|

بهنام کامرانی، نکوداشت نیما پتگر:

اهل مناسبات متداول هنرمندان نبود

سحر آزاد: حتی تلویزیون و آباژور روشن هم نمی‌تواند جای نقاش را روی صندلی خالی روبه‌روی بوم سفید پر کند اما اطرافیان و شاگردانش با نمایش نقاشی‌ها و برگزاری نکوداشتی، یک‌سال بعد از درگذشت این نقاش یاد او را زنده کردند. نیما پتگر، نقاش و تصویرساز ایرانی، فروردین سال گذشته درگذشت. حالا یک‌سال پس از درگذشت او، نکوداشتی روز شنبه، 25 فروردین در خانه هنرمندان برپا شد. البته همراه آن، نمایشگاهی از مجموعه‌های مختلف پتگر همچون «چهره‌ها»، «فیگورها»، «صخره‌ها» و... روی دیوار رفته که تا 31 خرداد درحال برگزاری است. همچنین در بخشی از تالار ممیز خانه هنرمندان فضای زندگی شخصی و کاری این نقاش هم به نمایش گذاشته شده است همچون میز کار، بوم نقاشی و... برنامه سخنرانی‌هایی نیز که برای این نکوداشت تدارک دیده شده بود، روز گذشته برگزار شد. در ابتدای این برنامه بهنام کامرانی، منتقد هنر، گفت: «نیما پتگر اهل مناسبات متداول هنرمندان نبود، بلکه در خلوت و با وسواس کار می‌کرد و در نمایش آثارش نیز همین‌گونه بود. تعداد، تنوع و کیفیت طراحی‌های او شگفت‌انگیز است. او قادر است با کمترین خط و رنگ، اثری خلق کند که فخامت یک بنای یادبود را دارد. طراحی از همان دوران کودکی برای او اهمیت داشته و هرچه جلوتر آمده‌ایم، بر اهمیت آن افزوده شده است». او سپس به جایگاه طراحی از سوی نیما پتگر اشاره کرد: «امروزه طراحی را به‌مثابه نقاشی معاصر می‌نگرند. یعنی طراحی نه چیزی در کنار نقاشی، بلکه یک رسانه مستقل و مکفی محسوب می‌شود. این ویژگی را نیز به‌خوبی می‌توان در آثار نیما مشاهده کرد. طراحی برای پتگر اهمیت بسیار زیادی داشت و درواقع یک نوع مراقبه به‌شمار می‌رفت. همان نگاهی که لئوناردو داوینچی به نیروهای جاری در طبیعت مانند باد، موج و... داشت در نگاه پتگر نیز یافت می‌شود».
کامرانی افزود: «هایکو و نقاشی ذن نیز در دوره‌ای تأثیر زیادی بر نیما پتگر داشت. می‌بینیم که او چطور از یک شکل رئالیستی، به جوهره آن می‌رسد و عالم را در شکل‌های ساده خلاصه می‌کند. این روح عمیق نیما را نشان می‌دهد که صرفا به‌دنبال کشیدن یک منظره نبوده، بلکه همواره می‌خواست به جوهره آنچه به تصویر می‌کشد دست یابد. ضمن اینکه خیلی دقیق از فضای منفی بهره می‌گیرد و از آن استفاده بیانی می‌کند. او در کارهای رنگی نیز رفتار طراحانه دارد و طراحی برای پتگر درواقع وسیله‌ای برای تعمق و مراقبه است». حسن حامدی، مدیرمسئول تندیس و از برنامه‌ریزان این مراسم، به توصیف سیر روند فعالیت‌های خانواده پتگر پرداخت و پس از آن کتاب آثار نیما پتگر رونمایی شد. این کتاب با همکاری موزه هنرهای معاصر تهران به‌زودی روانه بازار می‌شود. همچنین فرشته یمینی‌شریف، همسر پتگر، در بخش پایانی مراسم سخنرانی کرد: «نقد و بررسی آثار او برعهده متخصصان این کار است اما در مورد نحوه کارکردنش باید بگویم که نیما با دقت و تمرکز بسیار بالایی کار می‌کرد و درواقع در عالم طراحی غرق می‌شد. به‌شخصه از میان مجموعه آثارش، به مجموعه «زخم‌ها» علاقه دارم. انسان‌ها همواره در زندگی خود زخم‌هایی می‌خورند که بر روح و روانشان اثرگذار است. نیما سعی داشت این زخم‌ها را التیام‌یافته فرض کند و به همین دلیل در آثارش با آدم‌هایی مواجه هستیم که برای زندگی پیش‌رو، مصمم و محکم و استوار هستند».
او ادامه داد: «پتگر به‌دنبال کشف جایگاهش در میان دو عالمِ هستی و نیستی بود. دل‌مشغولی او انسان بود و اینکه از پشت چهره‌ها و نگاه‌ها بتواند دنیاهای عجیبی کشف کند. طراحی برای او حرف اول و آخر را می‌زد. پتگر عزلت‌طلب بود، به این معنا که ترجیح می‌داد در کناری باشد و به کارهای خودش بپردازد. حتی به برگزاری نمایشگاه هم علاقه‌ای نداشت و با همت و اصرار دیگران بود که چنین اتفاقی می‌افتاد. آرزو داشتم کتاب آثار او در زمان حیاتش آماده و منتشر شود اما کمال‌طلبی او نیز موجب شد که این اتفاق نیفتد».

