مروري بر مهمترين پروندههاي قضائي94
4 ساکن اوین
مسعود کاظمی
زندان اوین حکایت جالبی دارد. زمینی که این زندان در آن ساخته شده، سابقبراین خانه سیدضیاءالدین طباطبایی بوده است. این زندان تاکنون، سوای افراد معمولی و روزمره، چهرههای مشهور بسیاری به خود دیده است؛ چهرههایی که زمانی برای خود برووبیایی داشتهاند، اما گذرشان به این بازداشتگاه افتاده است. اوین در سال 1394 نیز میهمانانی داشته که زمانی در تصورشان هم خطور نمیکرده ماههای بسیاری را در این مکان زندگی کنند. محمدرضا رحیمی، رئیس اسبق دیوان محاسبات کل کشور و معاون اول دولت دهم در زمان ریاست محمود احمدینژاد؛ حمیدرضا بقایی، معاون اجرائی همان دولت؛ مهدی هاشمیرفسنجانی، فرزند رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و بابک زنجانی، موسوم به میلیاردر نفتی. شاید در شرایط عادی و بیرون زندان، بهطورمثال، هرگز نتوان تصور کرد که مهدی هاشمی و محمدرضا رحیمی شبی را با هم سپری کنند، اما از عجایب اوین همین بس که این دو فرد در همین سال 94 شبی در اوین با هم نشسته و گپوگفت مفصلی داشتند.
زندانی پرمرخصی
محمدرضا رحیمی سال 1333 در قروه متولد شد. او معاون اول محمود احمدینژاد در دوره دهم ریاستجمهوری و رئیس دیوان محاسبات در مجلس هفتم بود و هماکنون، به جرم ارتشا و تحصیل مال از طریق نامشروع، در زندان بهسر میبرد. در همان دوره گزارشهاي متعددی مبنی بر ارتباطات گسترده او با اختلاس در بیمه، حمایت از قاچاقچیان در زمینه ارز و ابهام در مدرک تحصیلی او منتشر شد. از دیگر سمتهای او میتوان به دادستانی کردستان در سال 1359، استانداری کردستان از سال 1372 تا سال1376 و ریاست دانشکده حقوق در دانشگاه آزاد واحد تهرانمرکز اشاره کرد. مهدی هاشمی در اولین شب بازداشتش به سوئیت محمدرضا رحیمی، در بند 241 زندان اوین، فرستاده شد. فاطمه هاشمی، یکی از فرزندان اکبر هاشمیرفسنجانی در گفتوگو با «شرق» درباره درخواستهای رحیمی از برادرش سخن گفت. بعدها خبرگزاری «فارس» گزارش داد یکی از درخواستهای رحیمی از مهدی هاشمی این بوده که «از برخی رسانهها بخواهید به مرخصیرفتن من گیر ندهند!» همچنین محمدرضا رحیمی متهم به پرداخت چک پنجمیلیونتومانی به نمایندگانی بود که قصد استیضاح علی کردان، وزیر کشور در دولت نهم، را داشتند. پرونده محمدرضا رحیمی در
شعبه 76 دادگاه کیفری ایران بررسی شد و هیئت قضائی این شعبه او را به 15سال حبس و پرداخت دومیلیاردو850 میلیون تومان ردمال و یکمیلیارد تومان جزای نقدی محکوم کردند، اما با اعتراض به رأی صادره، پرونده به شعبه 11 دیوانعالی کشور منتقل شد و با رایزنیهای متعدد و تأیید ردمال و جریمه نقدی، حکم حبس او به پنج سال کاهش یافت. پس از تأیید حکم زندان برای رحیمی از سوی دادگاه، دفتر محمود احمدینژاد در بیانیهای مدعی شد که تخلفات رحیمی به دولت او مربوط نیست و در سالهای قبل از همکاری ایندو صورت گرفته است. در واکنش به این بیانیه، رحیمی نیز نامهای در پاسخ به رئیس خود در دولت دهم نوشت و به سوابق دیرینه دوستی میانشان پرداخت و نوشت: «مرا با شما دوستی و رفاقت دیرینهای است که مربوط به سالهای اخیر نیست. نیک میدانید و دیگران هم خوب است در این مجال مطلع شوند که رفاقت من و شما به سالهای دوری برمیگردد که در کردستان و آذربایجان غربی بودید و سپس به اردبیل رفتید تا تقدیرمان این باشد که هر دو استانداری دولت ششم را تجربه کنیم. گذر زمان شما را به ریاستجمهوری و بنده را به خدمتگزاری در دیوان محاسبات کشور رساند». رحیمی در این نامه
همچنین به برخی رفتارهای خاص احمدینژاد اشاره کرده و نوشته است: «هربار که به مشورت مینشستیم، به سروش آسمانی کذایی بیشتر توجه میکردید تا مشورتهای ناشی از تجربههای مختلف من». او همچنین در دفاع از خود، پیرامون اتهامات، گفته بود: «همواره در آستانه برگزاری انتخابات مجلس، کمیتههایی برای برنامهریزی و راهبری امر انتخابات توسط جریانات سیاسی تشکیل میشود. در این راستا برای انتخابات مجلس هشتم نیز کمیتهای متشکل از برخی چهرههای اصولگرا برگزار و بنا شد از کاندیداهای اصولگرا در سطح کشور از طریق کمکهای غیردولتی پشتیبانی مالی شود. در میان افراد کمککننده فردی به نام جابر ابدالی که از سوی برخی نمایندگان مجلس و مقامات قضائی و اجرائی به اینجانب معرفی شده بود، برای کمک اعلام آمادگی نمود. بنده نیز به واسطه حساسیت و اطمینانخاطر از سالمبودن کمکهای نامبرده همچون سایر موارد درخصوص ایشان از طریق حراست دیوان محاسبات از مجاری ذیصلاح، درخصوص او استعلام کردم که پس از اطمینان و پاسخ مثبت که اسناد آن ضمیمه پرونده است، برای دریافت کمک از او اعلام آمادگی کردیم و از او خواستیم که به کاندیداهایی که ما معرفی میکنیم از محل حساب
شخصی و با چک بانکی خودش کمک کند. در نهایت نامبرده مجموعا یکمیلیارد و 200 میلیون تومان را به این امر اختصاص داد و البته کلیه اسناد و کپی چکهای صادره که به قریب ۱۷۰نفر از کاندیداهای مجلس هشتم پرداخت شده است، در پرونده ثبت و ضبط است و همه آن به مصرف انتخابات رسید؛ بنابراین کل این مبلغ یکمیلیارد و 200 میلیون تومان بوده و عیناً به حساب نامزدها پرداخت شده است».
