|

آیت‌الله مکارم‌شیرازی: باید فکر حج امسال را از سر بیرون کرد

اتفاق نظر برای منتفی‌شدن حج امسال

شرق: شاید هیچ‌گاه مواضع مسئولان اجرائی و مراجع تقلید درباره حج و نوع ارتباط با عربستان این اندازه شفاف و یکدست نبوده است. در شرایطی که اندازه و عمق بی‌اعتمادی و بی‌اعتباری این‌قدر بالاست، جای شکی باقی نمی‌ماند و به همین دلیل است که ایران رسما اعلام کرده به دلیل کارشکنی عربستان، حج تمتع 95 وارد محدوده زمانی قرمز شده است.
بعد از حادثه حج سال گذشته و شهادت هم‌وطنانمان در آن شرایط ناگوار و دلخراش، روابط با عربستان وارد فضایی متفاوت از قبل شد. بی‌توجهی و طلبکاری مسئولان عربستانی ادامه یافت و در مذاکرات بعدی این روند دنبال شد. در چند مرحله مذاکرات مسئولان ایرانی و عربستانی انجام شد اما به نتیجه نرسید و شروط و خواسته‌های عربستان دور از انتظار بود و امکان پذیرش وجود نداشت.
حالا چند روزی است که مقامات ایرانی یک کلام درباره منتفی‌شدن حج امسال برای ایرانی‌ها صحبت می‌کنند. قبل از اینکه علی جنتی، وزیر ارشاد به ‌عنوان مسئول مستقیم اجرای حج، روز پنجشنبه هفته گذشته به قم برود و با مراجع تقلید به گفت‌وگو بنشیند، مراجع تقلید در اظهاراتی جداگانه، موضع خود را اعلام کرده بودند اما این دیدار تأییدی بر تصمیم اتخاذشده بود.
جنتی در دیدار با آیات عظام سیدعبدالکریم موسوی‌اردبیلی، ناصر مکارم‌شیرازی، حسین نوری‌همدانی، جعفر سبحانی و عبدالله جوادی‌آملی آخرین مواضع ایران درباره حج امسال را اعلام کرد و مراجع تقلید هم بر موضع صریح ایران تأکید کردند. دراین‌میان موضع آیت‌الله مکارم‌شیرازی از سایر مراجع شفاف‌تر بود و اعلام کردند که «باید فکر حج امسال را از سر بیرون کرد. ما حجی عزتمندانه می‌خواهیم. وقتی درحال‌حاضر در منطقه به اذعان دشمنان، حرف اول را می‌زنیم، دلیلی ندارد سر ذلت در مقابل دشمنان به زیر بیندازیم. مردم ما از نرفتن به حجی که عزت آنها حفظ نمی‌شود، به‌خصوص حج امسال ناراضی نیستند، بلکه با این مسئله موافقت می‌کنند و اظهار هم کرده‌اند؛ نباید برخی زائران با ذلت بخواهند از طریق کشورهای دیگر به حج بروند، زیرا عزت آنها حفظ نخواهد شد. آنها (عربستان) خود را مالک حرمین شریفین می‌دانند و می‌خواهند انتقام یمن و سوریه و عراق و... را در حج بگیرند و درحال‌حاضر به دنبال برخورد سیاسی و انتقامی هستند، چنین حجی نه با رضایت خدا همراه است و نه با رضایت بندگان خدا. با این رویکرد حتی توان سرویس‌دهی وجود ندارد. اگر عربستانی‌ها در این مدت با حضور ما موافقت کنند، قطعا اتفاقات خوبی منتظر ما نخواهد بود. آنها همه کارها را به شکلًی چیده‌اند که نتوانیم به‌راحتی امورات را ساماندهی کنیم. در این زمان حتی اگر پیشنهادی ارائه دادند نباید بپذیریم».
مراجع دیگر ازجمله آیت‌الله حسین نوری‌همدانی، آیت‌الله عبدالله جوادی‌آملی، آیت‌الله جعفر سبحانی نیز تأکید کردند که در این شرایط «حج واجب نیست».
