تغيير موضع گزارشگر ويژه حقوق بشر سازمان ملل:
زمان تعامل دوباره با تهران است
گزارش تازه احمدشهید، گزارشگر ويژه سازمانملل درباره ايران تفاوت قابلتوجهي نسبت به گزارشهاي قبلي دارد. او كه پيش از اين بارها گزارشهاي تندي عليه وضعيت حقوق بشر در ايران ارائه كرده بود، اينبار در كنفرانسی ويدئويي به كميته سناي كانادا گفت: «اکنون زمان تعامل دوباره با تهران است».
او افزود: «من بیش از همیشه باور دارم همانگونه که آنها (ایرانیان) به دنبال توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با دنیای بیرونی هستند، اکنون زمان مناسبی برای کانادا و جامعه جهانی است تا دست در دست یکدیگر برای یافتن راههایی مؤثر و سازنده برای تعامل با ایران در مورد حقوق بشر همکاری کنند».
این حضور ویدئویی احمدشهید در کمیته سنا در حالی شکل گرفت که دولت لیبرال کانادا پس از یک دوره روابط سرد در دوران دولت پیشین، به دنبال تعامل دوباره با ایران است.
كانال ارتقاي حقوقبشر
ناگفته نماند اگرچه در گزارش اخير احمدشهيد برخلاف هميشه رگههاي مثبتي ديده ميشد، اما بازهم ايران را به نقض حقوق بشر متهم كرده و هشدار داده تعامل دوباره با ايران نبايد به بهاي ناديدهگرفتن آنچه او نقض حقوقبشر در ايران ميخواند، باشد. او با تأكيد بر «تعامل فراگیر با ایران و توجه مستمر به حقوق بشر به نظر من واقعیتهای متناقضی نیستند»، گفت: «اگر بین گفتوگویی محرمانه و اعتراض علنی شرایط بد مصالحه صورت گیرد، من فکر میکنم چنین چیزی عملی نخواهد شد. اما اگر تعامل کانال دیگری باشد که بتواند حقوق بشر را ارتقا دهد، مسلما ارزشمند است».احمدشهید همچنین ادامه داد: «این تعامل دوباره فرصتی طلایی برای شرکتهای تجاری برای سرمایهگذاری در ایران و ایفای نقششان در ارتقای وضعیت حقوق بشر در این کشور ایجاد میکند».
گزارشهاي گذشته
او درحالي از فرصت ارتقاي وضعيت حقوق بشر ايران سخن گفته است كه پيش از اين بارها و بارها در گزارشهاي خود جمهوري اسلامي را به نقض حقوق بشر متهم كرده و مقامات ايراني را واداشته بود در برابر اين گزارشها موضعگيري كنند. برای مثال محمدجواد لاريجاني، دبير ستاد حقوق بشر قوه قضائیه، اسفندماه گذشته آخرين گزارش احمدشهيد را «آبكي» و «غيرقابل استناد» توصيف كرد و از او خواست تا «قبل از اینکه دست به گزارشگری ببرد... دورهای را درباره حقوق بشر براساس اسلام بگذراند و کسب اطلاعات کند».
او با تأكيد بر اينكه گزارشهاي احمدشهيد از نظر محتوا هيچ مطلب جديدي ندارد، گفته بود اين گزارشها از هيچ موضعي قابل توجه و استناد نيست. يك بار نيز درخواست او براي سفر به ايران را «نمايش تجاري» خوانده و گفته بود همكاري جمهوري اسلامي با او «بيش از حد لياقتش است». موضع مقامات ايراني در برابر گزارشهاي احمدشهيد مختص به مورد اخير نيست و در گذشته نيز همينطور بوده است تا جايي كه در اسفندماه 93 در ديداري - در سطوح مختلف غذايي و ديپلماتيك- صریحا از مصاحبهها و مستندات غیرواقعی او انتقاد كردند.