رحیمی نهم اسفندماه سال گذشته، طی درخواستی کتبی از دادسرای عمومی و انقلاب کشور، تقاضای مرخصی یکهفتهای برای بیماری لاعلاج همسر خویش کرده بود و به مرخصی رفت؛ روز هجدهم اسفند نیز به زندان اوین بازگشت، اما درنهایت همسر او در تاریخ 24 خردادماه 94 به رحمت ايزدي پيوست. از چهرههای شاخصی که در مراسم همسر محمدرضا رحیمی حضور داشتند، میتوان به محمود احمدینژاد، عزتالله ضرغامی و سعید مرتضوی اشاره کرد. سال 94 اما سال مرخصیهای رحیمی بود. گفته میشد او پس از فوت همسرش تا پس از مراسم چهلم را بیرون از زندان گذرانده بود. محمدرضا رحیمی کماکان برای گذراندن ادامه حکم زندان خویش در زندان اوین به سر میبرد.
رفیق نیمهراه
حمیدرضا بقایی رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و دبیر شورایعالی مناطق آزاد کشور در دولت احمدینژاد بود. او در تاریخ 20 فروردینماه 1390، با حفظ سمت، بهعنوان معاون اجرائی و سرپرست نهاد ریاستجمهوری از سوی محمود احمدینژاد منصوب شد. بقایی در اواخر اردیبهشت سال 90 به حکم دیوان عدالت اداری، به دلیل عدم اجرای حکم دیوانعالی اداری مبنی بر تخریب خانههای تاریخی در سمت ریاست سازمان گردشگری، به مدت چهار سال از هرگونه خدمت دولتی منفصل شد. همین امر موجب بروز شایعات و اتهاماتی علیه او شده بود. پس از مدتی این حکم از سوی قضات دیوان نقض شد، اما بنا به دلایلی به دادگاه تجدیدنظر ارجاع شد. محسنیاژهای 19 خرداد سال 1390، در نشستی مطبوعاتی پیش از آغاز سؤالات خبرنگاران، اعلام کرد: «حمید بقایی معاون رئیسجمهور سابق، پروندهای اتهامی در قوه قضائیه داشت که بازپرس این پرونده، او را امروز برای بازجویی احضار کرد. پس از برگزاری جلسه، بازپرس پرونده برای این شخص قرار بازداشت صادر کرد و به این ترتیب این فرد هماکنون در بازداشت بهسر میبرد». او از ارائه توضیحات بیشتر خودداری کرد و گفت: «متأسفانه بهدلیل مسائل قانونی، از بیان جزئیات
اتهامی این فرد معذور هستم». بازداشت حمید بقایی یادآور بازداشتهایی پیش از او بود. بقایی؛ مردی که در دوره مدیریتش در سازمان میراث و مناطق آزاد، کارنامه ضعیفي از خود بهجا گذاشت و جالب اینکه برخی از مدیران منصوب او پیشتر از او روانه زندان شده بودند، از معلم زبانش گرفته تا افرادی دیگر.
