سقوط قیمت نفت عربستان را به زانو درمیآورد
محمود خاقانی- معاون سابق وزارت نفت
در شرایط فعلی، عربستان و روسیه به عنوان تولیدکنندگان عمده نفت بیش از هرکسی دلواپس بازار نفت هستند. در دهه 90 که «بوریس یلتسین» در روسیه بر مسند قدرت بود، آنچه روسیه را به زانو درآورد و به ورشکستگی نزدیک کرد، سقوط قیمت نفت بود و حالا ماجرا به نوعی تغییر کرده و عربستان در چنین موقعیتی قرار گرفته است، اما با این احوال، به نظر من این نشست را که در قطر برگزار شده، نمیتوانیم نشستی بین اوپک و غیراوپک بدانیم. این نشست میتواند نشانی از تمایل عربستان و قطر برای متقاعدکردن روسیه باشد تا به نوعی آنها را در مسائل و اختلافهای سیاسی و نظامی منطقه همراهی کنند. اعتقاد دارم که هدف اصلی از برگزاری این نشست چیز دیگری است و تلاش کردهاند آن را با پردهای تحت عنوان هماهنگی برای کاهش تولید نفت بپوشانند. نکته درخور توجه این است که در قرن 21 حرف اول را گاز میزند نه نفت.
دیرزمانی از مطرحشدن بحث خط لوله گاز عرب، از مسیر قطر، اردن و لبنان به مدیترانه و اروپا و همزمان تعریفکردن خط لوله گاز اسلامی توسط ایران از مسیر عراق و سوریه میگذرد و اگر به وضعیت منطقه نیز نگاه کنیم، همه تنشها و تمرکز نیروهای داعش و گروهکهای ضد سوری در این مسیرهاست. اینکه قطر میزبان این نشست بوده است این اعتقاد را تقویت میکند.
بعید میدانم این نشست و بیانیه آن حتی اگر واقعا به نفت اختصاص داشته باشد، تأثیر مهمی بر بازار نفت بگذارد، چراکه این کشورها نگفتهاند تولید خود را کاهش میدهند، بلکه در شرایطی موافقت کردهاند تولید خود را در حد ماه ژانویه حفظ کنند که با تولید امروز آنها تفاوت چندانی ندارد. علاوه بر این نفت ایران نیز وارد بازار شده است و این کشورها ابتدا باید تولید خود را به اندازه افزایش تولید ایران، کاهش دهند تا شرایط بازار نفت به وضعیت ماه ژانویه برسد، چراکه ایران تولید نفت خود را افزایش داده و تقریبا فارغ از مشکلات ناشی از وجود مازاد عرضه نفت در بازار، توانسته مشتریانی هم برای آن پیدا کند؛ یکی از مشتریان نفت ایران روسیه است که نفت ایران را میخرد و به مشتریان خود در بازار شرق خلیج فارس میفروشد. چند کشور اروپایی نیز که مشتری نفت ایران شدهاند، در ازای نفتی که میگیرند میتوانند در بازار 80میلیونی ایران جایی برای کالاهای خود پیدا کنند.
در شرایط فعلی، عربستان و روسیه به عنوان تولیدکنندگان عمده نفت بیش از هرکسی دلواپس بازار نفت هستند. در دهه 90 که «بوریس یلتسین» در روسیه بر مسند قدرت بود، آنچه روسیه را به زانو درآورد و به ورشکستگی نزدیک کرد، سقوط قیمت نفت بود و حالا ماجرا به نوعی تغییر کرده و عربستان در چنین موقعیتی قرار گرفته است، اما با این احوال، به نظر من این نشست را که در قطر برگزار شده، نمیتوانیم نشستی بین اوپک و غیراوپک بدانیم. این نشست میتواند نشانی از تمایل عربستان و قطر برای متقاعدکردن روسیه باشد تا به نوعی آنها را در مسائل و اختلافهای سیاسی و نظامی منطقه همراهی کنند. اعتقاد دارم که هدف اصلی از برگزاری این نشست چیز دیگری است و تلاش کردهاند آن را با پردهای تحت عنوان هماهنگی برای کاهش تولید نفت بپوشانند. نکته درخور توجه این است که در قرن 21 حرف اول را گاز میزند نه نفت.
دیرزمانی از مطرحشدن بحث خط لوله گاز عرب، از مسیر قطر، اردن و لبنان به مدیترانه و اروپا و همزمان تعریفکردن خط لوله گاز اسلامی توسط ایران از مسیر عراق و سوریه میگذرد و اگر به وضعیت منطقه نیز نگاه کنیم، همه تنشها و تمرکز نیروهای داعش و گروهکهای ضد سوری در این مسیرهاست. اینکه قطر میزبان این نشست بوده است این اعتقاد را تقویت میکند.
بعید میدانم این نشست و بیانیه آن حتی اگر واقعا به نفت اختصاص داشته باشد، تأثیر مهمی بر بازار نفت بگذارد، چراکه این کشورها نگفتهاند تولید خود را کاهش میدهند، بلکه در شرایطی موافقت کردهاند تولید خود را در حد ماه ژانویه حفظ کنند که با تولید امروز آنها تفاوت چندانی ندارد. علاوه بر این نفت ایران نیز وارد بازار شده است و این کشورها ابتدا باید تولید خود را به اندازه افزایش تولید ایران، کاهش دهند تا شرایط بازار نفت به وضعیت ماه ژانویه برسد، چراکه ایران تولید نفت خود را افزایش داده و تقریبا فارغ از مشکلات ناشی از وجود مازاد عرضه نفت در بازار، توانسته مشتریانی هم برای آن پیدا کند؛ یکی از مشتریان نفت ایران روسیه است که نفت ایران را میخرد و به مشتریان خود در بازار شرق خلیج فارس میفروشد. چند کشور اروپایی نیز که مشتری نفت ایران شدهاند، در ازای نفتی که میگیرند میتوانند در بازار 80میلیونی ایران جایی برای کالاهای خود پیدا کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.