جان کری در سفری غیرمنتظره وارد بغداد شد
در جستوجوی ثبات، منهای اصلاحات
«جان کری»، وزیر خارجه ایالات متحده، در حالی روز گذشته و در اقدامی غیرمنتظره وارد بغداد، پایتخت عراق، شد که بحران سیاسی جاری در آن کشور و تهدید ناشی از آن در قبال کارزار بینالمللی ائتلاف علیه داعش، تلاش برای تحکیم جایگاه شخص نخستوزیر در رأس قدرت را به اصلیترین مأموریت او بدل کرده است. گفته میشود این دیپلمات آمریکایی بناست در دیدار با «حیدر العبادی»، نخستوزیر، «ابراهیم الجعفری»، وزیر خارجه و «سلیم الجبوری» سخنگوی پارلمان عراق، گذشته از بررسی چالشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی پیشِروی بغداد، باری دیگر بر پشتیبانی همهجانبه ایالات متحده از دولت العبادی و تلاشهای آن در جهت بیرونراندن تروریستهای داعش تأکید کند.
این دستکم مدعای «جان کربی»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکاست، که در سخنانی، از دیدار کری با رئیس دولت اقلیم خودمختار کردستان نیز خبر داده است؛ دیداری که به گفته کربی، بیش از هر چیز نشان بر قدردانی ایالات متحده از نقش کلیدی دولت و پیشمرگههای کُرد عراقی در کارزار بینالمللی ائتلاف برای تضعیف و سپس نابودی داعش است.
این در حالی است که بغداد، متحد دیگر نیروهای ائتلاف، اینروزها در چنان مخمصه سیاسیای گرفتار آمده که دیگر کمتر توانی برای تمرکز بر جنگ خونین جاری علیه تروریستهای داعش دارد. بحران اقتصادی، نرخ بالای بیکاری، ضعف در خدمات عمومی و نارضایتی مردمی از طبقه نخبگان سیاسی که همواره متهم به سوءاستفاده مالی از درآمدهای بالای نفتی بودهاند، ماههاست اعتراضات خیابانی و تقاضا برای برکناری العبادی را به یکی از ثابتهای عرصه سیاسی عراق بدل کرده است.
در این میان، بسته اصلاحاتی العبادی در مقابله با فساد و هزینههای بالای دولتی که تابستان گذشته ارائه شده بود، در زیر سایه تنشهای فرقهای و تقلای کشور در برابر ویرانیهای ناشی از تصرفات داعش، فرصتی برای عملیشدن نیافت؛ تا آنکه اعتراضات خشمگینانه اخیر هواداران «مقتدی صدر»، روحانی شیعی عراقی، که روزگاری مخالف سرسخت حضور نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در خاک آن کشور بود، سبب شد تا دولت العبادی اصلاحات سیاسی را شاید به قیمت تضعیف جبهه دفاع ملی علیه تروریسم، در اولویت برنامههای خود قرار دهد.
هواداران صدر هفته گذشته و پس از آنکه العبادی در پاسخ به مطالبات معترضان، کابینه خود را کوچک کرد و فهرست جدیدی از وزیران تکنوکرات و غیرسیاسی را برای دریافت رأی اعتماد به پارلمان عراق ارسال کرد، دروازههای منطقه سبز را ترک و اعلام کردند به دولت فرصت خواهند داد برنامه اصلاحاتی جدید خود را تا هفتههای آتی اجرائی کند. اما این به معنای پایان ماجرا نبود. اکنون این مقامات آمریکایی هستند که یکبهیک راهی بغداد میشوند تا بلکه مانع از آن شوند بحران سیاسی جاری که برای مثال موجب فراخواندن تعداد کثیری از نیروهای ضدتروریسم ارتش عراق حاضر در استان الانبار به پایتخت در جریان اعتراضات مردمی اخیر شده بود، خللی در مبارزه دولت علیه داعش ایجاد کند.
با وجود آنکه ارتش عراق در ماههای اخیر موفق به بازپسگیری حدود 40درصد از تصرفات سرزمینی داعش شده است، مقامات ائتلاف همچنان نگران آن هستند که مبادا کشمکشهای سیاست داخلی درباره تغییرات در کابینه، مجالی برای نیروهای داعش فراهم آورد تا سرزمینهای ازدسترفته در استان الانبار را بار دیگر تصرف کنند. اینها همه جدای از چشمانداز آزادسازی موصل، مرکز فرماندهی تروریستها، در خاک عراق است که به باور بسیاری از کارشناسان، جز با همکاری تمامقد و همهجانبه بغداد امکانپذیر نیست. در همین راستا، گذشته از کری که روز پنجشنبه و پیش از سفر به بغداد، در دیدار با وزیران شش کشور عضو شورای همکاری خلیجفارس در بحرین، بر نقش پراهمیت بغداد در جنگ با داعش و لزوم حمایت از دولت العبادی در راستای ایجاد ثبات و بازسازی آن کشور سخن گفته بود، «برت مکگورک»، فرستاده ایالات متحده در نیروهای ائتلاف ضدداعش، نیز یکشنبه هفته گذشته درباره بحران سیاسی جاری با مسعود بازرانی، رئیسجمهور اقلیم خودمختار کردستان، به گفتوگو نشسته و سپس عازم بغداد شد.