ناصر سراج، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، نیز اعلام کرد طبق قانون، فعلاً هیچکس حق افشای جزئیات پرونده را ندارد. همان زمان پایگاه خبری «تابناک» به نقل از یک نماینده مجلس، گزارش داد که بقایی 20هزار میلیارد تومان به کشورهای عربی منتقل کرده است. علیاکبر جوانفکر، مشاور رسانهای و مطبوعاتی رئیس دولت دهم، در پاسخ به این سؤال که علت بازداشت بقایی چیست، گفته بود: «مگر میشود رئیس دستگاه قضا از بازداشت معاون اجرائی دولت سابق خبر داشته باشد، اما نداند چرا او را بازداشت کردهاند؟» اواخر دوران بازداشت بقایی، برخی از هواداران محمود احمدینژاد، کمپین «بقایی کجاست؟» و کمپینهای مشابهی در اعتراض به زندانیبودن او در شبکههای مجازی به راه انداخته بودند. آنان مدعی بودند که بقایی تمام این مدت را در سلول انفرادی بهسر برده است. بههرروی او تا مدت زیادی، مانند دیگر معاون احمدینژاد، در اوین نماند و 29 دی از زندان آزاد شد. محسنیاژهای در نودویکمین نشست خبری سخنگوی قوه قضائیه درباره آزادی بقایی از زندان گفت: «در مورد آقای بقایی سه بار بازداشت موقت تمدید شد که در این مدت تحقیقات صورت گرفت که بخشی از آن در اختیار سیستم اطلاعاتی و
بخشی در اختیار سیستم قضائی بود. قرار باید متناسب با میزان اتهامات، شخصیت فرد و احتمال فرار یا از دسترس خارجشدن او باشد و معیار ثابتی ندارد که بگوییم در این پرونده باید چه قراری صادر شود که حتی به این قرار هم متهم یا وکیلش میتوانند اعتراض کنند. در مورد ایشان از دادستان سؤال کردم؛ گفتند ابتدا قرار وثیقه صادر میشود و بعد قرار تبدیل به کفالت و وجهالوکاله میشود. در این پرونده تحقیقات مقدماتی به پایان رسیده، اما هنوز قرار مجرمیت صادر نشده است و باید منتظر تحقیقات بعدی باشیم».
در خوف و رجا
بابک زنجانی متولد 1353 در تهران است که تا قبل از دوره ریاست محمود احمدینژاد بر دولت، نامی از او شنیده نشده بود، اما پس از فعالیتهای او در دوره تحریم، نامش بر سر زبانها افتاد. پرونده اتهامی او را بزرگترین پرونده فساد اقتصادی در طول تاریخ ایران مینامند، بهطوریکه بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران، پس از بازداشت زنجانی در 9 دی 1392 گفته بود: «زنجانی به هر ایرانی 110هزار تومان بدهکار است». 11 مهر اولین جلسه دادگاه زنجانی برگزار شد و روز 21 بهمن سال 94 جلسات دادگاه او پایان یافت و همگان در انتظار صدور حکم دادگاه هستند. جلسه پایانی دادگاه او در شرایطی برگزار شد که باوجود لغو تحریمها هنوز بدهی زنجانی به وزارت نفت پرداخت نشده است. محسنیاژهای، معاون اول قوه قضائیه، در نودویکمین نشست خبری خود گفته بود: «قطعاً پرداخت بدهی از سوی زنجانی در حکم دادگاه او تأثیرگذار خواهد بود».
«شرق» در گفتوگویی که با وکیل او انجام داده بود، به نقل از رسول کوهپایهزاده درباره وضعیت زنجانی در مدت حدود دو سالی که ميهمان اوین بوده است، اینگونه نوشت: «او تمام این مدت در یکی از سلولهای انفرادی زندان اوین بهسر میبرد و پس از ختم بازرسی و ارسال پرونده به دادگاه، بهصورت مرتب و منظم با خانواده خود ملاقات دارد». کوهپایهزاده در گفتوگوی دیگری با «شرق»، پس از اجراییشدن برجام و لغو تحریمها، گفته بود: «من پس از لغو تحریمها با وکلای متهم در ترکیه و سایر کشورها صحبت کردهام؛ تاکنون فعالیتی برای لغو تحریمها اتفاق نیفتاده است و شرایط برای بازپسدهی بدهیها مهیا نیست و تا زمانی که موکلم از لیست تحریمها خارج نشود، امکان پرداخت بدهی نفت عملاً امکانپذیر نیست».
بابک زنجانی در نامهای، خطاب به رئیسجمهوری که 6 مهر 94 منتشر شده بود، نوشت: «من به کشورم بدون هیچ منتی خدمت کردهام و به واسطه خدماتم مورد تحریم آمریکا و اروپا قرار گرفتهام و از سوی آنان بهعنوان مهره کلیدی معرفی شدهام». زنجانی همچنین در چهارمین جلسه دادگاه گفته بود: «با توکل به خدا و علم و دانش اقتصادی و انسانیتی که داشتم، نه رشوه دادم و نه به شخصی متوسل شدم و تاجری حرفهای هستم و عملکردم بسیار شفاف است. میگویند زنجانی ۳۰ هزار میلیارد تومان کلاهبرداری کرده و همه باور میکنند، اما وقتی میگویند این مبلغ را پرداخت کرده، باور ندارند. چرا فکر میکنید من فردی کوچک و بیعقل هستم؟ من اگر کلاهبردار بودم چرا در کشور خودم سرمایهگذاری کردم که در آخر هم ۲۴۰ صفحه کیفرخواست برای خدماتم نوشته شود. دو میلیارد یورو بدهی من به شرکت نفت پول خرد من هم نیست و این یک طنز است». زنجانی در جلسه بیستوپنجم دادگاه، خطاب به قاضی صلواتی، گفت: «من نهتنها اخلال نکردم، بلکه نهایت خدمت را به کشور کردم. بهوجودآمدن ثبات و آرامش ارزی از جمله خدماتی بود که من توانستم آنها را انجام دهم. اکنون من یک سؤال دارم و میخواهم بدانم چرا بعد
