|

کری و ظریف در حاشیه اجلاس، دیدار و گفت‌وگو کردند

عربستان، سوریه و توافق هسته‌ای در داووس

46 سال است که رهبران اقتصادی و سرمایه‌داران اروپایی، سیاست‌مداران و نظریه‌پردازان در ماه ژانویه راهی داووس می‌شوند و حال این اجلاس، علاوه بر مجمع سالانه، یک کارایی دیگر هم دارد و آن برگزاری جلسات منطقه‌ای میان کشورهای مختلف جهان است. درواقع دیدارها و گفت‌وگوهای حاشیه‌ای در همه اجلاس‌های بین‌المللی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و مجمع جهانی اقتصاد که هرساله در سوئیس برگزار می‌شود، نیز یکی از همین‌هاست. امضای بیانیه داووس برای پیشگیری از جنگ میان ترکیه و یونان یا طرح اولین صحبت‌ها برای اتحاد آلمان شرقی و غربی از جمله تأثیرات سیاسی و مهم این اجلاس در چند دهه اخیر است که نگاهی به آنها روشن می‌کند چرا مقامات کشور ما هم سعی می‌کنند فرصت حضور در این مجمع را از دست ندهند. این‌بار نیز محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، به همراه محمد نهاوندیان، رئیس دفتر رئیس‌جمهوری که سابقه قابل‌توجهی در حوزه اقتصاد و فعالیت‌های بازرگانی دارد، برای شرکت در این اجلاس رفتند و اتفاقا مورداستقبال گسترده فعالان اقتصادی و رسانه‌های جهان قرار گرفتند. بدون‌شک فاصله زمانی اندک این اجلاس با اجرائی‌شدن برجام و لغو تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، اصلی‌ترین عامل این توجه بود. البته مسائل و بحران‌های منطقه‌ای و نقش ویژه ایران در حل‌وفصل آنها نیز از دیگر موضوعاتی است که کشورهای حاضر با علم به آن درصدد گفت‌وگو و مذاکره با ایران برآمدند.
ایران و عربستان 2 بازیگر مهم
داغ‌ترین مسئله منطقه، تنش اخیر در روابط ایران و عربستان است که ظریف در حاشیه این اجلاس و در گفت‌و‌گو با خبرنگاران به آن پرداخت. او ضمن ابراز امیدواری نسبت به اینکه عربستان سعودی هرچه‌زودتر سر عقل بیاید، گفت: «ما خود را در حالت دشمنی و تخاصم با عربستان سعودی نمی‌بینیم». او همچنین بر صحبت‌های اخیر خود درباره علت رفتار عربستان تأکید کرد و گفت: «ما بر این باوریم که عربستان در پی توافق هسته‌ای ایران، سراسیمه شده و اقدامات تحریک‌آمیز صورت داده است و ما امیدواریم آنها هرچه‌زودتر به خود بیایند و شاهد رفتار معقولانه آنها باشیم». ظریف در گفت‌‌وگویی با سی‌ان‌ان نیز با بیان اینکه سعودی‌ها این توهم را دارند که با حمایت متحدان غربی‌شان می‌توانند ایران را از معادلات منطقه حذف کنند، به نگاه متفاوت ایران اشاره کرد و گفت: «ما معتقدیم ایران و عربستان سعودی می‌توانند دو بازیگر مهم در منطقه باشند و با سازش، یکدیگر را تکمیل کنند». او در همین گفت‌وگو به تحریم‌های اعمال‌شده درخصوص برخی افراد و شرکت‌ها به بهانه همکاری در برنامه موشکی ایران نیز پرداخت و گفت: «این تصمیم آمریکا بر اساس واقعیات نبوده و به‌هیچ‌وجه قانونی نیست. من اسم این را نوعی اعتیاد می‌گذارم، اعتیادی که عده‌ای در آمریکا برای تحریم و فشار دارند. فکر می‌کنم آمریکا باید یک ‌بار و برای همیشه بفهمد که در مورد ایران تحریم‌ها کارساز نیست بلکه احترام، مذاکره و گفت‌وگو راه‌حل همیشگی است».