«جان کری»، وزیر خارجه ایالات متحده، در حالی روز گذشته و در اقدامی غیرمنتظره وارد بغداد، پایتخت عراق، شد که بحران سیاسی جاری در آن کشور و تهدید ناشی از آن در قبال کارزار بینالمللی ائتلاف علیه داعش، تلاش برای تحکیم جایگاه شخص نخستوزیر در رأس قدرت را به اصلیترین مأموریت او بدل کرده است. گفته میشود این دیپلمات آمریکایی بناست در دیدار با «حیدر العبادی»، نخستوزیر، «ابراهیم الجعفری»، وزیر خارجه و «سلیم الجبوری» سخنگوی پارلمان عراق، گذشته از بررسی چالشهای امنیتی، اقتصادی و سیاسی پیشِروی بغداد، باری دیگر بر پشتیبانی همهجانبه ایالات متحده از دولت العبادی و تلاشهای آن در جهت بیرونراندن تروریستهای داعش تأکید کند.
این دستکم مدعای «جان کربی»، سخنگوی وزارت خارجه آمریکاست، که در سخنانی، از دیدار کری با رئیس دولت اقلیم خودمختار کردستان نیز خبر داده است؛ دیداری که به گفته کربی، بیش از هر چیز نشان بر قدردانی ایالات متحده از نقش کلیدی دولت و پیشمرگههای کُرد عراقی در کارزار بینالمللی ائتلاف برای تضعیف و سپس نابودی داعش است.
این در حالی است که بغداد، متحد دیگر نیروهای ائتلاف، اینروزها در چنان مخمصه سیاسیای گرفتار آمده که دیگر کمتر توانی برای تمرکز بر جنگ خونین جاری علیه تروریستهای داعش دارد. بحران اقتصادی، نرخ بالای بیکاری، ضعف در خدمات عمومی و نارضایتی مردمی از طبقه نخبگان سیاسی که همواره متهم به سوءاستفاده مالی از درآمدهای بالای نفتی بودهاند، ماههاست اعتراضات خیابانی و تقاضا برای برکناری العبادی را به یکی از ثابتهای عرصه سیاسی عراق بدل کرده است.
در این میان، بسته اصلاحاتی العبادی در مقابله با فساد و هزینههای بالای دولتی که تابستان گذشته ارائه شده بود، در زیر سایه تنشهای فرقهای و تقلای کشور در برابر ویرانیهای ناشی از تصرفات داعش، فرصتی برای عملیشدن نیافت؛ تا آنکه اعتراضات خشمگینانه اخیر هواداران «مقتدی صدر»، روحانی شیعی عراقی، که روزگاری مخالف سرسخت حضور نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در خاک آن کشور بود، سبب شد تا دولت العبادی اصلاحات سیاسی را شاید به قیمت تضعیف جبهه دفاع ملی علیه تروریسم، در اولویت برنامههای خود قرار دهد.
هواداران صدر هفته گذشته و پس از آنکه العبادی در پاسخ به مطالبات معترضان، کابینه خود را کوچک کرد و فهرست جدیدی از وزیران تکنوکرات و غیرسیاسی را برای دریافت رأی اعتماد به پارلمان عراق ارسال کرد، دروازههای منطقه سبز را ترک و اعلام کردند به دولت فرصت خواهند داد برنامه اصلاحاتی جدید خود را تا هفتههای آتی اجرائی کند. اما این به معنای پایان ماجرا نبود. اکنون این مقامات آمریکایی هستند که یکبهیک راهی بغداد میشوند تا بلکه مانع از آن شوند بحران سیاسی جاری که برای مثال موجب فراخواندن تعداد کثیری از نیروهای ضدتروریسم ارتش عراق حاضر در استان الانبار به پایتخت در جریان اعتراضات مردمی اخیر شده بود، خللی در مبارزه دولت علیه داعش ایجاد کند.
با وجود آنکه ارتش عراق در ماههای اخیر موفق به بازپسگیری حدود 40درصد از تصرفات سرزمینی داعش شده است، مقامات ائتلاف همچنان نگران آن هستند که مبادا کشمکشهای سیاست داخلی درباره تغییرات در کابینه، مجالی برای نیروهای داعش فراهم آورد تا سرزمینهای ازدسترفته در استان الانبار را بار دیگر تصرف کنند. اینها همه جدای از چشمانداز آزادسازی موصل، مرکز فرماندهی تروریستها، در خاک عراق است که به باور بسیاری از کارشناسان، جز با همکاری تمامقد و همهجانبه بغداد امکانپذیر نیست. در همین راستا، گذشته از کری که روز پنجشنبه و پیش از سفر به بغداد، در دیدار با وزیران شش کشور عضو شورای همکاری خلیجفارس در بحرین، بر نقش پراهمیت بغداد در جنگ با داعش و لزوم حمایت از دولت العبادی در راستای ایجاد ثبات و بازسازی آن کشور سخن گفته بود، «برت مکگورک»، فرستاده ایالات متحده در نیروهای ائتلاف ضدداعش، نیز یکشنبه هفته گذشته درباره بحران سیاسی جاری با مسعود بازرانی، رئیسجمهور اقلیم خودمختار کردستان، به گفتوگو نشسته و سپس عازم بغداد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.