از دو سال، من هنوز در انفرادی بهسر میبرم؛ مگر نباید قرار بازداشت موقت من به قرار وثیقه تبدیل شود»؛ که صلواتی در پاسخ گفت: «درخواست وکیل شما از سوی دادگاه در حال بررسی است». زنجانی از همان ابتدای بازداشت همواره وعده داده که بدهی خود را میپردازد، اما تاکنون این مهم عملی نشده است. در شرایطی که کشور مورد شدیدترین تحریمهای اقتصادی قرار گرفته بود، زنجانی با برخی روابط سیاسی موفق میشود بهجای شرکت نفت، در امر فروش نفت ایران دخالت کرده، مبالغ هنگفتی را جابهجا کند؛ اما دراینمیان حدود دوهزارو٧٠٠میلیارد یورو از این پول در حساب او میماند و هیچگاه به خزانه وارد نمیشود. از سوی دیگر روابط او با سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران و متهم امروز در چندین پرونده، همچنان مورد سؤال است. شاید اگر روزی محمود احمدینژاد قصد انتقامگیری از علی لاریجانی، رئیس مجلس، را نداشت و آن فیلم را در جلسه موسوم به «یکشنبه سیاه» مجلس پخش نمیکرد، اکنون نیز بابک زنجانی همچنان در گمنامی مشغول تجارت خود بود. اینک بابک زنجانی که زمانی با نامه چهار وزیر دولت دهم و مساعدت رئیس بانک مرکزی وقت موفق شده بود وارد معاملات میلیارددلاری شود، در
انتظار حکم دادگاه است؛ حکمی که میتواند نتیجهاش سلب حیات او باشد و ثروتمند نفتی هرگز آسمان جایی بیرون از زندان اوین را نبیند.
زندانی پرحاشیه
مهدی هاشمیرفسنجانی شهریور 1348 در تهران متولد شد. او فرزند چهارم اکبر هاشمیرفسنجانی است که در گذشته مسئولیتهایی، ازجمله ریاست سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، را بر عهده داشت. مهدی هاشمی مردادماه 1388 بهعنوان رئیس دفتر هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی، جهت بازدید و رسیدگی به دفاتر و شعبات دانشگاه آزاد اسلامی، به خارج از ایران رفت که این سفر با جنجال تبلیغاتی طرفداران احمدینژاد و واکنش تند حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات دولت محمود احمدینژاد، همراه بود. او دوم مهرماه 1391، زمانی که تازه وارد ایران شده بود، با دستور مراجع قضائی از سوی نماینده دادستان بازداشت شد، اما پس از آزادی تعهد کرد ظرف 24ساعت خود را به دادستانی معرفی کند. درنهایت در سوم مهرماه به دادستانی رفت و در آخرین ساعات روز، بازداشت و به اوین منتقل شد که این بازداشت دوماه و23روز به طول انجامید و درنهایت در روز 26آذر 1391 با وثیقه 10میلیاردتومانی آزاد شد. پرونده او 15 اردیبهشت 1392 از دادگاه به دادسرای تهران بازگردانده شد تا ایرادات آن رفع شود و رسیدگی به آن در روز 11 مرداد آغاز شد.
او در تاریخ 21خردادماه 1394 به 10سال زندان و رد مال 600 میلیونتومانی، 1.2 میلیارد تومان جزای نقدی و همچنین انفصال دائم از خدمات دولتی محکوم شد و در تاریخ 18مرداد 94 با بدرقه اعضای خانوادهاش وارد اوین شد تا محکومیت 10سالهاش را بگذراند. او در روز ورود به زندان اوین، برای سپریکردن دوران حبس خود، با قرائت بیانیهای خطاب به خبرنگاران و تصویربرداران خواستار پخش کامل فيلم دادگاهش شد. مهدی هاشمی پیش از رفتن به زندان اوین، در آخرین پست فیسبوکی خود نوشت: «آخرین پست فیسبوکی را در شرایطی مینویسم که تا ساعاتی دیگر با وجود عدم دریافت اجرائیه، خود را به اجرای احکام زندان اوین معرفی میکنم. این درگاه ارتباطی با شما باز خواهد ماند و پرینت همه پیامها و نظرات توسط یکی از اعضای خانواده در ملاقاتهای هفتگی به اطلاعم خواهد رسید و به فراخور ضرورت پاسخ هم خواهم داد. یک پست مفصل هم درباره روند دادگاه نوشتهام که بهزودی منتشر خواهد شد. گاهی هم عکس یا موضوعی خاص که به ذهنم میرسد یا خاطرهای از زندان را میدهم در فیسبوک بگذارند تا بدانید زندان اوین چگونه روزی میزبان پدر است و روزی پسر. با این تفاوت که اوین گویا ماندگار است
و از میان ما نمیرود...». مهدی هاشمی روز 21 دی بهدلیل انجام عمل جراحی غده به بیمارستان منتقل شد و پس از آن با نظر پزشک بهمدت 14 روز برای درمان به مرخصی رفت. او پس از بهبودی در روز 17 بهمن به زندان اوین بازگشت تا باقیمانده زمان حبس خود را در این مکان بگذراند. صداوسیما تاکنون با درخواست او، مبنی بر پخش جلسه دادگاه برای مردم، موافقت نکرده است.
