|

ضیافت کلمه

محمدعلی جعفریه.مدیر نشر ثالث

معروف است حکیم ناصرخسرو قبادیانی‌بلخی، چنان به کتاب علاقه داشت که در سفر کتاب‌های خود را بار شتر می‌کرد و همراه می‌برد و گاه پیش می‌آمد که از فراوانی تعداد کتاب‌ها خود به‌ناچار پیاده راه می‌پیمود و شتران بار او را می‌بردند.
از آن روزگار تا امروز به‌تقریب 10 قرن گذشته است و راهی که او در آن سفر هفت‌ساله طی کرد فقط با احتساب‌ مسیرهای اصلی، کمابیش نزدیک به دو‌هزار و 200 فرسنگ بوده است!
نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، امسال دوران بُرنایی خود را کم‌کم پشت‌سر گذاشته و به سن کمال پا گذاشته است. به تناسب همین رشد سنی، اما به لحاظ مکانی نیز- به هر دلیل نسبی موجه یا غیرموجه- تغییر وضعیت داده و از شمالی‌ترین مناطق خوش آب‌وهوا و سرسبز تهران، تپه‌سارهای اوین و مشرف به پارک‌وی، به مصلای بزرگ تهران در تپه‌های عباس‌آباد کوچیده و چند سال نیز در این مکان عمر 10روزه سالی یک‌بار خود را گذرانده است. اما همه، از مسئولان ذی‌ربط تا ناشران و اهل قلم و انبوه ‌میلیونی بازدیدکنندگان و خریداران تهرانی و شهرستانی، می‌دانستند و اقرار و انتقاد داشتند که این مکان علی‌الاصول تناسبی با جمعیت متراکم و مشتاق خرید کتاب ندارد و شبستان‌ها و رواق‌ها و سالن‌های آن به لحاظ کاربری برای تشکیل نمایشگاهی در این سطح پیش‌بینی و طراحی نشده و دیر یا زود، جابه‌جایی نمایشگاه از آن مکان به جایی دیگر اجتناب‌ناپذیر است. امسال این انتظارها و وعده‌ها تحقق پیدا کرده و نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب، یکی از جنوبی‌ترین مناطق جلگه‌ای تهران بزرگ و در همسایگی دیواربه‌دیوار بهشت زهرا(س)، دیار خاموشان، افتتاح شده است. انصاف را بپذیریم با این گستره غول‌آسای شهر و تراکم و ترافیک سنگین و طاقت‌فرسای شرق و غرب آن تقریبا در تمامی ساعات صبح و عصر و محدودیت گسترش شهر از سمت شمال، ناگزیر گزینش و جانمایی مکان وسیع و مناسب برای تأسیس مجموعه نمایشگاه‌ها در دشت‌های جنوبی کارشناسانه و منطقی صورت پذیرفته و قوی‌ترین و کاراترین خط مترو نیز درحال‌حاضر تا همین مکان ادامه یافته و به اجرا درآمده، که خود امتیازی بزرگ است. باری، با خود می‌گویم، از بس عادت کرده‌ایم غُر بزنیم و گلایه کنیم، کم‌کم به نظر می‌رسد سگرمه‌هایمان شکل انکار و عناد به خود گرفته و ترجیح می‌دهیم پیش‌داوری کنیم و لاجرم از اصل درمانیم! یادمان باشد موضوع کتاب است. کتاب صاحب خانه شده و صاحبخانه کتاب است. من به ‌عنوان یک خادم کوچک کتاب و عضو جامعه و اتحادیه ناشران، به سهم خود دعوت می‌کنم و انتظار دارم از همه آحاد جامعه، به‌ویژه دانشجویان و محصلان و فرهنگیان و خاصه اهالی قلم و روشنفکران که کتاب و خادمانش را چشم‌انتظار و تنها نگذارند و با استقبال بیش‌ازپیش از نمایشگاه کتاب به طراوت و بالندگی آن یاری رسانند. تخفیف قیمت کتاب به هر میزان آن‌چنان مهم و تعیین‌کننده نیست که روشن‌نگاه‌داشتن چراغ کتاب و نفس خادمان آن. جشن کوچکی نیست این ضیافت کلمه و کاغذ و اندیشه میهمان این ضیافت شویم. نیازی نیست شتران، بار ما را ببرند و خود پیاده طی راه کنیم؛ غول آهنین قطار، گیرم در متراکم‌ترین حالتش ما را به مقصد می‌برد و بازمی‌گرداند؛ که «ده درویش در گلیمی بخسبند!» یامان باشد همسایه خفتگانی شده‌ایم، که در حقیقت بیدارند. «چشمان نخفته در گور!» هنرمندانی که رفته‌اند و کتاب‌ها و آثارشان در ضیافت زندگان، زنده است.
سال‌ها خواهد گذشت به روزگاری که دیگر ما نباشیم، درختان این جلگه جنوبی شهر انبوه و سبز و تناور خواهد شد و میهمانان دیگری در سایه درختان خواهند نشست و جشن کلام و اندیشه خواهند گرفت و چشمان دیگری باز هم چنان نخواهند خفت در گور.