توافق هسته‌ای جهان را نجات داد
دیدارها و سخنرانی‌های مقامات ایرانی در داووس، همه حاشیه‌های سیاسی این اجلاس را نشان نمی‌دهد از همین‌رو نباید از اظهارات و موضع‌گیری‌های مقامات دیگر کشورهای جهان نیز غافل شد. آنچه جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در سخنرانی خود یا گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌‌بی‌سی مطرح کرد، از جمله همین بخش است. او از انعقاد توافق هسته‌ای با ایران به‌عنوان تحولی مهم یاد کرد و گفت این توافق، جهان را از کشمکش و درگیری نجات داد. او ضمن یادآوری برخی حوادث دشوار سال 2015 مانند پیداشدن جسد کودک خردسال سوری در سواحل ترکیه و سوزانده‌شدن خلبان اردنی توسط گروه تروریستی تکفیری داعش، گفت: «هیچ‌یک از ما به داووس نیامده‌ایم که وضعیت موجود را جشن بگیریم بلکه آمده‌ایم تا جهان را به سوی بهترشدن تغییر دهیم و آینده را تعریف کنیم». کری موضوع اختلافات ایران و عربستان و اثرگذاری آن بر موضوع سوریه را نیز در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌بی‌سی موردتوجه قرار داد و گفت لغو تحریم‌های ایران، همسایگان این کشور را تهدید نمی‌کند. او همچنین در بخشی از این مصاحبه، مدعی شد بخشی از پولی که ایران در نتیجه لغو تحریم‌ها به آن دسترسی پیدا می‌کند، صرف تأمین گروه‌هایی که واشنگتن آنها را تروریست می‌خواند، می‌شود. کری همچنین پیش از دیدارش با نخست‌وزیر عراق در حاشیه نشست داووس نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران از تحریم‌های کشورش علیه ایران دفاع کرد و گفت آمریکا هر زمان که لازم باشد و تشخیص دهد برای مقابله با رفتاری که قانون یا شورای امنیت سازمان ملل را به چالش می‌کشد یا آمریکا را تهدید می‌کند، تحریم مناسب است، از تحریم‌هایش دفاع می‌کند.
ضرورت گفت‌وگو‌های سوری- سوری
یکی از جلسات قابل‌توجه در حاشیه اجلاس داووس، حول محور بحران سوریه بود. استفان دی‌میستورا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور سوریه، و ظریف از جمله حاضران این نشست بودند. وزیر امور خارجه کشورمان در این نشست مواضع و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران درخصوص روش نیل به یک راه‌حل سیاسی در سوریه از طریق گفت‌وگوهای سوری- سوری، ضرورت مقابله جدی با داعش و دیگر گروه‌های تروریستی و تکفیری و همچنین ضرورت عدم مداخله در امور داخلی سوریه را تبیین کرد. از آنجایی که ماهیت اجلاس داووس، اقتصادی است، ظریف و نهاوندیان در جلساتی با این محور نیز حاضر شدند. شورای بین‌المللی کسب‌وکار یکی از این نشست‌ها بود که ظریف در آن به فرصت‌های کم‌نظیری که برای آغاز فصلی جدید از تعامل با ایران فراهم شده است، اشاره و موقعیت استراتژیک و ویژه جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان را از لحاظ سیاسی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی تشریح کرد. نهاوندیان نیز در این گردهمایی که با استقبال گسترده صاحبان سرمایه، کارشناسان مسائل اقتصادی و متخصصان بازار برگزار شده بود، تمهیدات و برنامه‌ریزی‌های گسترده دولت برای جذب سرمایه‌گذاری و همکاری‌های پایدار اقتصادی با سرمایه‌گذاران خارجی را تشریح کرد. او همچنین در دیدار با جمعی از مدیران بانکی اروپایی، اولویت‌های سرمایه‌گذاری در ایران و به‌ویژه شرایط و ویژگی‌های سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و پروژه‌های نفتی و گازی را تشریح کرد. میزگرد «پویش‌های جدید سرمایه‌گذاری در کشورهای خارجی» با حضور 15 کشور جهان نیز نشست دیگری بود که نهاوندیان در آن شرکت کرد و ریاست بخشی از آن را بر عهده داشت. گفتنی است ظریف در حاشیه این اجلاس با رئیس‌جمهوری و وزیر خارجه سوئیس، رئیس‌جمهور فنلاند، وزیر امور خارجه نروژ، نماینده ویژه سلطان قابوس و وزیر خارجه لبنان نیز دیدار کرد.

