|

تدبیر کارگشا

فريدون مجلسي

دو حمله گستاخانه اسراييل به خاک سوريه، در کمتر از 48 ساعت و آن هم به بهانه‌هاي حيرت‌انگيز، افکار عمومي جهان و منطقه را در بهت فروبرده است. اکنون سوال اين است که دمشق به اين حمله چگونه پاسخ خواهد داد؟ به ‌نظر مي‌رسد اسراييل با اين حمله، عکس‌العمل دولت سوريه را تست مي‌کند. اگر دولت سوريه واکنش جدي نشان ندهد، نشانه ضعف تلقي شده و جسارت اسراييل را افزايش خواهد داد و اگر سوريه پاسخ عملي دهد، آمريکا و غرب را در برابر اقدامي انجام‌شده و جنگي‌ اجتناب‌ناپذیر قرار مي‌دهد که ممکن است منجر به دخالت مستقيم آنها عليه حکومت بشار اسد شود. در شرايط عادي‌تر و با فرض نبود درگيري‌هاي داخلي، حمله احتمالی بشار اسد به حمله اسراييل موجب تحکيم وحدت ملي مي‌شد اما در وضعيت فعلي به‌ نظر مي‌رسد که بشار اسد ابتدا بايد از طريق تدبيريابي براي درگيري‌هاي داخلي، وحدت ملي را تقويت کند تا بستر نشان دادن واکنش جدي هموار شود. در نقطه مقابل، اصولا روش اسراييل اين است که با واکنش‌هاي تدريجي، محيط بين‌المللي را به شرايط تازه‌اي عادت مي‌دهد و بعد، از آن نقطه براي امتيازگيري در مراحل بعدي استفاده مي‌کند. ضمنا بعيد نيست که اسراييل با اين اقدام خود، خواسته باشد ميزان شکيبايي متحدان سوريه را هم‌بسنجد.
به هر حال بهترين واکنش دسته‌جمعي و منطقه‌اي به حمله اسراييل آن است که راه‌حلي معتدل و معقول در سوريه مورد توافق طرفين درگير قرار گيرد، وحدت ملي تقويت شود و مشارکت گروه‌هاي مختلف سياسي در حکومت ملي کشور خودشان فراهم آيد. در اين صورت، کشورهاي منطقه از چنين واکنش معتدلي حمايت خواهند کرد و اجماع داخلي و خارجي شرايطي را فراهم مي‌آورد تا با نشان دادن واکنشي جدي به اسراييل، زمينه تکرار اين‌گونه اقدامات حاد و خطرناک را در سوريه و منطقه، از ميان ببرد.
دو حمله گستاخانه اسراييل به خاک سوريه، در کمتر از 48 ساعت و آن هم به بهانه‌هاي حيرت‌انگيز، افکار عمومي جهان و منطقه را در بهت فروبرده است. اکنون سوال اين است که دمشق به اين حمله چگونه پاسخ خواهد داد؟ به ‌نظر مي‌رسد اسراييل با اين حمله، عکس‌العمل دولت سوريه را تست مي‌کند. اگر دولت سوريه واکنش جدي نشان ندهد، نشانه ضعف تلقي شده و جسارت اسراييل را افزايش خواهد داد و اگر سوريه پاسخ عملي دهد، آمريکا و غرب را در برابر اقدامي انجام‌شده و جنگي‌ اجتناب‌ناپذیر قرار مي‌دهد که ممکن است منجر به دخالت مستقيم آنها عليه حکومت بشار اسد شود. در شرايط عادي‌تر و با فرض نبود درگيري‌هاي داخلي، حمله احتمالی بشار اسد به حمله اسراييل موجب تحکيم وحدت ملي مي‌شد اما در وضعيت فعلي به‌ نظر مي‌رسد که بشار اسد ابتدا بايد از طريق تدبيريابي براي درگيري‌هاي داخلي، وحدت ملي را تقويت کند تا بستر نشان دادن واکنش جدي هموار شود. در نقطه مقابل، اصولا روش اسراييل اين است که با واکنش‌هاي تدريجي، محيط بين‌المللي را به شرايط تازه‌اي عادت مي‌دهد و بعد، از آن نقطه براي امتيازگيري در مراحل بعدي استفاده مي‌کند. ضمنا بعيد نيست که اسراييل با اين اقدام خود، خواسته باشد ميزان شکيبايي متحدان سوريه را هم‌بسنجد.
به هر حال بهترين واکنش دسته‌جمعي و منطقه‌اي به حمله اسراييل آن است که راه‌حلي معتدل و معقول در سوريه مورد توافق طرفين درگير قرار گيرد، وحدت ملي تقويت شود و مشارکت گروه‌هاي مختلف سياسي در حکومت ملي کشور خودشان فراهم آيد. در اين صورت، کشورهاي منطقه از چنين واکنش معتدلي حمايت خواهند کرد و اجماع داخلي و خارجي شرايطي را فراهم مي‌آورد تا با نشان دادن واکنشي جدي به اسراييل، زمينه تکرار اين‌گونه اقدامات حاد و خطرناک را در سوريه و منطقه، از ميان ببرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.