|

پاسخی به سخنان نصرالله پورجوادی در انتقاد به مصاحبه ابوالحسن نجفی با «شرق»

هرچه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست

شرق: ابوالحسن نجفی، استاد زبان ‌و ‌ادبیات فارسی و مترجمِ مطرح و بی‌بدیل ادبیات فرانسه، بعد از ماه‌ها بیماری در روز جمعه، دوم بهمن‌ماه درگذشت. اواخر آذر‌ماه بود که این روشنفکر/ مترجمِ گوشه‌نشین و بدون‌حاشیه، با دقتی کم‌نظیر و وسواسی خاص در نوشتار و گفتار، ما را به محضر خواند و سخنانی گفت که برای ما و بعدها برای مخاطبانِ آن و حتا یاران و نزدیکان ایشان، باورنکردنی و تا حدی شوک‌آور بود. حاصل آن گفت‌وگو در شماره بیست‌ونهم آذر روزنامه «شرق» با عنوان «آقایان تکلیف من چیست» منتشر شد؛ متنی که سراسر اظهارات ایشان بود، بی‌کم‌وکاست. متن نهایی دست‌کم در سه ‌نوبت به رؤیت و تأیید ایشان رسیده بود. انتشار این متن از همان روزِ چاپ واکنش‌های بسیاری را برانگیخت و حتا این شائبه پیش آمد که متن مذکور اصالت ندارد...

... یا دست‌کم ماحصل گفت‌وگویی تلفنی است که در آن، استاد نجفی در مقام احوال‌پرسی مطالبی گفته‌اند و نیت مصاحبه نداشته‌اند، پس ناخواسته از جانب ایشان سخنانی دستکاری‌شده و مغرضانه منتشر شده است. اما به‌رغم تمام این حواشی و هیاهوها و خواست‌هایی مبنی‌بر آنکه آقای نجفی گفت‌وگو را انکار کنند یا دست‌کم برای آن توضیحی دهند، ایشان نپذیرفتند. از اینجا به‌بعد، باقی قضایا بدون واسطه روزنامه و با حفظ شأن ایشان از مخاطبان پرسشِ ایشان، پیگیری شد و البته به نتایجی هم رسید.
اما دیروز، سه‌شنبه ششم بهمن‌ماه در مراسم وداع با استاد ابوالحسن نجفی برخی از سخنرانان مطالبی را در رد و انکار این متن بیان کردند که به‌رغم تمایل، ما ناگزیر به پاسخی در پرده شدیم. در این مراسم نصرالله پورجوادی «با انتقاد شدید از مطلبی که در روزنامه شرق درخصوص آنچه به ‌ادعای این روزنامه عدم رسیدگی کافی از سوی فرهنگستان زبان‌و‌ادب فارسی نسبت به ابوالحسن نجفی صورت گرفته بود گفت: این مقاله فوق‌العاده بد بود و من اصلا انتظار چنین مطلبی را از آن روزنامه نداشتم و حاکی از نوعی بی‌سلیقگی بود که چنین مطلبی آن‌هم در صفحه نخست روزنامه منتشر شده بود چراکه اصلا نجفی این‌گونه نبود که شکایت کند که به او رسیدگی نمی‌کنند و تا جایی هم که من می‌دانم فرهنگستان او را تنها نگذاشته بود و نهایت کوشش خود را برای رسیدگی پزشکی انجام داده بود». اکنون این پرسش پیش می‌آید که بنابر چه ضرورتی انتقاد علیه سخنانِ ابوالحسن نجفی - یا به‌گفته آقای پورجوادی «ادعای روزنامه شرق»- در مراسم تشییع آن استاد و بر سر پیکر ایشان مطرح شده است! مگر از انتشار این مطلب تا روز خاکسپاری ایشان، قریب به یک‌ماه‌و‌اندی مجال نبود تا مردّدان از شخصِ ایشان که تا همین اواخر هم هشیار و در سلامت کامل عقل بودند، صحت یا سقم این مطالب را جویا شوند. در تمام مواردی که در سال‌های اخیر، در روزنامه شرق از ایشان و حتا درباره ایشان مطلبی نوشته یا نقل کرده‌ایم، به‌دور از سلیقه‌ورزی، اولویت ما جلب رضایت ایشان بود. آخرین مصاحبه این روزنامه با ابوالحسن نجفی نیز از این قاعده به‌دور نبود. اینکه به‌زعمِ برخی از‌جمله جناب پورجوادی، نجفی «این‌گونه نبود که شکایت کند» یا متنِ منتشرشده «حاکی از بی‌سلیقگی بوده» دلایلِ متقنی برای رد و انکار متنی منتسب به ابوالحسن نجفی نخواهد بود. گواینکه این روزنامه در قبالِ استاد نجفی تنها به ادای وظیفه پرداخته و به خواستِ ایشان با طیب‌خاطر پاسخ داده است و به‌قول حضرت سعدی «دلایل قوی باید و معنوی ...». ناگفته نماند که به محضرِ استاد فراخوانده‌‌شدن، برای ما نه منزلت که در حکمِ موهبتی بوده و شاید این امر بر عده‌ای گران آمده است. از ابوالحسن نجفی - که اهلِ جنجال و مصاحبه نبود- آثاری چشمگیر، و فایل صوتی مصاحبه‌ای مانده است که شاید آخرین صدای برجامانده او باشد. به‌هرتقدیر «هرچه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست».