درخواست کری از ظریف در مورد شهروندان ناپدید‌شده آمریکایی در عراق
جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در حاشیه اجلاس داووس (روز پنجشنبه) با هم دیدار و درباره سرنوشت سه شهروند آمریکایی مفقودشده در بغداد گفت‌وگو کردند. کری بعد از این دیدار به رسانه‌ها گفته بود که از ظریف پرسیده است آیا ایران مسیری را برای به‌نتیجه‌رسیدن در این زمینه می‌شناسد و آیا می‌تواند کمک کند؟ به گفته او ظریف که هیچ اطلاعی درباره این موضوع نداشته است، پاسخ داده این مسئله را بررسی کرده و هرچه در توانش باشد انجام می‌دهد. بعد از آنکه سفارت آمریکا، ناپدید‌شدن این سه شهروند خود را تأیید کرد، رویترز به نقل از مقام‌های عراقی گزارش داد آنها توسط گروه‌های شیعه موردحمایت ایران در عراق ربوده شده‌اند. حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق، نیز روز پنجشنبه در داووس گفت سه شهروند آمریکایی در بغداد «تنها گم شده‌اند». گفتنی است خالد عبیدی، وزیر دفاع عراق، در گفت‌وگو با رویترز، این موضوع را یک آدم‌ربایی دانست و گفت: یک گروه سازمان‌یافته پشت ماجرای مفقودشدن سه شهروند آمریکایی قرار دارد.

46 سال است که رهبران اقتصادی و سرمایه‌داران اروپایی، سیاست‌مداران و نظریه‌پردازان در ماه ژانویه راهی داووس می‌شوند و حال این اجلاس، علاوه بر مجمع سالانه، یک کارایی دیگر هم دارد و آن برگزاری جلسات منطقه‌ای میان کشورهای مختلف جهان است. درواقع دیدارها و گفت‌وگوهای حاشیه‌ای در همه اجلاس‌های بین‌المللی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و مجمع جهانی اقتصاد که هرساله در سوئیس برگزار می‌شود، نیز یکی از همین‌هاست. امضای بیانیه داووس برای پیشگیری از جنگ میان ترکیه و یونان یا طرح اولین صحبت‌ها برای اتحاد آلمان شرقی و غربی از جمله تأثیرات سیاسی و مهم این اجلاس در چند دهه اخیر است که نگاهی به آنها روشن می‌کند چرا مقامات کشور ما هم سعی می‌کنند فرصت حضور در این مجمع را از دست ندهند. این‌بار نیز محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، به همراه محمد نهاوندیان، رئیس دفتر رئیس‌جمهوری که سابقه قابل‌توجهی در حوزه اقتصاد و فعالیت‌های بازرگانی دارد، برای شرکت در این اجلاس رفتند و اتفاقا مورداستقبال گسترده فعالان اقتصادی و رسانه‌های جهان قرار گرفتند. بدون‌شک فاصله زمانی اندک این اجلاس با اجرائی‌شدن برجام و لغو تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، اصلی‌ترین عامل این توجه بود. البته مسائل و بحران‌های منطقه‌ای و نقش ویژه ایران در حل‌وفصل آنها نیز از دیگر موضوعاتی است که کشورهای حاضر با علم به آن درصدد گفت‌وگو و مذاکره با ایران برآمدند.