آخرین دور مذاکرات حج تمتع ایران و عربستان حدود سه هفته گذشته پایان یافته و در این مدت دو طرف ایرانی و عربستانی اظهارنظرهایی دراین‌باره داشته‌اند که هیچ‌کدام در جهت بهترشدن اوضاع نبوده است. در این مدت طرف عربستانی علاوه بر موضع‌گیری‌های خارجی حتی در داخل کشور خودش هم شروع به فضاسازی منفی کرده و به قول اوحدی، رئیس سازمان حج و زیارت، حتی برنامه‌های تلویزیونی منفی و علیه ایران در رسانه‌هایشان آماده کرده‌اند. روز گذشته هم وزارت حج عربستان با انتشار بیانیه‌ای مدعی شد که مانع حضور شهروندان ایرانی برای شرکت در مراسم حج تمتع سال جاری نخواهد شد و امکان سفر از کشورهای دیگر ازجمله امارات و یا گرفتن ویزای الکترونیکی وجود دارد. با وجود این علی جنتی در آخرین اظهارنظر خود در قم با اشاره به کارشکنی‌های سعودی‌ها در حل این موضوع، گفت: افرادی مثل رئیس سازمان حج و زیارت با مشکلات زیادی ویزا گرفتند و به عربستان سفر کردند اما او هم با داشتن پاسپورت سیاسی در فرودگاه با مشکلات زیادی روبه‌رو و انگشت‌نگاری شد و وسایل‌شان نیز مورد تفتیش قرار گرفت. وی گفت: سعودی‌ها می‌گویند که حجاج ما باید به کشور ثالث بروند و از آنجا ویزا بگیرند که این مسائل نشان می‌دهد شرایط حج امسال فراهم نیست.
به‌هرروی تا امروز حج امسال منتفی شده و شاید بسیاری از مردم کشورمان با یاد بیش از 450 نفر از هم‌وطنانشان که با آن شرایط در سرزمین وحی جان باختند و خاطره تلخی از حجشان به جای ماند، راضی به این حج نباشند. ازسوی‌دیگر موضوع روابط سیاسی و دیپلماتیک ایران و عربستان پس از این حادثه و نیز تجمع معترضان ایرانی در مقابل سفارت عربستان پس از اعدام شیخ نمر باقرالنمر، رهبر شیعیان عربستان، به مرحله‌ای رسیده که نمی‌توان آن را تنها به موضوع حج گره زد.

شرق: شاید هیچ‌گاه مواضع مسئولان اجرائی و مراجع تقلید درباره حج و نوع ارتباط با عربستان این اندازه شفاف و یکدست نبوده است. در شرایطی که اندازه و عمق بی‌اعتمادی و بی‌اعتباری این‌قدر بالاست، جای شکی باقی نمی‌ماند و به همین دلیل است که ایران رسما اعلام کرده به دلیل کارشکنی عربستان، حج تمتع 95 وارد محدوده زمانی قرمز شده است.
بعد از حادثه حج سال گذشته و شهادت هم‌وطنانمان در آن شرایط ناگوار و دلخراش، روابط با عربستان وارد فضایی متفاوت از قبل شد. بی‌توجهی و طلبکاری مسئولان عربستانی ادامه یافت و در مذاکرات بعدی این روند دنبال شد. در چند مرحله مذاکرات مسئولان ایرانی و عربستانی انجام شد اما به نتیجه نرسید و شروط و خواسته‌های عربستان دور از انتظار بود و امکان پذیرش وجود نداشت.
حالا چند روزی است که مقامات ایرانی یک کلام درباره منتفی‌شدن حج امسال برای ایرانی‌ها صحبت می‌کنند. قبل از اینکه علی جنتی، وزیر ارشاد به ‌عنوان مسئول مستقیم اجرای حج، روز پنجشنبه هفته گذشته به قم برود و با مراجع تقلید به گفت‌وگو بنشیند، مراجع تقلید در اظهاراتی جداگانه، موضع خود را اعلام کرده بودند اما این دیدار تأییدی بر تصمیم اتخاذشده بود.
