|

مستندی درباره استاکس‌نت

پروژه‌ای که اسرائیل عامل شکستش شد

در فیلم مستندی که به‌تازگی به اکران عمومی درآمده، ادعا شده مقصر اصلی در نرسیدن ویروس استاکس‌نت (Stuxnet) به اهداف خود، رژیم اشغالگر اسرائیل بوده است. براساس گزارش وب‌سایت خبری The Hill، همیشه در گزارش‌هایی که درباره ویروس استاکس‌نت منتشر شده، این‌طور نشان داده می‌شود که دولت آمریکا برای مقابله با فعالیت‌های هسته‌ای ایران، طراحی و ساخت این ویروس را شروع کرد و در انجام این پروژه دولت اسرائیل نیز مشارکت داشته است. اکنون فیلم مستندی به نام Zero Days به کارگردانی Alex Gibney به نمایش درآمده که سعی دارد به برخی ابهامات و سؤالات بی‌جواب پاسخ دهد. این کارگردان سینما تا به حال چندین فیلم مستند درباره سوژه‌های اجتماعی و سیاسی ساخته و جوایزی نیز برای آنها کسب کرده است. فیلم Zero Days برای اولین‌بار در جشنواره فیلم برلین در اسفند سال گذشته نمایش داده شد. فیلم Zero Days داستان آمریکا و اسرائیل بر سر اجرای یک پروژه مشترک است و اینکه چگونه هر یک به دنبال اهداف خود بوده‌اند. مطالب و ادعاهای این فیلم به استناد مصاحبه با مقامات پیشین سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و افسران سابق اطلاعاتی اسرائیل بیان می‌شود. در داستان Zero Days دولت آمریکا فقط برای آرام‌نگه‌داشتن اسرائیل و جلوگیری از حمله نظامی آن رژیم به ایران، وادار به مشارکت در پروژه استاکس‌نت شده است؛ جنگی که اسرائیل شروع می‌کرد ولی از آمریکا انتظار می‌رفت آن را تا پایان ادامه دهد. مقامات دولت آمریکا آگاه بودند هدف اصلی اسرائیل از حمله نظامی به ایران، نابودی تأسیسات هسته‌ای ایران نیست. هدف واقعی اسرائیل از حملات نظامی، واردکردن آمریکا به جنگ با ایران بود. مشارکت آمریکا و اسرائیل در پروژه برنامه‌نویسی استاکس‌نت با نهایت دقتی که فقط در اجرای طرح‌های نظامی دیده می‌شود، آغاز شد و تا حدودي نیز موفق بود. یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت اولیه استاکس‌نت، مهارت ویروس در مخفی‌ماندن از دید کاربران و ابزارهای امنیتی و حفاظتی بود، کاری که چندان آسان نبود، به‌ویژه که تأسیسات هسته‌ای ایران هیچ ارتباط اینترنتی‌ای با دنیای خارج نداشت. ویروس باید روی یک حافظه فلش وارد تأسیسات می‌شد و به‌تدریج شروع به آلوده‌کردن کامپیوترهای داخل تأسیسات می‌کرد تا به کامپیوتری که دسترسی به تنظیمات تأسیسات هسته‌ای داشت، برسد. همه این فعالیت‌ها باید بدون اینکه ویروس شناسایی شود، انجام می‌شد. ویروس استاکس‌نت توانست این کار را انجام دهد، چون هر قدمی که برمی‌داشت، حساب‌شده و دقیق بود. ولی به روايت فیلم Zero Days، اختلاف بین آمریکا و اسرائیل از همین‌جا شروع شد. مقامات اسرائیلی از پیشرفت آهسته پروژه رضایت نداشتند، حرکت قدم‌به‌قدم استاکس‌نت که باعث مخفی‌ماندن ویروس شده بود، حوصله اسرائیلی‌ها را سر برده بود. در فیلم مستند Zero Days پروژه استاکس‌نت در اینجا تغییر مسیر می‌دهد. نخست‌وزیر وقت اسرائیل، بدون اطلاع و هماهنگی با دولت آمریکا، دستور بازنویسی قسمت‌هایی از برنامه استاکس‌نت را صادر می‌کند. به‌این‌ترتیب ویروس استاکس‌نت ظرافت تیغ جراحی را از دست داده و به یک اره‌برقی پرسروصدا تبدیل می‌شود. کامپیوترهای مختلف توسط استاکس‌نت از کار افتاد و باعث جلب‌توجه شرکت‌های ضدویروس شد. بااین‌حال، صدمات استاکس‌نت به تأسیسات هسته‌ای ایران مهلک نبود و ایران به‌سرعت توانست به فعالیت‌های خود ادامه دهد. نکته‌ای که مورد علاقه دولت آمریکا بود، تأخیر و وقفه‌های نامحسوسی بود که استاکس‌نت در فعالیت‌های هسته‌ای ایران به وجود می‌آورد و امیدوار بود باعث تضعیف روحیه محققان و کارشناسان هسته‌ای ایران در اعتقاد و اطمینان آنها به طرح‌هایشان شود تا جایی که طرح‌ها و برنامه‌های توسعه توانمندی هسته‌ای کشور را رها کنند. ولی نخست‌وزیر اسرائیل می‌خواست استاکس‌نت همه‌چیز را منفجر کند و یک آتش‌بازی حسابی راه بیندازد.

