اسرائیل برای جولان نقشه کشیده است
تحلیلگران و محققان بر این باورند که اعتراف «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل و اعلام رسمی این رژیم مبنی بر اینکه هواپیماهای اسرائیلی تاکنون دهها بار اراضی سوریه و لبنان را بمباران کرده، خود حاوی پیامهای منطقهای و بینالمللی چندجانبهای است.
در شرایطی که تلاشهای بینالمللی برای پیشبرد مذاکرات صلح سوریه در ژنو ادامه داشته و تا حدودی در این کشور آتشبس برقرار شده است، نتانیاهو به همراه تعدادی از فرماندهان نظامی اسرائیل از تپههای اشغالی جولان بازدید کرد تا از نزدیک در جریان روند آموزش نیروهای ذخیره ارتش در طول مناطق مرزی با سوریه قرار گیرد.
«آیال زیسر»، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک «موشه دایان»، برای اینکه از اهمیت اعتراف نتانیاهو به اجرای دهها حمله هوایی به سوریه بکاهد، میگوید: اینگونه اظهارات در گذشته هم سابقه داشته است. به گفته او، بهویژه در ماه دسامبر گذشته نیز اظهارات مشابهی از سوی نخستوزیر و «موشه یعلون»، وزیر دفاع، در همین رابطه بیان شده بود.
با این حال زیسر که پژوهشگر در امور سوریه است، میگوید: اظهارات نتانیاهو از آنجایی که همزمان با حلوفصل بحران سوریه است، بعید به نظر میرسد متوجه «بشار اسد»، رئیسجمهور سوریه باشد؛ چون او به گفته زیسر، اساسا در دستور کار اسرائیل نیست. بنابراین اگر حاوی پیامی باشد، بیشتر برای «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، خواهد بود.
او درباره محتوای این پیام میگوید: «اسرائیل تصمیم خودش را گرفته و از بلندیهای جولان بههیچوجه دست نمیکشد، بنابراین دنیای عرب باید این واقعیت را بپذیرد و به دنبال آشتی در آینده باشد». زیسر همچنین میگوید محتوای این پیام برای روسیه نیز آن است که در این مرحلهای که دارد دوباره مرزها ترسیم و سوریه تقسیم میشود، مسکو باید منافع استراتژیکی-امنیتی اسرائیل را در نظر داشته باشد؛ بخشی از این منافع همین جولان است.
جنگ و صلح
«آیال علیمه»، تحلیلگر نظامی رادیو اسرائیل نیز تقریبا با همین دیدگاه موافق است. او میگوید: «طرفهای مختلفی هستند که میخواهند سلطه خود را بر سوریه تحمیل کنند». به اعتقاد او نیز اظهارات نتانیاهو تنها پیامی برای اسد یا پوتین نیست بلکه تشدید فعالیتی دیپلماتیک با طرفهای بینالمللی بهخصوص در پرتو تفاهمات جاری به منظور ترسیم جدید مرزهای سوریه است. تلآویو میخواهد به همه جهان بگوید همچنان بر تصرف جولان اصرار داشته و حاضر به دستکشیدن از آن نیست.
علیمه در گفتوگو با الجزیره میافزاید: سخنان نتانیاهو بهمثابه تهدیدی برای حزبالله لبنان است. بهخصوص اینکه همان زبان تهدیدآمیزی را داشت که از زمان شروع جنگ داخلی در سوریه بین حزبالله و اسرائیل رواج پیدا کرده است. البته این لحن الان تغییر کرده است زیرا ارزیابیهای نظامی در اسرائیل نشان میدهد اسد و حزبالله دیگر در شرایطی نیستند که بخواهند جنگی را علیه اسرائیل به راه اندازند. این تحلیلگر اسرائیلی میافزاید: تلآویو اجازه نخواهد داد توازن نظامی و استراتژیک در مرزهای شمالیاش برهم خورد. بنابراین تلاش میکند در جهت تأمین منافع امنیتی، هوای خطوط قرمز را داشته باشد و هرگز اجازه ندهد کسی به آنها تجاوز کند. اسرائیل بههرحال در جنگ سوریه حضور ندارد و بخشی از راهحل صلحآمیز آن نیز نیست.
