|

صادق رفت

مهران مهاجر

زین پیش نشانِ بودنی‌ها بودست
پیوسته قلم ز نیک و بد ناسودست
اندر تقدیر آنچه بایست بداد
غم خوردن و کوشیدنِ ما بیهودست
هنوز یک‌ ماه نشده که «صادق تیرافکن» از ایران رفته. هنوز یک ماه نشده که آخرین‌بار او را با مهرداد دیدیم. اما حالا باید رزیتا با صدایی گرفته به من بگوید او دیگر برنمی‌گردد. آن گفتن و این شنیدن هیچ آسان نبود. چرا نوشتم آخرین‌بار؟ همین الان دوباره او را دیدم. گوینده باز گفت او دیگر نیست و خودش داشت از دوستانش می‌گفت که در جنگ رفتند. و خودش داشت کارهایش را آماده می‌کرد. این بودن و آن نبودن انگار در‌هم‌تنیده‌اند. سخت است به نبودنش عادت کنیم. عادت می‌کنیم؟ اینجا و این هنگام، هنگامه سنجش کارهای صادق نیست. همین بس که او سه دهه با شور و با شدت کار کرد و کوشید تا گستره کار دوربین را بگستراند و با زبانِ نقاشی و نمایش و اینستالیشن در‌آمیزد و در این راه در سویه‌هایی، هم پیشگام بود و هم کامیاب. آن شور و این شدت در نفس‌هایش بود. 29سال پیش بود که به دانشگاه رفتیم. در آخر جنگ، دانشجو بودیم که با هم به سربازی بردنمان. خاطره‌ها با هم ساختیم. در مسجد‌سلیمان و اهواز و نیشابور و مشهد و تهران. در این سال‌ها به هم نزدیک شدیم و گاه دور شدیم. رسمِ دوستی انگار در این زمانه این است. همین چند ماه پیش بود نوشته‌ای کوتاه درباره عکس‌های دهه 60 صادق نوشتم. هنگام نوشتن فاصله‌ای چندهزارکیلومتری میان او و من بود. آن فاصله را می‌شد سنجید. در مکان دور بودیم، اما با عکس‌هایش زمان را فشرد و نزدیک شدیم. حالا اما نمی‌دانم این فاصله چیست و چگونه باید معنایش کرد. فاصله‌ای آیا هست؟ به خودم نهیب می‌زنم؛ نگاه کن دوست‌هایت را
و دوستی را. در دوستی با صادق کم گذاشتم.
دوباره دیدمش، اما کوتاه. صادق می‌خواست باز کار کند
و باز خلق کند. صادق نباید می‌رفت.
زین پیش نشانِ بودنی‌ها بودست
پیوسته قلم ز نیک و بد ناسودست
اندر تقدیر آنچه بایست بداد
غم خوردن و کوشیدنِ ما بیهودست
هنوز یک‌ ماه نشده که «صادق تیرافکن» از ایران رفته. هنوز یک ماه نشده که آخرین‌بار او را با مهرداد دیدیم. اما حالا باید رزیتا با صدایی گرفته به من بگوید او دیگر برنمی‌گردد. آن گفتن و این شنیدن هیچ آسان نبود. چرا نوشتم آخرین‌بار؟ همین الان دوباره او را دیدم. گوینده باز گفت او دیگر نیست و خودش داشت از دوستانش می‌گفت که در جنگ رفتند. و خودش داشت کارهایش را آماده می‌کرد. این بودن و آن نبودن انگار در‌هم‌تنیده‌اند. سخت است به نبودنش عادت کنیم. عادت می‌کنیم؟ اینجا و این هنگام، هنگامه سنجش کارهای صادق نیست. همین بس که او سه دهه با شور و با شدت کار کرد و کوشید تا گستره کار دوربین را بگستراند و با زبانِ نقاشی و نمایش و اینستالیشن در‌آمیزد و در این راه در سویه‌هایی، هم پیشگام بود و هم کامیاب. آن شور و این شدت در نفس‌هایش بود. 29سال پیش بود که به دانشگاه رفتیم. در آخر جنگ، دانشجو بودیم که با هم به سربازی بردنمان. خاطره‌ها با هم ساختیم. در مسجد‌سلیمان و اهواز و نیشابور و مشهد و تهران. در این سال‌ها به هم نزدیک شدیم و گاه دور شدیم. رسمِ دوستی انگار در این زمانه این است. همین چند ماه پیش بود نوشته‌ای کوتاه درباره عکس‌های دهه 60 صادق نوشتم. هنگام نوشتن فاصله‌ای چندهزارکیلومتری میان او و من بود. آن فاصله را می‌شد سنجید. در مکان دور بودیم، اما با عکس‌هایش زمان را فشرد و نزدیک شدیم. حالا اما نمی‌دانم این فاصله چیست و چگونه باید معنایش کرد. فاصله‌ای آیا هست؟ به خودم نهیب می‌زنم؛ نگاه کن دوست‌هایت را
و دوستی را. در دوستی با صادق کم گذاشتم.
دوباره دیدمش، اما کوتاه. صادق می‌خواست باز کار کند
و باز خلق کند. صادق نباید می‌رفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.