|

نمایشگاهی انفرادی از آثار روزبه نعمتی‌شریف

در گالری مجموعه معاصر «سو» حیرانی «مبارک» در روزگار مدرن

شاید نخستین مفهومی که با دیدن این مجموعه به ذهن متبادر می‌شود، «بازیچه» باشد. چنانچه ذهن بدون درنظرگرفتن ماهیت آثار، کلیتی با اشتراکات رنگ و فرم را دریافت می‌کند که در هریک می‌توان ارجاعاتی به بازی‌ها و رنگ‌های درخشانشان یافت.

سارا کریمان: شاید نخستین مفهومی که با دیدن این مجموعه به ذهن متبادر می‌شود، «بازیچه» باشد. چنانچه ذهن بدون درنظرگرفتن ماهیت آثار، کلیتی با اشتراکات رنگ و فرم را دریافت می‌کند که در هریک می‌توان ارجاعاتی به بازی‌ها و رنگ‌های درخشانشان یافت. اما عنصر تکرار‌شونده در این مجموعه، «مبارک»، شخصیت اصلی نمایش سنتی خیمه‌شب‌بازی است؛ چنانچه نام این نمایشگاه هم گویای تأکید بر اتصال این معنا میان آثار است. سیاه‌بازی نوعی نمایش طنز با مضامین سیاسی و اجتماعی است که «مبارک» یا همان حاجی‌‌مبارک‌ها که نسبشان به غلامان زنگباری می‌رسد و از روی باور به خوش‌یمنی آنها، مبارک خطابشان می‌کردند، غلامانی بودند که از مرتبه بردگی ارتقا می‌یافتند. در نمایش سیاه‌بازی یا قالب عروسکی آن، خیمه‌شب‌بازی، مبارک شخصیتی شیرین‌عقل است که معمولا نکات خود را با طنز و شوخ‌آمیز به اربابش بازگو می‌کند؛ ازاین‌رو به نوعی مظهر رندی، شیطنت و خوش‌نمکی هم شناخته می‌شود. روزبه شریف که این مجموعه را با مدیوم‌های متعدد ارائه کرده است، مبارک را سرگردان در خاستگاه و بسترهای غیربومی‌اش نشان می‌دهد؛ سخنگویی که بعضا وارونه یا در دستان پر‌وقار مونالیزا قرار گرفته است. اسطوره‌ای هاج و واج میان تاریخ و اکنون در مجسمه‌های یادآور اتاقک‌های خیمه‌شب‌بازی تا کلاژهای پاپ‌آرت صورتک‌های فرنگی، نمایش ملغمه‌ای از گذشته تا هیچ امروز و حضور مکرر این راوی شوخ‌طبع در موقعیت‌های مختلف. اگرچه بار مفهومی و تحلیل ارتباط و اشتراک عناصر بصری میان آثار این مجموعه ناخواسته غلبه می‌یابد، تلاش هنرمند در ایجاد فرم‌های زیبایی‌شناسانه و بهره‌جویی از رنگ‌هایی که خاصیت پاپ‌آرتی اثر را تشدید می‌کنند، ستودنی است. فرم‌ها موجز و مؤثر تصویر شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که بعضا تکنیک‌های تصویرسازی و قالب روایی در آنها قابل مشاهده است. قرار‌گیری عناصر گاهی نامتناجس، صورتی وهم‌آلود از جهانی خیالی را ایجاد می‌کند که مبارک یا لکه‌ای از لباسش در آن حضور دارد. همان‌طورکه در بیانیه این نمایشگاه هم اشاره شد، هنرمند با بهره‌گیری از مدیوم‌های مجسمه، نقش‌برجسته، نقاشی، کلاژ و چیدمان می‌کوشد در میان این تکثر فرمیک به وحدتی معنایی دست یابد.

دستکش بوکس، مارهای بازی مارپله، میل زورخانه، پهلوون‌پنبه و... عناصر تکرار‌شونده این مجموعه، لعبتکان نمایشی تاریخی و نمادهایی در زندگی امروزی هستند. مبارک نعمتی‌شریف مغموم و سرخورده به نظر می‌رسد که در رؤیای بازیابی خویش در عصری ناشناس حیران است.

روزبه نعمتی‌شریف متولد 1359 و دانش‌آموخته رشته طراحی صنعتی و پژوهش هنر از دانشگاه تهران است که در آثار متأخر خود با استفاده از مدیوم‌های متنوع، دغدغه و مسائل اجتماعی را بازگو می‌کند و بعضا با طرح مسئله، بیننده را در تعاملی کنشگرانه به چالش می‌کشد.

 

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.