پیامها و نشانهها
در مقابل این سخنان، «سلمان فخرالدین»، پژوهشگر مؤسسه عربی دیدهبان حقوق بشر میگوید: اظهارات نتانیاهو «با مقاصدی کاملا اشغالگرانه است. این حرفها پیش از هرچیز میتواند پیامی به داخل اسرائیل باشد و نشان دهد بحران داخلی چگونه دارد این رژیم را به سوی فاشیسم و فروپاشی اخلاقی سوق میدهد؛ جایی که سیاستمداران برای بهدستآوردن رأی تودهها به هر کاری متوسل میشوند».
فخرالدین در گفتوگو با الجزیره ادامه میدهد: بنیامین نتانیاهو احساس میکند کشورهای بزرگ در درازمدت برای تقسیم سوریه نقشه کشیدهاند بنابراین میخواهد به این وسیله به متحد استراتژیک خود یعنی ولادیمیر پوتین پیام دهد که جولان را رها نخواهد کرد. نخستوزیر اسرائیل میخواهد به این وسیله جامعه بینالمللی را وادار کند که از این امر حمایت کنند و اجازه دهند تپههای جولان همچنان در اختیار اسرائیل باشد.
فخرالدین درباره محتوای پیامها و نشانههایی که در اظهارات نتانیاهو برای نظام حاکم بر سوریه برای کشورهای همسایه نهفته است، میگوید: «متأسفانه در منطقه، یک سیاست عربی قدرتمند مشاهده نمیشود. کشورهای عربی تنها به لحاظ جغرافیایی وجود خارجی دارند نه به لحاظ سیاسی. بنابراین برای تلآویو این یا آن کشور عرب مطرح نیست و میداند که حاکمان برخی از این کشورها فقط نقش یک عروسک خیمهشببازی را دارند و در واقع اختیارشان در دست دیگران است. همین موجب جریترشدن اسرائیل شده است و از این رو به خودش حق میدهد از همین حالا برای آینده منطقه از جمله بلندیهای جولان نقشه بکشد».
تحلیلگران و محققان بر این باورند که اعتراف «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل و اعلام رسمی این رژیم مبنی بر اینکه هواپیماهای اسرائیلی تاکنون دهها بار اراضی سوریه و لبنان را بمباران کرده، خود حاوی پیامهای منطقهای و بینالمللی چندجانبهای است.
در شرایطی که تلاشهای بینالمللی برای پیشبرد مذاکرات صلح سوریه در ژنو ادامه داشته و تا حدودی در این کشور آتشبس برقرار شده است، نتانیاهو به همراه تعدادی از فرماندهان نظامی اسرائیل از تپههای اشغالی جولان بازدید کرد تا از نزدیک در جریان روند آموزش نیروهای ذخیره ارتش در طول مناطق مرزی با سوریه قرار گیرد.
«آیال زیسر»، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک «موشه دایان»، برای اینکه از اهمیت اعتراف نتانیاهو به اجرای دهها حمله هوایی به سوریه بکاهد، میگوید: اینگونه اظهارات در گذشته هم سابقه داشته است. به گفته او، بهویژه در ماه دسامبر گذشته نیز اظهارات مشابهی از سوی نخستوزیر و «موشه یعلون»، وزیر دفاع، در همین رابطه بیان شده بود.
با این حال زیسر که پژوهشگر در امور سوریه است، میگوید: اظهارات نتانیاهو از آنجایی که همزمان با حلوفصل بحران سوریه است، بعید به نظر میرسد متوجه «بشار اسد»، رئیسجمهور سوریه باشد؛ چون او به گفته زیسر، اساسا در دستور کار اسرائیل نیست. بنابراین اگر حاوی پیامی باشد، بیشتر برای «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، خواهد بود.
او درباره محتوای این پیام میگوید: «اسرائیل تصمیم خودش را گرفته و از بلندیهای جولان بههیچوجه دست نمیکشد، بنابراین دنیای عرب باید این واقعیت را بپذیرد و به دنبال آشتی در آینده باشد». زیسر همچنین میگوید محتوای این پیام برای روسیه نیز آن است که در این مرحلهای که دارد دوباره مرزها ترسیم و سوریه تقسیم میشود، مسکو باید منافع استراتژیکی-امنیتی اسرائیل را در نظر داشته باشد؛ بخشی از این منافع همین جولان است.