نتيجه گفتوگو با احمدشهيد
سخنگوي وزارت امورخارجه بعد از اين ديدارها گفته بود كه «این تلاشها به صورت مجموعهای ادامه دارد و... مذاکرات نیز در این راستا میتواند مؤثر باشد». اكنون بعد از يك سال و اندي به نظر ميرسد شاهد اين تأثيرات هستيم و احمدشهيد در گفتوگو با كاناداييها رويكرد متعادلتري در پيش گرفته است. ازهمينرو بعد از تمايل كشورهاي ديگر بهویژه غربيها به گسترش روابط و تعاملات با ايران در عصر پسابرجام به جايي رسيده است كه احمدشهيد نيز با آنان همنوا شده و از فرصتی تازه براي اين تعامل ميگويد. اينكه او تصور ميكند گسترش اين تعاملات ميتواند در ارتقاي وضعيت حقوق بشر تأثيرگذار باشد، نيز روزنه اميدي است به دنبال موفقيتهاي ديپلماتيك اخير که از اين پس شاهد گزارشهای تند و توأم با اتهام گزارشگر ويژه سازمانملل نباشيم.
گفتني است جلسه استماع یکروزه سنای کانادا در خلال «هفته پاسخگویی ایران» در اتاوا برگزار شد و اعضاي پارلمان در این برنامه مجموعهای از طرحها شامل اظهارنظرها و سؤالاتی را درباره با آنچه نقض حقوق بشر در ایران میدانند، مطرح كردند. به عنوان نمونه تونی کلمنت، محافظهکار منتقد سیاست خارجی کانادا و سناتور لیندا فروم این همایش سالانه را با درخواست از دولت برای توقف تعامل دوباره با ایران آغاز کردند. کلمنت مدعی شد ما از دولت فدرال میخواهیم تا شتاب نادرست در به آغوش کشیدن تهران را متوقف کند.
اين در حالي است كه استفان دیون، وزیر خارجه کانادا، اعلام کرده است این کشور با اینکه هنوز نگران روابط سؤال برانگیز حقوق بشر ایران و نقش این کشور در منطقه بهویژه در قبال اسرائیل است، بر مبنای گامبهگام با ایران تعامل خواهد کرد.
گزارش تازه احمدشهید، گزارشگر ويژه سازمانملل درباره ايران تفاوت قابلتوجهي نسبت به گزارشهاي قبلي دارد. او كه پيش از اين بارها گزارشهاي تندي عليه وضعيت حقوق بشر در ايران ارائه كرده بود، اينبار در كنفرانسی ويدئويي به كميته سناي كانادا گفت: «اکنون زمان تعامل دوباره با تهران است».
او افزود: «من بیش از همیشه باور دارم همانگونه که آنها (ایرانیان) به دنبال توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با دنیای بیرونی هستند، اکنون زمان مناسبی برای کانادا و جامعه جهانی است تا دست در دست یکدیگر برای یافتن راههایی مؤثر و سازنده برای تعامل با ایران در مورد حقوق بشر همکاری کنند».
این حضور ویدئویی احمدشهید در کمیته سنا در حالی شکل گرفت که دولت لیبرال کانادا پس از یک دوره روابط سرد در دوران دولت پیشین، به دنبال تعامل دوباره با ایران است.
كانال ارتقاي حقوقبشر
ناگفته نماند اگرچه در گزارش اخير احمدشهيد برخلاف هميشه رگههاي مثبتي ديده ميشد، اما بازهم ايران را به نقض حقوق بشر متهم كرده و هشدار داده تعامل دوباره با ايران نبايد به بهاي ناديدهگرفتن آنچه او نقض حقوقبشر در ايران ميخواند، باشد. او با تأكيد بر «تعامل فراگیر با ایران و توجه مستمر به حقوق بشر به نظر من واقعیتهای متناقضی نیستند»، گفت: «اگر بین گفتوگویی محرمانه و اعتراض علنی شرایط بد مصالحه صورت گیرد، من فکر میکنم چنین چیزی عملی نخواهد شد. اما اگر تعامل کانال دیگری باشد که بتواند حقوق بشر را ارتقا دهد، مسلما ارزشمند است».احمدشهید همچنین ادامه داد: «این تعامل دوباره فرصتی طلایی برای شرکتهای تجاری برای سرمایهگذاری در ایران و ایفای نقششان در ارتقای وضعیت حقوق بشر در این کشور ایجاد میکند».