جنتی در دیدار با آیات عظام سیدعبدالکریم موسوی‌اردبیلی، ناصر مکارم‌شیرازی، حسین نوری‌همدانی، جعفر سبحانی و عبدالله جوادی‌آملی آخرین مواضع ایران درباره حج امسال را اعلام کرد و مراجع تقلید هم بر موضع صریح ایران تأکید کردند. دراین‌میان موضع آیت‌الله مکارم‌شیرازی از سایر مراجع شفاف‌تر بود و اعلام کردند که «باید فکر حج امسال را از سر بیرون کرد. ما حجی عزتمندانه می‌خواهیم. وقتی درحال‌حاضر در منطقه به اذعان دشمنان، حرف اول را می‌زنیم، دلیلی ندارد سر ذلت در مقابل دشمنان به زیر بیندازیم. مردم ما از نرفتن به حجی که عزت آنها حفظ نمی‌شود، به‌خصوص حج امسال ناراضی نیستند، بلکه با این مسئله موافقت می‌کنند و اظهار هم کرده‌اند؛ نباید برخی زائران با ذلت بخواهند از طریق کشورهای دیگر به حج بروند، زیرا عزت آنها حفظ نخواهد شد. آنها (عربستان) خود را مالک حرمین شریفین می‌دانند و می‌خواهند انتقام یمن و سوریه و عراق و... را در حج بگیرند و درحال‌حاضر به دنبال برخورد سیاسی و انتقامی هستند، چنین حجی نه با رضایت خدا همراه است و نه با رضایت بندگان خدا. با این رویکرد حتی توان سرویس‌دهی وجود ندارد. اگر عربستانی‌ها در این مدت با حضور ما موافقت کنند، قطعا اتفاقات خوبی منتظر ما نخواهد بود. آنها همه کارها را به شکلًی چیده‌اند که نتوانیم به‌راحتی امورات را ساماندهی کنیم. در این زمان حتی اگر پیشنهادی ارائه دادند نباید بپذیریم».
مراجع دیگر ازجمله آیت‌الله حسین نوری‌همدانی، آیت‌الله عبدالله جوادی‌آملی، آیت‌الله جعفر سبحانی نیز تأکید کردند که در این شرایط «حج واجب نیست».
آخرین دور مذاکرات حج تمتع ایران و عربستان حدود سه هفته گذشته پایان یافته و در این مدت دو طرف ایرانی و عربستانی اظهارنظرهایی دراین‌باره داشته‌اند که هیچ‌کدام در جهت بهترشدن اوضاع نبوده است. در این مدت طرف عربستانی علاوه بر موضع‌گیری‌های خارجی حتی در داخل کشور خودش هم شروع به فضاسازی منفی کرده و به قول اوحدی، رئیس سازمان حج و زیارت، حتی برنامه‌های تلویزیونی منفی و علیه ایران در رسانه‌هایشان آماده کرده‌اند. روز گذشته هم وزارت حج عربستان با انتشار بیانیه‌ای مدعی شد که مانع حضور شهروندان ایرانی برای شرکت در مراسم حج تمتع سال جاری نخواهد شد و امکان سفر از کشورهای دیگر ازجمله امارات و یا گرفتن ویزای الکترونیکی وجود دارد. با وجود این علی جنتی در آخرین اظهارنظر خود در قم با اشاره به کارشکنی‌های سعودی‌ها در حل این موضوع، گفت: افرادی مثل رئیس سازمان حج و زیارت با مشکلات زیادی ویزا گرفتند و به عربستان سفر کردند اما او هم با داشتن پاسپورت سیاسی در فرودگاه با مشکلات زیادی روبه‌رو و انگشت‌نگاری شد و وسایل‌شان نیز مورد تفتیش قرار گرفت. وی گفت: سعودی‌ها می‌گویند که حجاج ما باید به کشور ثالث بروند و از آنجا ویزا بگیرند که این مسائل نشان می‌دهد شرایط حج امسال فراهم نیست.
به‌هرروی تا امروز حج امسال منتفی شده و شاید بسیاری از مردم کشورمان با یاد بیش از 450 نفر از هم‌وطنانشان که با آن شرایط در سرزمین وحی جان باختند و خاطره تلخی از حجشان به جای ماند، راضی به این حج نباشند. ازسوی‌دیگر موضوع روابط سیاسی و دیپلماتیک ایران و عربستان پس از این حادثه و نیز تجمع معترضان ایرانی در مقابل سفارت عربستان پس از اعدام شیخ نمر باقرالنمر، رهبر شیعیان عربستان، به مرحله‌ای رسیده که نمی‌توان آن را تنها به موضوع حج گره زد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.