سحر آزاد: حتی تلویزیون و آباژور روشن هم نمی‌تواند جای نقاش را روی صندلی خالی روبه‌روی بوم سفید پر کند اما اطرافیان و شاگردانش با نمایش نقاشی‌ها و برگزاری نکوداشتی، یک‌سال بعد از درگذشت این نقاش یاد او را زنده کردند. نیما پتگر، نقاش و تصویرساز ایرانی، فروردین سال گذشته درگذشت. حالا یک‌سال پس از درگذشت او، نکوداشتی روز شنبه، 25 فروردین در خانه هنرمندان برپا شد. البته همراه آن، نمایشگاهی از مجموعه‌های مختلف پتگر همچون «چهره‌ها»، «فیگورها»، «صخره‌ها» و... روی دیوار رفته که تا 31 خرداد درحال برگزاری است. همچنین در بخشی از تالار ممیز خانه هنرمندان فضای زندگی شخصی و کاری این نقاش هم به نمایش گذاشته شده است همچون میز کار، بوم نقاشی و... برنامه سخنرانی‌هایی نیز که برای این نکوداشت تدارک دیده شده بود، روز گذشته برگزار شد. در ابتدای این برنامه بهنام کامرانی، منتقد هنر، گفت: «نیما پتگر اهل مناسبات متداول هنرمندان نبود، بلکه در خلوت و با وسواس کار می‌کرد و در نمایش آثارش نیز همین‌گونه بود. تعداد، تنوع و کیفیت طراحی‌های او شگفت‌انگیز است. او قادر است با کمترین خط و رنگ، اثری خلق کند که فخامت یک بنای یادبود را دارد. طراحی از همان دوران کودکی برای او اهمیت داشته و هرچه جلوتر آمده‌ایم، بر اهمیت آن افزوده شده است». او سپس به جایگاه طراحی از سوی نیما پتگر اشاره کرد: «امروزه طراحی را به‌مثابه نقاشی معاصر می‌نگرند. یعنی طراحی نه چیزی در کنار نقاشی، بلکه یک رسانه مستقل و مکفی محسوب می‌شود. این ویژگی را نیز به‌خوبی می‌توان در آثار نیما مشاهده کرد. طراحی برای پتگر اهمیت بسیار زیادی داشت و درواقع یک نوع مراقبه به‌شمار می‌رفت. همان نگاهی که لئوناردو داوینچی به نیروهای جاری در طبیعت مانند باد، موج و... داشت در نگاه پتگر نیز یافت می‌شود».
کامرانی افزود: «هایکو و نقاشی ذن نیز در دوره‌ای تأثیر زیادی بر نیما پتگر داشت. می‌بینیم که او چطور از یک شکل رئالیستی، به جوهره آن می‌رسد و عالم را در شکل‌های ساده خلاصه می‌کند. این روح عمیق نیما را نشان می‌دهد که صرفا به‌دنبال کشیدن یک منظره نبوده، بلکه همواره می‌خواست به جوهره آنچه به تصویر می‌کشد دست یابد. ضمن اینکه خیلی دقیق از فضای منفی بهره می‌گیرد و از آن استفاده بیانی می‌کند. او در کارهای رنگی نیز رفتار طراحانه دارد و طراحی برای پتگر درواقع وسیله‌ای برای تعمق و مراقبه است». حسن حامدی، مدیرمسئول تندیس و از برنامه‌ریزان این مراسم، به توصیف سیر روند فعالیت‌های خانواده پتگر پرداخت و پس از آن کتاب آثار نیما پتگر رونمایی شد. این کتاب با همکاری موزه هنرهای معاصر تهران به‌زودی روانه بازار می‌شود. همچنین فرشته یمینی‌شریف، همسر پتگر، در بخش پایانی مراسم سخنرانی کرد: «نقد و بررسی آثار او برعهده متخصصان این کار است اما در مورد نحوه کارکردنش باید بگویم که نیما با دقت و تمرکز بسیار بالایی کار می‌کرد و درواقع در عالم طراحی غرق می‌شد. به‌شخصه از میان مجموعه آثارش، به مجموعه «زخم‌ها» علاقه دارم. انسان‌ها همواره در زندگی خود زخم‌هایی می‌خورند که بر روح و روانشان اثرگذار است. نیما سعی داشت این زخم‌ها را التیام‌یافته فرض کند و به همین دلیل در آثارش با آدم‌هایی مواجه هستیم که برای زندگی پیش‌رو، مصمم و محکم و استوار هستند».
او ادامه داد: «پتگر به‌دنبال کشف جایگاهش در میان دو عالمِ هستی و نیستی بود. دل‌مشغولی او انسان بود و اینکه از پشت چهره‌ها و نگاه‌ها بتواند دنیاهای عجیبی کشف کند. طراحی برای او حرف اول و آخر را می‌زد. پتگر عزلت‌طلب بود، به این معنا که ترجیح می‌داد در کناری باشد و به کارهای خودش بپردازد. حتی به برگزاری نمایشگاه هم علاقه‌ای نداشت و با همت و اصرار دیگران بود که چنین اتفاقی می‌افتاد. آرزو داشتم کتاب آثار او در زمان حیاتش آماده و منتشر شود اما کمال‌طلبی او نیز موجب شد که این اتفاق نیفتد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.