زندان اوین حکایت جالبی دارد. زمینی که این زندان در آن ساخته شده، سابقبراین خانه سیدضیاءالدین طباطبایی بوده است. این زندان تاکنون، سوای افراد معمولی و روزمره، چهرههای مشهور بسیاری به خود دیده است؛ چهرههایی که زمانی برای خود برووبیایی داشتهاند، اما گذرشان به این بازداشتگاه افتاده است. اوین در سال 1394 نیز میهمانانی داشته که زمانی در تصورشان هم خطور نمیکرده ماههای بسیاری را در این مکان زندگی کنند. محمدرضا رحیمی، رئیس اسبق دیوان محاسبات کل کشور و معاون اول دولت دهم در زمان ریاست محمود احمدینژاد؛ حمیدرضا بقایی، معاون اجرائی همان دولت؛ مهدی هاشمیرفسنجانی، فرزند رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و بابک زنجانی، موسوم به میلیاردر نفتی. شاید در شرایط عادی و بیرون زندان، بهطورمثال، هرگز نتوان تصور کرد که مهدی هاشمی و محمدرضا رحیمی شبی را با هم سپری کنند، اما از عجایب اوین همین بس که این دو فرد در همین سال 94 شبی در اوین با هم نشسته و گپوگفت مفصلی داشتند.
زندانی پرمرخصی
محمدرضا رحیمی سال 1333 در قروه متولد شد. او معاون اول محمود احمدینژاد در دوره دهم ریاستجمهوری و رئیس دیوان محاسبات در مجلس هفتم بود و هماکنون، به جرم ارتشا و تحصیل مال از طریق نامشروع، در زندان بهسر میبرد. در همان دوره گزارشهاي متعددی مبنی بر ارتباطات گسترده او با اختلاس در بیمه، حمایت از قاچاقچیان در زمینه ارز و ابهام در مدرک تحصیلی او منتشر شد. از دیگر سمتهای او میتوان به دادستانی کردستان در سال 1359، استانداری کردستان از سال 1372 تا سال1376 و ریاست دانشکده حقوق در دانشگاه آزاد واحد تهرانمرکز اشاره کرد. مهدی هاشمی در اولین شب بازداشتش به سوئیت محمدرضا رحیمی، در بند 241 زندان اوین، فرستاده شد. فاطمه هاشمی، یکی از فرزندان اکبر هاشمیرفسنجانی در گفتوگو با «شرق» درباره درخواستهای رحیمی از برادرش سخن گفت. بعدها خبرگزاری «فارس» گزارش داد یکی از درخواستهای رحیمی از مهدی هاشمی این بوده که «از برخی رسانهها بخواهید به مرخصیرفتن من گیر ندهند!» همچنین محمدرضا رحیمی متهم به پرداخت چک پنجمیلیونتومانی به نمایندگانی بود که قصد استیضاح علی کردان، وزیر کشور در دولت نهم، را داشتند. پرونده محمدرضا رحیمی در
شعبه 76 دادگاه کیفری ایران بررسی شد و هیئت قضائی این شعبه او را به 15سال حبس و پرداخت دومیلیاردو850 میلیون تومان ردمال و یکمیلیارد تومان جزای نقدی محکوم کردند، اما با اعتراض به رأی صادره، پرونده به شعبه 11 دیوانعالی کشور منتقل شد و با رایزنیهای متعدد و تأیید ردمال و جریمه نقدی، حکم حبس او به پنج سال کاهش یافت. پس از تأیید حکم زندان برای رحیمی از سوی دادگاه، دفتر محمود احمدینژاد در بیانیهای مدعی شد که تخلفات رحیمی به دولت او مربوط نیست و در سالهای قبل از همکاری ایندو صورت گرفته است. در واکنش به این بیانیه، رحیمی نیز نامهای در پاسخ به رئیس خود در دولت دهم نوشت و به سوابق دیرینه دوستی میانشان پرداخت و نوشت: «مرا با شما دوستی و رفاقت دیرینهای است که مربوط به سالهای اخیر نیست. نیک میدانید و دیگران هم خوب است در این مجال مطلع شوند که رفاقت من و شما به سالهای دوری برمیگردد که در کردستان و آذربایجان غربی بودید و سپس به اردبیل رفتید تا تقدیرمان این باشد که هر دو استانداری دولت ششم را تجربه کنیم. گذر زمان شما را به ریاستجمهوری و بنده را به خدمتگزاری در دیوان محاسبات کشور رساند». رحیمی در این نامه
همچنین به برخی رفتارهای خاص احمدینژاد اشاره کرده و نوشته است: «هربار که به مشورت مینشستیم، به سروش آسمانی کذایی بیشتر توجه میکردید تا مشورتهای ناشی از تجربههای مختلف من». او همچنین در دفاع از خود، پیرامون اتهامات، گفته بود: «همواره در آستانه برگزاری انتخابات مجلس، کمیتههایی برای برنامهریزی و راهبری امر انتخابات توسط جریانات سیاسی تشکیل میشود. در این راستا برای انتخابات مجلس هشتم نیز کمیتهای متشکل از برخی چهرههای اصولگرا برگزار و بنا شد از کاندیداهای اصولگرا در سطح کشور از طریق کمکهای غیردولتی پشتیبانی مالی شود. در میان افراد کمککننده فردی به نام جابر ابدالی که از سوی برخی نمایندگان مجلس و مقامات قضائی و اجرائی به اینجانب معرفی شده بود، برای کمک اعلام آمادگی نمود. بنده نیز به واسطه حساسیت و اطمینانخاطر از سالمبودن کمکهای نامبرده همچون سایر موارد درخصوص ایشان از طریق حراست دیوان محاسبات از مجاری ذیصلاح، درخصوص او استعلام کردم که پس از اطمینان و پاسخ مثبت که اسناد آن ضمیمه پرونده است، برای دریافت کمک از او اعلام آمادگی کردیم و از او خواستیم که به کاندیداهایی که ما معرفی میکنیم از محل حساب
شخصی و با چک بانکی خودش کمک کند. در نهایت نامبرده مجموعا یکمیلیارد و 200 میلیون تومان را به این امر اختصاص داد و البته کلیه اسناد و کپی چکهای صادره که به قریب ۱۷۰نفر از کاندیداهای مجلس هشتم پرداخت شده است، در پرونده ثبت و ضبط است و همه آن به مصرف انتخابات رسید؛ بنابراین کل این مبلغ یکمیلیارد و 200 میلیون تومان بوده و عیناً به حساب نامزدها پرداخت شده است».
