رونق کشاورزی و آرامش بازار نوروز
عبدالحسین طوطیایی- پژوهشگر کشاورزی
اسفندماه 1393 برای مدیریت بخش کشاورزی از نظر مسئولیت تنظیم بازار بسیار پرالتهاب به شمار میآمد. در این سال بود که وزارت جهاد کشاورزی عملا کنترل واردات بیمحابا و تولید ستیز را در قالب قانون تمرکز به عهده گرفته بود. وارداتی که در سرانجامش هرگونه تولید داخلی را به محاق میبرد و ارزش هر زمین کشاورزی را به میزان امکان تغییر کاربری و تجاریشدن آن سوق میداد. انعکاس مصاحبههای وزیر درخصوص تنظیم بازار ایام نوروزی و بهطور خاص در خبرگزاریهای ناهمسو با دولت، گاه، راه به سمت سیاهنمایی و جوسازیهای پرخاشگرانه گشوده بود. پوششهای خبری بعضا در گزارشهای لحظهبهلحظه از نوسان افزایش بهای مرغ، سیب و پرتقال و... چه بسا بر سیمای نوروزی مردم سایه کدورت نیز گسترانیده بود. سایهای که بر آن بود از اذهان عمومی این ضرورت را بستاند که اساسا برای نشستن بر سفره ایرانی (پیام تبریک نوروزی وزیر جهاد کشاورزی) تنها باید با شکیبایی و نه فوریت و شتاب در مطالبات رفتار کرد. اما اسفندماه 1394 و فقط پس از یک سال فضا از جنس دیگری شده بود. نرخهای کمنوسان میوه، مرغ و... و چگونگی توزیع کافی و متعادل نشان میدهد حتی کمترین دستاوردهای قانون تمرکز هم تا چه اندازه تأثیرگذار است. به نظر میرسد در چنین بازار بدونتنشی و آن هم در روزهای آکنده از هیجان خرید و مصرف نوروزی شعار نمادین «نوروز 95، رونق کشاورزی، آرامش بازار» و در همین اولین گامها بهخوبی تجلی و مصداق داشته است. شگفتا از فضای رسانههایی که بهنام دفاع از مصرفکننده و البته به کام واردکنندههایی که با در بسته مواجه شده بودند. گرچه از هیاهوی سال گذشته آنها خبری نبود اما شرایط مطلوب نوروز امسال را از نظر خبری پوشش ندادند. آیا رسانهها بایستی فقط به نمایش بحرانها بپردازند؟ اما آنچه از ورای تجربه دوسال اخیر از اجرای کمابیش قانون تمرکز باید بهخاطر بسپاریم آن است که هر برنامهریزی در جهت کنترل واردات فقط برای حمایت از تولید داخلی و دیگر پیامدهای آن باید باشد. آنها که در بزنگاههای نوسانات بازار مصرف به دنبال مچگیری مدیریت تولید هستند متأسفانه جدالهای جناحی را به اسم مردم تمام میکنند. بدونتردید برای مردمی که دغدغه نشستن بر سفره ایرانی را دارند باید که اتفاقا و هرچهزودتر نفت از آن سفره برگیرند (اگر که نفتی مانده باشد). در مقطع فاصلهگرفتن از نفت تا زمانی که ذائقهها از طعم استقلال و تولید داخلی نوازش یابد بیشازبیش به مشارکت و عزم همگانی نیاز است. علت جنبش و جهش اقتصادی کشور ژاپن بعد از جنگ جهانی اول و بهخصوص دوم و در مقایسه با تمامی کشورهای آسیایی، سیاست درهای بسته بهسوی واردات و ریاضت اقتصادی بوده است. مردم ژاپن در یک همیاری دست در دستان دولتهایشان، در سالهای ریاضت اقتصادی بر آن شدند ...
... که مبادا از تراز مثبت صادرات و واردات خود ولو در فرصت کوتاهی اندکی بکاهند. البته در عزم مردم کشورمان و در جهت نشستن بر سفره تواناییهای خود نیز هیچ تردیدی نیست. آنچه بر حیرت میافزاید مدیران کرسی ازدستدادهای است که در آرزوی نشستن دیگر بار، سیاست درهای باز برای واردات لجامگسیخته و کاهش تعرفههای آن را در ایام خود از یاد بردهاند؛ آنان که تلاش میکنند گاهی به نعل و گاهی به میخ بزنند که اگر که برای مردم آبی نه، اما برای خود این افراد، چهبسا نانی و جاهی بیاورند.
