عطش قدرت محافظهکاران پل پیروزی ترزا مِی
جاناتان فریلند* . ترجمه: هادي آذري
اینکه حزب محافظهکار به لحاظ انتخاباتی موفقترین سازمان سیاسی در جهان غرب محسوب میشود، یک دلیل دارد؛ آنها ارادهای آهنین دارند که رقبایشان فاقد آن هستند و اتفاقات چند روز گذشته در این حزب، یکبار دیگر این اراده آهنین را به منصه ظهور رساند.
استعفای «ديويد کامرون»، نخستوزير سابق بريتانيا، این حزب را در آستانه یک جنگ داخلی قرار داد. با وجود نمایش بیشرمانه خیانتباری که در آن، رهبران حزب محافظهکار یکی پس از دیگری از پشت به هم خنجر زدند، آنها امروز بر سر چهرهای واحد به اجماع رسیدهاند. خیلی زود، «ترزا مِی» در قامت نخستوزیر بریتانیا ظاهر شد و (اکثریت) حزب توری با او بیعت کرد. در قیاس با کشمکش طاقتفرسا و فرسایشی حزب «کارگر»، چالاکی محافظهکاران مانند حرکات سریع یک جراح چیرهدست میماند.
کنارهگیری «آندرها لدسام» رقيب مي، اجتنابناپذیر نبود و روند اتفاقات میتوانست طوردیگری رقم بخورد. درواقع مسئله این نبود که او خود را در رقابت با می محتوم به شکست میدانست و برای اینکه خود را مضحکه خاص و عام نکند، میدان را برای می خالی کرد؛ بر عکس، با وجود همه ضعفهای آشکارش، لدسام یک برگ برنده داشت؛ او میتوانست از احساسات ضداتحادیه اروپایی 150 هزار عضو حزب که قرار بود در یک رأیگیری سرنوشت رهبری آینده محافظهکاران را مشخص کنند، بهره گیرد. شواهد و قرائن حاکی از آن بود که آنها کاندیدایی را ترجیح میدادند که حنجرهاش را در مخالفت با اتحادیه اروپا پاره کند. این کاندیدا، لدسام بود.
با وجود این، اظهارات او مبنی بر اینکه او خلاف می صاحب فرزند است و بههمینخاطر دغدغهمندی بیشتری نسبت به آینده دارد؛ برای او گران تمام شد. شاید او براساس یک قضاوت و ارزیابی سیاسی به این نتیجه رسیده باشد که با اين اظهاراتش، ضربه سنگینی به اعتبار و وجهه خودش وارد آورده و بههمینخاطر شانس خود را برای پیروزی، حداقلي ميديد. یا شاید در یک تصمیم شخصی به این نتیجه رسیده باشد که او توان تحمل این حجم توهین و استهزایی را که در انتظار اوست ندارد؛ توهینها و تمسخرهایی که چشمهای از آن را در روزهای اخیر چشیده بود. شاید تحمل اینکه 9 هفته نقش «سارا پالین» بریتانیا را بازی کند، از توان او خارج بوده است.
در بیانیه کوتاه لدسام، او دلیل کنارهگیری خود را نبود «حمایت کافی» در پارلمان عنوان کرد. او گفت حتی اگر رأی اعضاي حزب را هم بهدست میآورد، بدون حمایت نمایندگان محافظهکار پارلمان، اداره کشور برای او غیرممکن بوده است. بااینحال، این واقعیت که همان هفته گذشته نیز پارلمان سیگنالهای آشکاری در حمایت از او فرستاده بود، ما را وا میدارد تا در صحت و درستی این دلایل تردید کنیم. پس باید اتفاق دیگری رخ داده باشد.
با توجه به همه این مسائل، بریتانیا دومین نخستوزیر زن تاریخ خود را مشاهده كرد. علاوهبراین، رهبر جديد حزب محافظهکار، سکان هدایت دولتی را در دست خواهد گرفت که وظیفه اصلی آن خروج از اتحادیه اروپاست. این مسئله میتواند دستمایه و بهانهای برای تنش بیشتر بر سر اروپایی باشد که سه نخستوزیر محافظهکار آخر بريتانيا را به خاک سیاه نشاند.