معروف است حکیم ناصرخسرو قبادیانی‌بلخی، چنان به کتاب علاقه داشت که در سفر کتاب‌های خود را بار شتر می‌کرد و همراه می‌برد و گاه پیش می‌آمد که از فراوانی تعداد کتاب‌ها خود به‌ناچار پیاده راه می‌پیمود و شتران بار او را می‌بردند.
از آن روزگار تا امروز به‌تقریب 10 قرن گذشته است و راهی که او در آن سفر هفت‌ساله طی کرد فقط با احتساب‌ مسیرهای اصلی، کمابیش نزدیک به دو‌هزار و 200 فرسنگ بوده است!
نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، امسال دوران بُرنایی خود را کم‌کم پشت‌سر گذاشته و به سن کمال پا گذاشته است. به تناسب همین رشد سنی، اما به لحاظ مکانی نیز- به هر دلیل نسبی موجه یا غیرموجه- تغییر وضعیت داده و از شمالی‌ترین مناطق خوش آب‌وهوا و سرسبز تهران، تپه‌سارهای اوین و مشرف به پارک‌وی، به مصلای بزرگ تهران در تپه‌های عباس‌آباد کوچیده و چند سال نیز در این مکان عمر 10روزه سالی یک‌بار خود را گذرانده است. اما همه، از مسئولان ذی‌ربط تا ناشران و اهل قلم و انبوه ‌میلیونی بازدیدکنندگان و خریداران تهرانی و شهرستانی، می‌دانستند و اقرار و انتقاد داشتند که این مکان علی‌الاصول تناسبی با جمعیت متراکم و مشتاق خرید کتاب ندارد و شبستان‌ها و رواق‌ها و سالن‌های آن به لحاظ کاربری برای تشکیل نمایشگاهی در این سطح پیش‌بینی و طراحی نشده و دیر یا زود، جابه‌جایی نمایشگاه از آن مکان به جایی دیگر اجتناب‌ناپذیر است. امسال این انتظارها و وعده‌ها تحقق پیدا کرده و نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب، یکی از جنوبی‌ترین مناطق جلگه‌ای تهران بزرگ و در همسایگی دیواربه‌دیوار بهشت زهرا(س)، دیار خاموشان، افتتاح شده است. انصاف را بپذیریم با این گستره غول‌آسای شهر و تراکم و ترافیک سنگین و طاقت‌فرسای شرق و غرب آن تقریبا در تمامی ساعات صبح و عصر و محدودیت گسترش شهر از سمت شمال، ناگزیر گزینش و جانمایی مکان وسیع و مناسب برای تأسیس مجموعه نمایشگاه‌ها در دشت‌های جنوبی کارشناسانه و منطقی صورت پذیرفته و قوی‌ترین و کاراترین خط مترو نیز درحال‌حاضر تا همین مکان ادامه یافته و به اجرا درآمده، که خود امتیازی بزرگ است. باری، با خود می‌گویم، از بس عادت کرده‌ایم غُر بزنیم و گلایه کنیم، کم‌کم به نظر می‌رسد سگرمه‌هایمان شکل انکار و عناد به خود گرفته و ترجیح می‌دهیم پیش‌داوری کنیم و لاجرم از اصل درمانیم! یادمان باشد موضوع کتاب است. کتاب صاحب خانه شده و صاحبخانه کتاب است. من به ‌عنوان یک خادم کوچک کتاب و عضو جامعه و اتحادیه ناشران، به سهم خود دعوت می‌کنم و انتظار دارم از همه آحاد جامعه، به‌ویژه دانشجویان و محصلان و فرهنگیان و خاصه اهالی قلم و روشنفکران که کتاب و خادمانش را چشم‌انتظار و تنها نگذارند و با استقبال بیش‌ازپیش از نمایشگاه کتاب به طراوت و بالندگی آن یاری رسانند. تخفیف قیمت کتاب به هر میزان آن‌چنان مهم و تعیین‌کننده نیست که روشن‌نگاه‌داشتن چراغ کتاب و نفس خادمان آن. جشن کوچکی نیست این ضیافت کلمه و کاغذ و اندیشه میهمان این ضیافت شویم. نیازی نیست شتران، بار ما را ببرند و خود پیاده طی راه کنیم؛ غول آهنین قطار، گیرم در متراکم‌ترین حالتش ما را به مقصد می‌برد و بازمی‌گرداند؛ که «ده درویش در گلیمی بخسبند!» یامان باشد همسایه خفتگانی شده‌ایم، که در حقیقت بیدارند. «چشمان نخفته در گور!» هنرمندانی که رفته‌اند و کتاب‌ها و آثارشان در ضیافت زندگان، زنده است.
سال‌ها خواهد گذشت به روزگاری که دیگر ما نباشیم، درختان این جلگه جنوبی شهر انبوه و سبز و تناور خواهد شد و میهمانان دیگری در سایه درختان خواهند نشست و جشن کلام و اندیشه خواهند گرفت و چشمان دیگری باز هم چنان نخواهند خفت در گور.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.