گزارشهاي گذشته
او درحالي از فرصت ارتقاي وضعيت حقوق بشر ايران سخن گفته است كه پيش از اين بارها و بارها در گزارشهاي خود جمهوري اسلامي را به نقض حقوق بشر متهم كرده و مقامات ايراني را واداشته بود در برابر اين گزارشها موضعگيري كنند. برای مثال محمدجواد لاريجاني، دبير ستاد حقوق بشر قوه قضائیه، اسفندماه گذشته آخرين گزارش احمدشهيد را «آبكي» و «غيرقابل استناد» توصيف كرد و از او خواست تا «قبل از اینکه دست به گزارشگری ببرد... دورهای را درباره حقوق بشر براساس اسلام بگذراند و کسب اطلاعات کند».
او با تأكيد بر اينكه گزارشهاي احمدشهيد از نظر محتوا هيچ مطلب جديدي ندارد، گفته بود اين گزارشها از هيچ موضعي قابل توجه و استناد نيست. يك بار نيز درخواست او براي سفر به ايران را «نمايش تجاري» خوانده و گفته بود همكاري جمهوري اسلامي با او «بيش از حد لياقتش است». موضع مقامات ايراني در برابر گزارشهاي احمدشهيد مختص به مورد اخير نيست و در گذشته نيز همينطور بوده است تا جايي كه در اسفندماه 93 در ديداري - در سطوح مختلف غذايي و ديپلماتيك- صریحا از مصاحبهها و مستندات غیرواقعی او انتقاد كردند.
نتيجه گفتوگو با احمدشهيد
سخنگوي وزارت امورخارجه بعد از اين ديدارها گفته بود كه «این تلاشها به صورت مجموعهای ادامه دارد و... مذاکرات نیز در این راستا میتواند مؤثر باشد». اكنون بعد از يك سال و اندي به نظر ميرسد شاهد اين تأثيرات هستيم و احمدشهيد در گفتوگو با كاناداييها رويكرد متعادلتري در پيش گرفته است. ازهمينرو بعد از تمايل كشورهاي ديگر بهویژه غربيها به گسترش روابط و تعاملات با ايران در عصر پسابرجام به جايي رسيده است كه احمدشهيد نيز با آنان همنوا شده و از فرصتی تازه براي اين تعامل ميگويد. اينكه او تصور ميكند گسترش اين تعاملات ميتواند در ارتقاي وضعيت حقوق بشر تأثيرگذار باشد، نيز روزنه اميدي است به دنبال موفقيتهاي ديپلماتيك اخير که از اين پس شاهد گزارشهای تند و توأم با اتهام گزارشگر ويژه سازمانملل نباشيم.
گفتني است جلسه استماع یکروزه سنای کانادا در خلال «هفته پاسخگویی ایران» در اتاوا برگزار شد و اعضاي پارلمان در این برنامه مجموعهای از طرحها شامل اظهارنظرها و سؤالاتی را درباره با آنچه نقض حقوق بشر در ایران میدانند، مطرح كردند. به عنوان نمونه تونی کلمنت، محافظهکار منتقد سیاست خارجی کانادا و سناتور لیندا فروم این همایش سالانه را با درخواست از دولت برای توقف تعامل دوباره با ایران آغاز کردند. کلمنت مدعی شد ما از دولت فدرال میخواهیم تا شتاب نادرست در به آغوش کشیدن تهران را متوقف کند.
اين در حالي است كه استفان دیون، وزیر خارجه کانادا، اعلام کرده است این کشور با اینکه هنوز نگران روابط سؤال برانگیز حقوق بشر ایران و نقش این کشور در منطقه بهویژه در قبال اسرائیل است، بر مبنای گامبهگام با ایران تعامل خواهد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.