جنگ و صلح
«آیال علیمه»، تحلیلگر نظامی رادیو اسرائیل نیز تقریبا با همین دیدگاه موافق است. او میگوید: «طرفهای مختلفی هستند که میخواهند سلطه خود را بر سوریه تحمیل کنند». به اعتقاد او نیز اظهارات نتانیاهو تنها پیامی برای اسد یا پوتین نیست بلکه تشدید فعالیتی دیپلماتیک با طرفهای بینالمللی بهخصوص در پرتو تفاهمات جاری به منظور ترسیم جدید مرزهای سوریه است. تلآویو میخواهد به همه جهان بگوید همچنان بر تصرف جولان اصرار داشته و حاضر به دستکشیدن از آن نیست.
علیمه در گفتوگو با الجزیره میافزاید: سخنان نتانیاهو بهمثابه تهدیدی برای حزبالله لبنان است. بهخصوص اینکه همان زبان تهدیدآمیزی را داشت که از زمان شروع جنگ داخلی در سوریه بین حزبالله و اسرائیل رواج پیدا کرده است. البته این لحن الان تغییر کرده است زیرا ارزیابیهای نظامی در اسرائیل نشان میدهد اسد و حزبالله دیگر در شرایطی نیستند که بخواهند جنگی را علیه اسرائیل به راه اندازند. این تحلیلگر اسرائیلی میافزاید: تلآویو اجازه نخواهد داد توازن نظامی و استراتژیک در مرزهای شمالیاش برهم خورد. بنابراین تلاش میکند در جهت تأمین منافع امنیتی، هوای خطوط قرمز را داشته باشد و هرگز اجازه ندهد کسی به آنها تجاوز کند. اسرائیل بههرحال در جنگ سوریه حضور ندارد و بخشی از راهحل صلحآمیز آن نیز نیست.
پیامها و نشانهها
در مقابل این سخنان، «سلمان فخرالدین»، پژوهشگر مؤسسه عربی دیدهبان حقوق بشر میگوید: اظهارات نتانیاهو «با مقاصدی کاملا اشغالگرانه است. این حرفها پیش از هرچیز میتواند پیامی به داخل اسرائیل باشد و نشان دهد بحران داخلی چگونه دارد این رژیم را به سوی فاشیسم و فروپاشی اخلاقی سوق میدهد؛ جایی که سیاستمداران برای بهدستآوردن رأی تودهها به هر کاری متوسل میشوند».
فخرالدین در گفتوگو با الجزیره ادامه میدهد: بنیامین نتانیاهو احساس میکند کشورهای بزرگ در درازمدت برای تقسیم سوریه نقشه کشیدهاند بنابراین میخواهد به این وسیله به متحد استراتژیک خود یعنی ولادیمیر پوتین پیام دهد که جولان را رها نخواهد کرد. نخستوزیر اسرائیل میخواهد به این وسیله جامعه بینالمللی را وادار کند که از این امر حمایت کنند و اجازه دهند تپههای جولان همچنان در اختیار اسرائیل باشد.
فخرالدین درباره محتوای پیامها و نشانههایی که در اظهارات نتانیاهو برای نظام حاکم بر سوریه برای کشورهای همسایه نهفته است، میگوید: «متأسفانه در منطقه، یک سیاست عربی قدرتمند مشاهده نمیشود. کشورهای عربی تنها به لحاظ جغرافیایی وجود خارجی دارند نه به لحاظ سیاسی. بنابراین برای تلآویو این یا آن کشور عرب مطرح نیست و میداند که حاکمان برخی از این کشورها فقط نقش یک عروسک خیمهشببازی را دارند و در واقع اختیارشان در دست دیگران است. همین موجب جریترشدن اسرائیل شده است و از این رو به خودش حق میدهد از همین حالا برای آینده منطقه از جمله بلندیهای جولان نقشه بکشد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.