رحیمی نهم اسفندماه سال گذشته، طی درخواستی کتبی از دادسرای عمومی و انقلاب کشور، تقاضای مرخصی یکهفتهای برای بیماری لاعلاج همسر خویش کرده بود و به مرخصی رفت؛ روز هجدهم اسفند نیز به زندان اوین بازگشت، اما درنهایت همسر او در تاریخ 24 خردادماه 94 به رحمت ايزدي پيوست. از چهرههای شاخصی که در مراسم همسر محمدرضا رحیمی حضور داشتند، میتوان به محمود احمدینژاد، عزتالله ضرغامی و سعید مرتضوی اشاره کرد. سال 94 اما سال مرخصیهای رحیمی بود. گفته میشد او پس از فوت همسرش تا پس از مراسم چهلم را بیرون از زندان گذرانده بود. محمدرضا رحیمی کماکان برای گذراندن ادامه حکم زندان خویش در زندان اوین به سر میبرد.
رفیق نیمهراه
حمیدرضا بقایی رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و دبیر شورایعالی مناطق آزاد کشور در دولت احمدینژاد بود. او در تاریخ 20 فروردینماه 1390، با حفظ سمت، بهعنوان معاون اجرائی و سرپرست نهاد ریاستجمهوری از سوی محمود احمدینژاد منصوب شد. بقایی در اواخر اردیبهشت سال 90 به حکم دیوان عدالت اداری، به دلیل عدم اجرای حکم دیوانعالی اداری مبنی بر تخریب خانههای تاریخی در سمت ریاست سازمان گردشگری، به مدت چهار سال از هرگونه خدمت دولتی منفصل شد. همین امر موجب بروز شایعات و اتهاماتی علیه او شده بود. پس از مدتی این حکم از سوی قضات دیوان نقض شد، اما بنا به دلایلی به دادگاه تجدیدنظر ارجاع شد. محسنیاژهای 19 خرداد سال 1390، در نشستی مطبوعاتی پیش از آغاز سؤالات خبرنگاران، اعلام کرد: «حمید بقایی معاون رئیسجمهور سابق، پروندهای اتهامی در قوه قضائیه داشت که بازپرس این پرونده، او را امروز برای بازجویی احضار کرد. پس از برگزاری جلسه، بازپرس پرونده برای این شخص قرار بازداشت صادر کرد و به این ترتیب این فرد هماکنون در بازداشت بهسر میبرد». او از ارائه توضیحات بیشتر خودداری کرد و گفت: «متأسفانه بهدلیل مسائل قانونی، از بیان جزئیات
اتهامی این فرد معذور هستم». بازداشت حمید بقایی یادآور بازداشتهایی پیش از او بود. بقایی؛ مردی که در دوره مدیریتش در سازمان میراث و مناطق آزاد، کارنامه ضعیفي از خود بهجا گذاشت و جالب اینکه برخی از مدیران منصوب او پیشتر از او روانه زندان شده بودند، از معلم زبانش گرفته تا افرادی دیگر.