از همان آغاز کار، می تحت فشار مداوم از سوی آنهایی است که منتظرند تا مچ او را در خیانت به حکمی که مردم در رفراندوم 23 ژوئن صادر کردند، بگیرند. می با آگاهی از این مسئله، همان روزی که رهبری او برای حزب محافظهکار مسجل شد، با بهزبانآوردن این عبارت که معنای «برگزیت، برگزیت است»، موضع خود در قبال خروج از اتحاديه اروپا را تکرار کرد.
کنارهگیری لدسام باوجود همه آنچه گفته شد، میتواند باعث شده باشد غیرمحافظهکاران سرانجام نفس راحتی بکشند و در زمانهای آشوبناک، مجربترین و اصلحترین نامزد بر صندلی نخستوزیری تکیه زند. در چنين شرايطي بازارها که قوت قلب دوبارهای یافتهاند، به این مسئله واکنش مثبتی نشان دادند و این مسئله فقط به بازار محدود نخواهد ماند.
از دیگر سو، اتفاقات اخیر در حزب محافظهکار زنگ خطر را برای حزب کارگر به صدا درآورده است. سخنرانی می نشان داد آنها با رقیب سرسختی مواجهند؛ فردی که خیلی سریع پا در کفش حزب کارگر کرد. او درباره نابرابری، جنسیتزدگی، نژادپرستی، اختلاف طبقاتی و ناکامی دولت در کمک به بیماران روانی صحبت کرد. او از ناامنی و سختی زندگی کارگرانی گفته است که احساس میکنند نادیده گرفته میشوند. او همچنین از نیازها و خواستههای جوانانی که خانه ندارند، سخن گفته است. خانم می وعده داد با این «نابرابریها» بجنگد.
در این اثنا، حزب کارگر با خودش درگیر است. در شرایطی که حزب کارگر سرگرم نزاعهای داخلی بیسرانجام خود است، حزب محافظهكار با اتکا به همین میل و اراده به قدرت، توانسته برای نزدیک به دو سده، به سیاست بریتانیا شکلداده و آن را بهپیش ببرد. در این میان، ترزا می نیز نشان داده اراده کافی را برای ادامهدادن این مسیر دارد.
* ستوننویس گاردین
اینکه حزب محافظهکار به لحاظ انتخاباتی موفقترین سازمان سیاسی در جهان غرب محسوب میشود، یک دلیل دارد؛ آنها ارادهای آهنین دارند که رقبایشان فاقد آن هستند و اتفاقات چند روز گذشته در این حزب، یکبار دیگر این اراده آهنین را به منصه ظهور رساند.
استعفای «ديويد کامرون»، نخستوزير سابق بريتانيا، این حزب را در آستانه یک جنگ داخلی قرار داد. با وجود نمایش بیشرمانه خیانتباری که در آن، رهبران حزب محافظهکار یکی پس از دیگری از پشت به هم خنجر زدند، آنها امروز بر سر چهرهای واحد به اجماع رسیدهاند. خیلی زود، «ترزا مِی» در قامت نخستوزیر بریتانیا ظاهر شد و (اکثریت) حزب توری با او بیعت کرد. در قیاس با کشمکش طاقتفرسا و فرسایشی حزب «کارگر»، چالاکی محافظهکاران مانند حرکات سریع یک جراح چیرهدست میماند.
کنارهگیری «آندرها لدسام» رقيب مي، اجتنابناپذیر نبود و روند اتفاقات میتوانست طوردیگری رقم بخورد. درواقع مسئله این نبود که او خود را در رقابت با می محتوم به شکست میدانست و برای اینکه خود را مضحکه خاص و عام نکند، میدان را برای می خالی کرد؛ بر عکس، با وجود همه ضعفهای آشکارش، لدسام یک برگ برنده داشت؛ او میتوانست از احساسات ضداتحادیه اروپایی 150 هزار عضو حزب که قرار بود در یک رأیگیری سرنوشت رهبری آینده محافظهکاران را مشخص کنند، بهره گیرد. شواهد و قرائن حاکی از آن بود که آنها کاندیدایی را ترجیح میدادند که حنجرهاش را در مخالفت با اتحادیه اروپا پاره کند. این کاندیدا، لدسام بود.