ایران و عربستان 2 بازیگر مهم
داغ‌ترین مسئله منطقه، تنش اخیر در روابط ایران و عربستان است که ظریف در حاشیه این اجلاس و در گفت‌و‌گو با خبرنگاران به آن پرداخت. او ضمن ابراز امیدواری نسبت به اینکه عربستان سعودی هرچه‌زودتر سر عقل بیاید، گفت: «ما خود را در حالت دشمنی و تخاصم با عربستان سعودی نمی‌بینیم». او همچنین بر صحبت‌های اخیر خود درباره علت رفتار عربستان تأکید کرد و گفت: «ما بر این باوریم که عربستان در پی توافق هسته‌ای ایران، سراسیمه شده و اقدامات تحریک‌آمیز صورت داده است و ما امیدواریم آنها هرچه‌زودتر به خود بیایند و شاهد رفتار معقولانه آنها باشیم». ظریف در گفت‌‌وگویی با سی‌ان‌ان نیز با بیان اینکه سعودی‌ها این توهم را دارند که با حمایت متحدان غربی‌شان می‌توانند ایران را از معادلات منطقه حذف کنند، به نگاه متفاوت ایران اشاره کرد و گفت: «ما معتقدیم ایران و عربستان سعودی می‌توانند دو بازیگر مهم در منطقه باشند و با سازش، یکدیگر را تکمیل کنند». او در همین گفت‌وگو به تحریم‌های اعمال‌شده درخصوص برخی افراد و شرکت‌ها به بهانه همکاری در برنامه موشکی ایران نیز پرداخت و گفت: «این تصمیم آمریکا بر اساس واقعیات نبوده و به‌هیچ‌وجه قانونی نیست. من اسم این را نوعی اعتیاد می‌گذارم، اعتیادی که عده‌ای در آمریکا برای تحریم و فشار دارند. فکر می‌کنم آمریکا باید یک ‌بار و برای همیشه بفهمد که در مورد ایران تحریم‌ها کارساز نیست بلکه احترام، مذاکره و گفت‌وگو راه‌حل همیشگی است».
توافق هسته‌ای جهان را نجات داد
دیدارها و سخنرانی‌های مقامات ایرانی در داووس، همه حاشیه‌های سیاسی این اجلاس را نشان نمی‌دهد از همین‌رو نباید از اظهارات و موضع‌گیری‌های مقامات دیگر کشورهای جهان نیز غافل شد. آنچه جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در سخنرانی خود یا گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌‌بی‌سی مطرح کرد، از جمله همین بخش است. او از انعقاد توافق هسته‌ای با ایران به‌عنوان تحولی مهم یاد کرد و گفت این توافق، جهان را از کشمکش و درگیری نجات داد. او ضمن یادآوری برخی حوادث دشوار سال 2015 مانند پیداشدن جسد کودک خردسال سوری در سواحل ترکیه و سوزانده‌شدن خلبان اردنی توسط گروه تروریستی تکفیری داعش، گفت: «هیچ‌یک از ما به داووس نیامده‌ایم که وضعیت موجود را جشن بگیریم بلکه آمده‌ایم تا جهان را به سوی بهترشدن تغییر دهیم و آینده را تعریف کنیم». کری موضوع اختلافات ایران و عربستان و اثرگذاری آن بر موضوع سوریه را نیز در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌بی‌سی موردتوجه قرار داد و گفت لغو تحریم‌های ایران، همسایگان این کشور را تهدید نمی‌کند. او همچنین در بخشی از این مصاحبه، مدعی شد بخشی از پولی که ایران در نتیجه لغو تحریم‌ها به آن دسترسی پیدا می‌کند، صرف تأمین گروه‌هایی که واشنگتن آنها را تروریست می‌خواند، می‌شود. کری همچنین پیش از دیدارش با نخست‌وزیر عراق در حاشیه نشست داووس نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران از تحریم‌های کشورش علیه ایران دفاع کرد و گفت آمریکا هر زمان که لازم باشد و تشخیص دهد برای مقابله با رفتاری که قانون یا شورای امنیت سازمان ملل را به چالش می‌کشد یا آمریکا را تهدید می‌کند، تحریم مناسب است، از تحریم‌هایش دفاع می‌کند.