ناصر سراج، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، نیز اعلام کرد طبق قانون، فعلاً هیچکس حق افشای جزئیات پرونده را ندارد. همان زمان پایگاه خبری «تابناک» به نقل از یک نماینده مجلس، گزارش داد که بقایی 20هزار میلیارد تومان به کشورهای عربی منتقل کرده است. علیاکبر جوانفکر، مشاور رسانهای و مطبوعاتی رئیس دولت دهم، در پاسخ به این سؤال که علت بازداشت بقایی چیست، گفته بود: «مگر میشود رئیس دستگاه قضا از بازداشت معاون اجرائی دولت سابق خبر داشته باشد، اما نداند چرا او را بازداشت کردهاند؟» اواخر دوران بازداشت بقایی، برخی از هواداران محمود احمدینژاد، کمپین «بقایی کجاست؟» و کمپینهای مشابهی در اعتراض به زندانیبودن او در شبکههای مجازی به راه انداخته بودند. آنان مدعی بودند که بقایی تمام این مدت را در سلول انفرادی بهسر برده است. بههرروی او تا مدت زیادی، مانند دیگر معاون احمدینژاد، در اوین نماند و 29 دی از زندان آزاد شد. محسنیاژهای در نودویکمین نشست خبری سخنگوی قوه قضائیه درباره آزادی بقایی از زندان گفت: «در مورد آقای بقایی سه بار بازداشت موقت تمدید شد که در این مدت تحقیقات صورت گرفت که بخشی از آن در اختیار سیستم اطلاعاتی و
بخشی در اختیار سیستم قضائی بود. قرار باید متناسب با میزان اتهامات، شخصیت فرد و احتمال فرار یا از دسترس خارجشدن او باشد و معیار ثابتی ندارد که بگوییم در این پرونده باید چه قراری صادر شود که حتی به این قرار هم متهم یا وکیلش میتوانند اعتراض کنند. در مورد ایشان از دادستان سؤال کردم؛ گفتند ابتدا قرار وثیقه صادر میشود و بعد قرار تبدیل به کفالت و وجهالوکاله میشود. در این پرونده تحقیقات مقدماتی به پایان رسیده، اما هنوز قرار مجرمیت صادر نشده است و باید منتظر تحقیقات بعدی باشیم».
در خوف و رجا
بابک زنجانی متولد 1353 در تهران است که تا قبل از دوره ریاست محمود احمدینژاد بر دولت، نامی از او شنیده نشده بود، اما پس از فعالیتهای او در دوره تحریم، نامش بر سر زبانها افتاد. پرونده اتهامی او را بزرگترین پرونده فساد اقتصادی در طول تاریخ ایران مینامند، بهطوریکه بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران، پس از بازداشت زنجانی در 9 دی 1392 گفته بود: «زنجانی به هر ایرانی 110هزار تومان بدهکار است». 11 مهر اولین جلسه دادگاه زنجانی برگزار شد و روز 21 بهمن سال 94 جلسات دادگاه او پایان یافت و همگان در انتظار صدور حکم دادگاه هستند. جلسه پایانی دادگاه او در شرایطی برگزار شد که باوجود لغو تحریمها هنوز بدهی زنجانی به وزارت نفت پرداخت نشده است. محسنیاژهای، معاون اول قوه قضائیه، در نودویکمین نشست خبری خود گفته بود: «قطعاً پرداخت بدهی از سوی زنجانی در حکم دادگاه او تأثیرگذار خواهد بود».
«شرق» در گفتوگویی که با وکیل او انجام داده بود، به نقل از رسول کوهپایهزاده درباره وضعیت زنجانی در مدت حدود دو سالی که ميهمان اوین بوده است، اینگونه نوشت: «او تمام این مدت در یکی از سلولهای انفرادی زندان اوین بهسر میبرد و پس از ختم بازرسی و ارسال پرونده به دادگاه، بهصورت مرتب و منظم با خانواده خود ملاقات دارد». کوهپایهزاده در گفتوگوی دیگری با «شرق»، پس از اجراییشدن برجام و لغو تحریمها، گفته بود: «من پس از لغو تحریمها با وکلای متهم در ترکیه و سایر کشورها صحبت کردهام؛ تاکنون فعالیتی برای لغو تحریمها اتفاق نیفتاده است و شرایط برای بازپسدهی بدهیها مهیا نیست و تا زمانی که موکلم از لیست تحریمها خارج نشود، امکان پرداخت بدهی نفت عملاً امکانپذیر نیست».
بابک زنجانی در نامهای، خطاب به رئیسجمهوری که 6 مهر 94 منتشر شده بود، نوشت: «من به کشورم بدون هیچ منتی خدمت کردهام و به واسطه خدماتم مورد تحریم آمریکا و اروپا قرار گرفتهام و از سوی آنان بهعنوان مهره کلیدی معرفی شدهام». زنجانی همچنین در چهارمین جلسه دادگاه گفته بود: «با توکل به خدا و علم و دانش اقتصادی و انسانیتی که داشتم، نه رشوه دادم و نه به شخصی متوسل شدم و تاجری حرفهای هستم و عملکردم بسیار شفاف است. میگویند زنجانی ۳۰ هزار میلیارد تومان کلاهبرداری کرده و همه باور میکنند، اما وقتی میگویند این مبلغ را پرداخت کرده، باور ندارند. چرا فکر میکنید من فردی کوچک و بیعقل هستم؟ من اگر کلاهبردار بودم چرا در کشور خودم سرمایهگذاری کردم که در آخر هم ۲۴۰ صفحه کیفرخواست برای خدماتم نوشته شود. دو میلیارد یورو بدهی من به شرکت نفت پول خرد من هم نیست و این یک طنز است». زنجانی در جلسه بیستوپنجم دادگاه، خطاب به قاضی صلواتی، گفت: «من نهتنها اخلال نکردم، بلکه نهایت خدمت را به کشور کردم. بهوجودآمدن ثبات و آرامش ارزی از جمله خدماتی بود که من توانستم آنها را انجام دهم. اکنون من یک سؤال دارم و میخواهم بدانم چرا بعد