با وجود این، اظهارات او مبنی بر اینکه او خلاف می صاحب فرزند است و بههمینخاطر دغدغهمندی بیشتری نسبت به آینده دارد؛ برای او گران تمام شد. شاید او براساس یک قضاوت و ارزیابی سیاسی به این نتیجه رسیده باشد که با اين اظهاراتش، ضربه سنگینی به اعتبار و وجهه خودش وارد آورده و بههمینخاطر شانس خود را برای پیروزی، حداقلي ميديد. یا شاید در یک تصمیم شخصی به این نتیجه رسیده باشد که او توان تحمل این حجم توهین و استهزایی را که در انتظار اوست ندارد؛ توهینها و تمسخرهایی که چشمهای از آن را در روزهای اخیر چشیده بود. شاید تحمل اینکه 9 هفته نقش «سارا پالین» بریتانیا را بازی کند، از توان او خارج بوده است.
در بیانیه کوتاه لدسام، او دلیل کنارهگیری خود را نبود «حمایت کافی» در پارلمان عنوان کرد. او گفت حتی اگر رأی اعضاي حزب را هم بهدست میآورد، بدون حمایت نمایندگان محافظهکار پارلمان، اداره کشور برای او غیرممکن بوده است. بااینحال، این واقعیت که همان هفته گذشته نیز پارلمان سیگنالهای آشکاری در حمایت از او فرستاده بود، ما را وا میدارد تا در صحت و درستی این دلایل تردید کنیم. پس باید اتفاق دیگری رخ داده باشد.
با توجه به همه این مسائل، بریتانیا دومین نخستوزیر زن تاریخ خود را مشاهده كرد. علاوهبراین، رهبر جديد حزب محافظهکار، سکان هدایت دولتی را در دست خواهد گرفت که وظیفه اصلی آن خروج از اتحادیه اروپاست. این مسئله میتواند دستمایه و بهانهای برای تنش بیشتر بر سر اروپایی باشد که سه نخستوزیر محافظهکار آخر بريتانيا را به خاک سیاه نشاند.
از همان آغاز کار، می تحت فشار مداوم از سوی آنهایی است که منتظرند تا مچ او را در خیانت به حکمی که مردم در رفراندوم 23 ژوئن صادر کردند، بگیرند. می با آگاهی از این مسئله، همان روزی که رهبری او برای حزب محافظهکار مسجل شد، با بهزبانآوردن این عبارت که معنای «برگزیت، برگزیت است»، موضع خود در قبال خروج از اتحاديه اروپا را تکرار کرد.
کنارهگیری لدسام باوجود همه آنچه گفته شد، میتواند باعث شده باشد غیرمحافظهکاران سرانجام نفس راحتی بکشند و در زمانهای آشوبناک، مجربترین و اصلحترین نامزد بر صندلی نخستوزیری تکیه زند. در چنين شرايطي بازارها که قوت قلب دوبارهای یافتهاند، به این مسئله واکنش مثبتی نشان دادند و این مسئله فقط به بازار محدود نخواهد ماند.
از دیگر سو، اتفاقات اخیر در حزب محافظهکار زنگ خطر را برای حزب کارگر به صدا درآورده است. سخنرانی می نشان داد آنها با رقیب سرسختی مواجهند؛ فردی که خیلی سریع پا در کفش حزب کارگر کرد. او درباره نابرابری، جنسیتزدگی، نژادپرستی، اختلاف طبقاتی و ناکامی دولت در کمک به بیماران روانی صحبت کرد. او از ناامنی و سختی زندگی کارگرانی گفته است که احساس میکنند نادیده گرفته میشوند. او همچنین از نیازها و خواستههای جوانانی که خانه ندارند، سخن گفته است. خانم می وعده داد با این «نابرابریها» بجنگد.
در این اثنا، حزب کارگر با خودش درگیر است. در شرایطی که حزب کارگر سرگرم نزاعهای داخلی بیسرانجام خود است، حزب محافظهكار با اتکا به همین میل و اراده به قدرت، توانسته برای نزدیک به دو سده، به سیاست بریتانیا شکلداده و آن را بهپیش ببرد. در این میان، ترزا می نیز نشان داده اراده کافی را برای ادامهدادن این مسیر دارد.
* ستوننویس گاردین
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.