شرق: ابوالحسن نجفی، استاد زبان ‌و ‌ادبیات فارسی و مترجمِ مطرح و بی‌بدیل ادبیات فرانسه، بعد از ماه‌ها بیماری در روز جمعه، دوم بهمن‌ماه درگذشت. اواخر آذر‌ماه بود که این روشنفکر/ مترجمِ گوشه‌نشین و بدون‌حاشیه، با دقتی کم‌نظیر و وسواسی خاص در نوشتار و گفتار، ما را به محضر خواند و سخنانی گفت که برای ما و بعدها برای مخاطبانِ آن و حتا یاران و نزدیکان ایشان، باورنکردنی و تا حدی شوک‌آور بود. حاصل آن گفت‌وگو در شماره بیست‌ونهم آذر روزنامه «شرق» با عنوان «آقایان تکلیف من چیست» منتشر شد؛ متنی که سراسر اظهارات ایشان بود، بی‌کم‌وکاست. متن نهایی دست‌کم در سه ‌نوبت به رؤیت و تأیید ایشان رسیده بود. انتشار این متن از همان روزِ چاپ واکنش‌های بسیاری را برانگیخت و حتا این شائبه پیش آمد که متن مذکور اصالت ندارد...

... یا دست‌کم ماحصل گفت‌وگویی تلفنی است که در آن، استاد نجفی در مقام احوال‌پرسی مطالبی گفته‌اند و نیت مصاحبه نداشته‌اند، پس ناخواسته از جانب ایشان سخنانی دستکاری‌شده و مغرضانه منتشر شده است. اما به‌رغم تمام این حواشی و هیاهوها و خواست‌هایی مبنی‌بر آنکه آقای نجفی گفت‌وگو را انکار کنند یا دست‌کم برای آن توضیحی دهند، ایشان نپذیرفتند. از اینجا به‌بعد، باقی قضایا بدون واسطه روزنامه و با حفظ شأن ایشان از مخاطبان پرسشِ ایشان، پیگیری شد و البته به نتایجی هم رسید.
اما دیروز، سه‌شنبه ششم بهمن‌ماه در مراسم وداع با استاد ابوالحسن نجفی برخی از سخنرانان مطالبی را در رد و انکار این متن بیان کردند که به‌رغم تمایل، ما ناگزیر به پاسخی در پرده شدیم. در این مراسم نصرالله پورجوادی «با انتقاد شدید از مطلبی که در روزنامه شرق درخصوص آنچه به ‌ادعای این روزنامه عدم رسیدگی کافی از سوی فرهنگستان زبان‌و‌ادب فارسی نسبت به ابوالحسن نجفی صورت گرفته بود گفت: این مقاله فوق‌العاده بد بود و من اصلا انتظار چنین مطلبی را از آن روزنامه نداشتم و حاکی از نوعی بی‌سلیقگی بود که چنین مطلبی آن‌هم در صفحه نخست روزنامه منتشر شده بود چراکه اصلا نجفی این‌گونه نبود که شکایت کند که به او رسیدگی نمی‌کنند و تا جایی هم که من می‌دانم فرهنگستان او را تنها نگذاشته بود و نهایت کوشش خود را برای رسیدگی پزشکی انجام داده بود». اکنون این پرسش پیش می‌آید که بنابر چه ضرورتی انتقاد علیه سخنانِ ابوالحسن نجفی - یا به‌گفته آقای پورجوادی «ادعای روزنامه شرق»- در مراسم تشییع آن استاد و بر سر پیکر ایشان مطرح شده است! مگر از انتشار این مطلب تا روز خاکسپاری ایشان، قریب به یک‌ماه‌و‌اندی مجال نبود تا مردّدان از شخصِ ایشان که تا همین اواخر هم هشیار و در سلامت کامل عقل بودند، صحت یا سقم این مطالب را جویا شوند. در تمام مواردی که در سال‌های اخیر، در روزنامه شرق از ایشان و حتا درباره ایشان مطلبی نوشته یا نقل کرده‌ایم، به‌دور از سلیقه‌ورزی، اولویت ما جلب رضایت ایشان بود. آخرین مصاحبه این روزنامه با ابوالحسن نجفی نیز از این قاعده به‌دور نبود. اینکه به‌زعمِ برخی از‌جمله جناب پورجوادی، نجفی «این‌گونه نبود که شکایت کند» یا متنِ منتشرشده «حاکی از بی‌سلیقگی بوده» دلایلِ متقنی برای رد و انکار متنی منتسب به ابوالحسن نجفی نخواهد بود. گواینکه این روزنامه در قبالِ استاد نجفی تنها به ادای وظیفه پرداخته و به خواستِ ایشان با طیب‌خاطر پاسخ داده است و به‌قول حضرت سعدی «دلایل قوی باید و معنوی ...». ناگفته نماند که به محضرِ استاد فراخوانده‌‌شدن، برای ما نه منزلت که در حکمِ موهبتی بوده و شاید این امر بر عده‌ای گران آمده است. از ابوالحسن نجفی - که اهلِ جنجال و مصاحبه نبود- آثاری چشمگیر، و فایل صوتی مصاحبه‌ای مانده است که شاید آخرین صدای برجامانده او باشد. به‌هرتقدیر «هرچه هست از قامت ناساز بی‌اندام ماست».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.