ضرورت گفت‌وگو‌های سوری- سوری
یکی از جلسات قابل‌توجه در حاشیه اجلاس داووس، حول محور بحران سوریه بود. استفان دی‌میستورا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور سوریه، و ظریف از جمله حاضران این نشست بودند. وزیر امور خارجه کشورمان در این نشست مواضع و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران درخصوص روش نیل به یک راه‌حل سیاسی در سوریه از طریق گفت‌وگوهای سوری- سوری، ضرورت مقابله جدی با داعش و دیگر گروه‌های تروریستی و تکفیری و همچنین ضرورت عدم مداخله در امور داخلی سوریه را تبیین کرد. از آنجایی که ماهیت اجلاس داووس، اقتصادی است، ظریف و نهاوندیان در جلساتی با این محور نیز حاضر شدند. شورای بین‌المللی کسب‌وکار یکی از این نشست‌ها بود که ظریف در آن به فرصت‌های کم‌نظیری که برای آغاز فصلی جدید از تعامل با ایران فراهم شده است، اشاره و موقعیت استراتژیک و ویژه جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان را از لحاظ سیاسی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی تشریح کرد. نهاوندیان نیز در این گردهمایی که با استقبال گسترده صاحبان سرمایه، کارشناسان مسائل اقتصادی و متخصصان بازار برگزار شده بود، تمهیدات و برنامه‌ریزی‌های گسترده دولت برای جذب سرمایه‌گذاری و همکاری‌های پایدار اقتصادی با سرمایه‌گذاران خارجی را تشریح کرد. او همچنین در دیدار با جمعی از مدیران بانکی اروپایی، اولویت‌های سرمایه‌گذاری در ایران و به‌ویژه شرایط و ویژگی‌های سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیرساختی و پروژه‌های نفتی و گازی را تشریح کرد. میزگرد «پویش‌های جدید سرمایه‌گذاری در کشورهای خارجی» با حضور 15 کشور جهان نیز نشست دیگری بود که نهاوندیان در آن شرکت کرد و ریاست بخشی از آن را بر عهده داشت. گفتنی است ظریف در حاشیه این اجلاس با رئیس‌جمهوری و وزیر خارجه سوئیس، رئیس‌جمهور فنلاند، وزیر امور خارجه نروژ، نماینده ویژه سلطان قابوس و وزیر خارجه لبنان نیز دیدار کرد.

درخواست کری از ظریف در مورد شهروندان ناپدید‌شده آمریکایی در عراق
جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در حاشیه اجلاس داووس (روز پنجشنبه) با هم دیدار و درباره سرنوشت سه شهروند آمریکایی مفقودشده در بغداد گفت‌وگو کردند. کری بعد از این دیدار به رسانه‌ها گفته بود که از ظریف پرسیده است آیا ایران مسیری را برای به‌نتیجه‌رسیدن در این زمینه می‌شناسد و آیا می‌تواند کمک کند؟ به گفته او ظریف که هیچ اطلاعی درباره این موضوع نداشته است، پاسخ داده این مسئله را بررسی کرده و هرچه در توانش باشد انجام می‌دهد. بعد از آنکه سفارت آمریکا، ناپدید‌شدن این سه شهروند خود را تأیید کرد، رویترز به نقل از مقام‌های عراقی گزارش داد آنها توسط گروه‌های شیعه موردحمایت ایران در عراق ربوده شده‌اند. حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق، نیز روز پنجشنبه در داووس گفت سه شهروند آمریکایی در بغداد «تنها گم شده‌اند». گفتنی است خالد عبیدی، وزیر دفاع عراق، در گفت‌وگو با رویترز، این موضوع را یک آدم‌ربایی دانست و گفت: یک گروه سازمان‌یافته پشت ماجرای مفقودشدن سه شهروند آمریکایی قرار دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.