از دو سال، من هنوز در انفرادی بهسر میبرم؛ مگر نباید قرار بازداشت موقت من به قرار وثیقه تبدیل شود»؛ که صلواتی در پاسخ گفت: «درخواست وکیل شما از سوی دادگاه در حال بررسی است». زنجانی از همان ابتدای بازداشت همواره وعده داده که بدهی خود را میپردازد، اما تاکنون این مهم عملی نشده است. در شرایطی که کشور مورد شدیدترین تحریمهای اقتصادی قرار گرفته بود، زنجانی با برخی روابط سیاسی موفق میشود بهجای شرکت نفت، در امر فروش نفت ایران دخالت کرده، مبالغ هنگفتی را جابهجا کند؛ اما دراینمیان حدود دوهزارو٧٠٠میلیارد یورو از این پول در حساب او میماند و هیچگاه به خزانه وارد نمیشود. از سوی دیگر روابط او با سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران و متهم امروز در چندین پرونده، همچنان مورد سؤال است. شاید اگر روزی محمود احمدینژاد قصد انتقامگیری از علی لاریجانی، رئیس مجلس، را نداشت و آن فیلم را در جلسه موسوم به «یکشنبه سیاه» مجلس پخش نمیکرد، اکنون نیز بابک زنجانی همچنان در گمنامی مشغول تجارت خود بود. اینک بابک زنجانی که زمانی با نامه چهار وزیر دولت دهم و مساعدت رئیس بانک مرکزی وقت موفق شده بود وارد معاملات میلیارددلاری شود، در
انتظار حکم دادگاه است؛ حکمی که میتواند نتیجهاش سلب حیات او باشد و ثروتمند نفتی هرگز آسمان جایی بیرون از زندان اوین را نبیند.
زندانی پرحاشیه
مهدی هاشمیرفسنجانی شهریور 1348 در تهران متولد شد. او فرزند چهارم اکبر هاشمیرفسنجانی است که در گذشته مسئولیتهایی، ازجمله ریاست سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، را بر عهده داشت. مهدی هاشمی مردادماه 1388 بهعنوان رئیس دفتر هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی، جهت بازدید و رسیدگی به دفاتر و شعبات دانشگاه آزاد اسلامی، به خارج از ایران رفت که این سفر با جنجال تبلیغاتی طرفداران احمدینژاد و واکنش تند حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات دولت محمود احمدینژاد، همراه بود. او دوم مهرماه 1391، زمانی که تازه وارد ایران شده بود، با دستور مراجع قضائی از سوی نماینده دادستان بازداشت شد، اما پس از آزادی تعهد کرد ظرف 24ساعت خود را به دادستانی معرفی کند. درنهایت در سوم مهرماه به دادستانی رفت و در آخرین ساعات روز، بازداشت و به اوین منتقل شد که این بازداشت دوماه و23روز به طول انجامید و درنهایت در روز 26آذر 1391 با وثیقه 10میلیاردتومانی آزاد شد. پرونده او 15 اردیبهشت 1392 از دادگاه به دادسرای تهران بازگردانده شد تا ایرادات آن رفع شود و رسیدگی به آن در روز 11 مرداد آغاز شد.
او در تاریخ 21خردادماه 1394 به 10سال زندان و رد مال 600 میلیونتومانی، 1.2 میلیارد تومان جزای نقدی و همچنین انفصال دائم از خدمات دولتی محکوم شد و در تاریخ 18مرداد 94 با بدرقه اعضای خانوادهاش وارد اوین شد تا محکومیت 10سالهاش را بگذراند. او در روز ورود به زندان اوین، برای سپریکردن دوران حبس خود، با قرائت بیانیهای خطاب به خبرنگاران و تصویربرداران خواستار پخش کامل فيلم دادگاهش شد. مهدی هاشمی پیش از رفتن به زندان اوین، در آخرین پست فیسبوکی خود نوشت: «آخرین پست فیسبوکی را در شرایطی مینویسم که تا ساعاتی دیگر با وجود عدم دریافت اجرائیه، خود را به اجرای احکام زندان اوین معرفی میکنم. این درگاه ارتباطی با شما باز خواهد ماند و پرینت همه پیامها و نظرات توسط یکی از اعضای خانواده در ملاقاتهای هفتگی به اطلاعم خواهد رسید و به فراخور ضرورت پاسخ هم خواهم داد. یک پست مفصل هم درباره روند دادگاه نوشتهام که بهزودی منتشر خواهد شد. گاهی هم عکس یا موضوعی خاص که به ذهنم میرسد یا خاطرهای از زندان را میدهم در فیسبوک بگذارند تا بدانید زندان اوین چگونه روزی میزبان پدر است و روزی پسر. با این تفاوت که اوین گویا ماندگار است
و از میان ما نمیرود...». مهدی هاشمی روز 21 دی بهدلیل انجام عمل جراحی غده به بیمارستان منتقل شد و پس از آن با نظر پزشک بهمدت 14 روز برای درمان به مرخصی رفت. او پس از بهبودی در روز 17 بهمن به زندان اوین بازگشت تا باقیمانده زمان حبس خود را در این مکان بگذراند. صداوسیما تاکنون با درخواست او، مبنی بر پخش جلسه دادگاه برای مردم، موافقت نکرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.