در فیلم مستندی که به‌تازگی به اکران عمومی درآمده، ادعا شده مقصر اصلی در نرسیدن ویروس استاکس‌نت (Stuxnet) به اهداف خود، رژیم اشغالگر اسرائیل بوده است. براساس گزارش وب‌سایت خبری The Hill، همیشه در گزارش‌هایی که درباره ویروس استاکس‌نت منتشر شده، این‌طور نشان داده می‌شود که دولت آمریکا برای مقابله با فعالیت‌های هسته‌ای ایران، طراحی و ساخت این ویروس را شروع کرد و در انجام این پروژه دولت اسرائیل نیز مشارکت داشته است. اکنون فیلم مستندی به نام Zero Days به کارگردانی Alex Gibney به نمایش درآمده که سعی دارد به برخی ابهامات و سؤالات بی‌جواب پاسخ دهد. این کارگردان سینما تا به حال چندین فیلم مستند درباره سوژه‌های اجتماعی و سیاسی ساخته و جوایزی نیز برای آنها کسب کرده است. فیلم Zero Days برای اولین‌بار در جشنواره فیلم برلین در اسفند سال گذشته نمایش داده شد. فیلم Zero Days داستان آمریکا و اسرائیل بر سر اجرای یک پروژه مشترک است و اینکه چگونه هر یک به دنبال اهداف خود بوده‌اند. مطالب و ادعاهای این فیلم به استناد مصاحبه با مقامات پیشین سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و افسران سابق اطلاعاتی اسرائیل بیان می‌شود. در داستان Zero Days دولت آمریکا فقط برای آرام‌نگه‌داشتن اسرائیل و جلوگیری از حمله نظامی آن رژیم به ایران، وادار به مشارکت در پروژه استاکس‌نت شده است؛ جنگی که اسرائیل شروع می‌کرد ولی از آمریکا انتظار می‌رفت آن را تا پایان ادامه دهد. مقامات دولت آمریکا آگاه بودند هدف اصلی اسرائیل از حمله نظامی به ایران، نابودی تأسیسات هسته‌ای ایران نیست. هدف واقعی اسرائیل از حملات نظامی، واردکردن آمریکا به جنگ با ایران بود. مشارکت آمریکا و اسرائیل در پروژه برنامه‌نویسی استاکس‌نت با نهایت دقتی که فقط در اجرای طرح‌های نظامی دیده می‌شود، آغاز شد و تا حدودي نیز موفق بود. یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت اولیه استاکس‌نت، مهارت ویروس در مخفی‌ماندن از دید کاربران و ابزارهای امنیتی و حفاظتی بود، کاری که چندان آسان نبود، به‌ویژه که تأسیسات هسته‌ای ایران هیچ ارتباط اینترنتی‌ای با دنیای خارج نداشت. ویروس باید روی یک حافظه فلش وارد تأسیسات می‌شد و به‌تدریج شروع به آلوده‌کردن کامپیوترهای داخل تأسیسات می‌کرد تا به کامپیوتری که دسترسی به تنظیمات تأسیسات هسته‌ای داشت، برسد. همه این فعالیت‌ها باید بدون اینکه ویروس شناسایی شود، انجام می‌شد. ویروس استاکس‌نت توانست این کار را انجام دهد، چون هر قدمی که برمی‌داشت، حساب‌شده و دقیق بود. ولی به روايت فیلم Zero Days، اختلاف بین آمریکا و اسرائیل از همین‌جا شروع شد. مقامات اسرائیلی از پیشرفت آهسته پروژه رضایت نداشتند، حرکت قدم‌به‌قدم استاکس‌نت که باعث مخفی‌ماندن ویروس شده بود، حوصله اسرائیلی‌ها را سر برده بود. در فیلم مستند Zero Days پروژه استاکس‌نت در اینجا تغییر مسیر می‌دهد. نخست‌وزیر وقت اسرائیل، بدون اطلاع و هماهنگی با دولت آمریکا، دستور بازنویسی قسمت‌هایی از برنامه استاکس‌نت را صادر می‌کند. به‌این‌ترتیب ویروس استاکس‌نت ظرافت تیغ جراحی را از دست داده و به یک اره‌برقی پرسروصدا تبدیل می‌شود. کامپیوترهای مختلف توسط استاکس‌نت از کار افتاد و باعث جلب‌توجه شرکت‌های ضدویروس شد. بااین‌حال، صدمات استاکس‌نت به تأسیسات هسته‌ای ایران مهلک نبود و ایران به‌سرعت توانست به فعالیت‌های خود ادامه دهد. نکته‌ای که مورد علاقه دولت آمریکا بود، تأخیر و وقفه‌های نامحسوسی بود که استاکس‌نت در فعالیت‌های هسته‌ای ایران به وجود می‌آورد و امیدوار بود باعث تضعیف روحیه محققان و کارشناسان هسته‌ای ایران در اعتقاد و اطمینان آنها به طرح‌هایشان شود تا جایی که طرح‌ها و برنامه‌های توسعه توانمندی هسته‌ای کشور را رها کنند. ولی نخست‌وزیر اسرائیل می‌خواست استاکس‌نت همه‌چیز را منفجر کند و یک آتش‌بازی حسابی راه بیندازد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.