اسفندماه 1393 برای مدیریت بخش کشاورزی از نظر مسئولیت تنظیم بازار بسیار پرالتهاب به شمار میآمد. در این سال بود که وزارت جهاد کشاورزی عملا کنترل واردات بیمحابا و تولید ستیز را در قالب قانون تمرکز به عهده گرفته بود. وارداتی که در سرانجامش هرگونه تولید داخلی را به محاق میبرد و ارزش هر زمین کشاورزی را به میزان امکان تغییر کاربری و تجاریشدن آن سوق میداد. انعکاس مصاحبههای وزیر درخصوص تنظیم بازار ایام نوروزی و بهطور خاص در خبرگزاریهای ناهمسو با دولت، گاه، راه به سمت سیاهنمایی و جوسازیهای پرخاشگرانه گشوده بود. پوششهای خبری بعضا در گزارشهای لحظهبهلحظه از نوسان افزایش بهای مرغ، سیب و پرتقال و... چه بسا بر سیمای نوروزی مردم سایه کدورت نیز گسترانیده بود. سایهای که بر آن بود از اذهان عمومی این ضرورت را بستاند که اساسا برای نشستن بر سفره ایرانی (پیام تبریک نوروزی وزیر جهاد کشاورزی) تنها باید با شکیبایی و نه فوریت و شتاب در مطالبات رفتار کرد. اما اسفندماه 1394 و فقط پس از یک سال فضا از جنس دیگری شده بود. نرخهای کمنوسان میوه، مرغ و... و چگونگی توزیع کافی و متعادل نشان میدهد حتی کمترین دستاوردهای قانون تمرکز هم تا چه اندازه تأثیرگذار است. به نظر میرسد در چنین بازار بدونتنشی و آن هم در روزهای آکنده از هیجان خرید و مصرف نوروزی شعار نمادین «نوروز 95، رونق کشاورزی، آرامش بازار» و در همین اولین گامها بهخوبی تجلی و مصداق داشته است. شگفتا از فضای رسانههایی که بهنام دفاع از مصرفکننده و البته به کام واردکنندههایی که با در بسته مواجه شده بودند. گرچه از هیاهوی سال گذشته آنها خبری نبود اما شرایط مطلوب نوروز امسال را از نظر خبری پوشش ندادند. آیا رسانهها بایستی فقط به نمایش بحرانها بپردازند؟ اما آنچه از ورای تجربه دوسال اخیر از اجرای کمابیش قانون تمرکز باید بهخاطر بسپاریم آن است که هر برنامهریزی در جهت کنترل واردات فقط برای حمایت از تولید داخلی و دیگر پیامدهای آن باید باشد. آنها که در بزنگاههای نوسانات بازار مصرف به دنبال مچگیری مدیریت تولید هستند متأسفانه جدالهای جناحی را به اسم مردم تمام میکنند. بدونتردید برای مردمی که دغدغه نشستن بر سفره ایرانی را دارند باید که اتفاقا و هرچهزودتر نفت از آن سفره برگیرند (اگر که نفتی مانده باشد). در مقطع فاصلهگرفتن از نفت تا زمانی که ذائقهها از طعم استقلال و تولید داخلی نوازش یابد بیشازبیش به مشارکت و عزم همگانی نیاز است. علت جنبش و جهش اقتصادی کشور ژاپن بعد از جنگ جهانی اول و بهخصوص دوم و در مقایسه با تمامی کشورهای آسیایی، سیاست درهای بسته بهسوی واردات و ریاضت اقتصادی بوده است. مردم ژاپن در یک همیاری دست در دستان دولتهایشان، در سالهای ریاضت اقتصادی بر آن شدند ...
... که مبادا از تراز مثبت صادرات و واردات خود ولو در فرصت کوتاهی اندکی بکاهند. البته در عزم مردم کشورمان و در جهت نشستن بر سفره تواناییهای خود نیز هیچ تردیدی نیست. آنچه بر حیرت میافزاید مدیران کرسی ازدستدادهای است که در آرزوی نشستن دیگر بار، سیاست درهای باز برای واردات لجامگسیخته و کاهش تعرفههای آن را در ایام خود از یاد بردهاند؛ آنان که تلاش میکنند گاهی به نعل و گاهی به میخ بزنند که اگر که برای مردم آبی نه، اما برای خود این افراد، چهبسا نانی و جاهی بیاورند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.