|

گفت‌وگو با سیدمحمد امامی

اقتصاددان‌ها به حوزه فرهنگ ورود کنند

بهناز شیربانی: بسیاری معتقدند که اساسا حوزه فرهنگ برای بسیاری از افرادی که گوشه چشمی به سرمایه‌گذاری در این حوزه دارند نمی‌تواند سود دهی داشته باشد. مدتی است که بحث سرمایه‌گذاری در مدیوم شبکه نمایش خانگی نیز مطرح شده است، سید محمد امامی که خود تجربه تهیه اثر را در این مدیوم دارد، دیگران را تشویق به سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌کند و معتقد است در این مرحله که آثار زیادی هم در شبکه نمایش خانگی تولید نشده است، نمی‌توان به یقین گفت که این حوزه نمی‌تواند سرمایه‌گذاری مطمئنی باشد و نیاز است تا فعالیت‌های بیشتر با مطالعه‌ای دقیق‌تر انجام شود. امامی از تجربه شخصی خود در این مدیوم می‌گوید و نکاتی که می‌تواند موفقیت یک اثر را تضمین کند.

‌ شبکه نمایش خانگی از ابتدای پیدایش تا به امروز فرازونشیب‌های زیادی را طی کرده است. اما گمان می‌کنم درحال‌حاضر می‌توان تعریفی از آن ارائه داد. اما در ابتدای بحث، کمی درباره جایگاه تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار در ساخت محصولات شبکه نمایش خانگی صحبت کنیم و اینکه اساسا تا به اینجا آیا این مدیوم دست آوردهای خوبی برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی داشته است؟
در نبود شبکه خصوصی در ایران، مدیومی به نام شبکه نمایش خانگی ایجاد شد. اتفاقی که تنها در ایران شاهدش هستیم. تا پیش از این تنها وظیفه این مدیوم پخش آثار سینمایی اکران‌شده بود و به مرور روند سریال‌سازی در این شبکه شکل گرفت. طبعا توجه بخش خصوصی به این حوزه، باعث شد تا روند بهتری در تولید آثار شکل بگیرد. اما حضورسرمایه‌گذاری که با داشتن نگاه صنعتی، نسبت به هنر هم شناختی داشته باشد. البته باید در اینجا به نکته‌ای اشاره کنم و آن این است که برخلاف صحبت برخی که معتقدند حوزه فرهنگ سوده نیست و نمی‌توان روی آن سرمایه‌گذاری کرد، را قبول ندارم. شاید درحال‌حاضر نیاز است که اقتصاددان‌های ما به حوزه فرهنگ وارد شوند و مطالعاتی روی آن داشته باشند و شرایط را بسنجند. تجارت فرهنگ اتفاق بسیار مهمی است که متأسفانه جای خالی آن در کشور ما حس می‌شود. هزینه ساخت سریال «شهرزاد» حدود 12‌میلیاردو 700‌ میلیون تومان بوده است. با این مبلغ نمی‌توان حتی یک کارگاه کوچک را در حوزه صنعت راه‌اندازی کرد. اما مثلا می‌توان سریالی در شبکه نمایش خانگی ساخت که پنج ‌هزار شغل ایجاد کندو کاملا می‌تواند حوزه سوددهی باشد. واقعیت این است هنوز در این حوزه کاری انجام نشده است که با قطعیت بتوان گفت شبکه نمایش خانگی سودده یا زیان‌ده است.
‌ البته برخی اتفاقات سرمایه‌گذار را نسبت به این حوزه بدبین می‌کند. مثل اینکه نمی‌توان مقابل دانلود‌ها و قاچاق غیرقانونی سریال‌هایی را که با زحمت ساخته می‌شود گرفت و در این‌صورت نمی‌توان به بازگشت سرمایه یا سودده‌بودن این حوزه خیلی امید داشت.
بله، این شرایط هست و نمی‌توان آن را انکار کرد. اثری که دیده می‌شود، انگیزه دانلود را بیشتر می‌کند. درباره سریال« شهرزاد» ما گزینه حلال خریدن سریال را نیز پیشنهاد کرده‌ایم که از طریق سایت سریال می‌توانند این سریال را حلال ببینند. خوشبختانه هنرمندان نیز به کمک عوامل این سریال آمده‌اند و مردم را به خریدن اثر و حلال‌دیدن آن تشویق می‌کنند. اما به نظر من نمی‌توان به این بهانه کار فرهنگی انجام نداد. بخشی از این اتفاق به فرهنگ‌سازی ما برمی‌گردد. به همان اندازه که مدیوم شبکه نمایش خانگی پدیده نوظهوری است، باید فرهنگ استفاده از این مدیوم نیز فراگیر شود. اینکه مردم سازندگان محصولات شبکه نمایش خانگی را حمایت کنند. خودشان را در تولید این آثار شریک بدانند. حتی ما اعلام کردیم اگر پنج قسمت از سریال «شهرزاد» را دیدید و آن را دوست نداشتید می‌توانید آن را دانلود کنید.
‌ البته از این واقعیت هم نمی‌توان گذشت که بسیاری از کارگردان‌هایی که سابقه خوبی در سینما یا تلویزیون دارند هم علاقه‌مند به حضور در این مدیوم هستند و به مرور به رقیبی جدی برای تلویزیون تبدیل خواهد شد.
بله، البته بیش از هنرمندانی که در این عرصه قدم گذاشته‌اند یا در آینده به این مدیوم خواهند پیوست، سوژه و فیلم‌نامه اهمیت بیشتری دارد. تمامی سریال‌های پرطرفدار و موفق دنیا حاصل قلم یک نفر نیست. اتاق فکر و مجموعه‌ای از نویسندگان سریال را خلق می‌کنند. از نظر من اثرخلاقه، حاصل کار یک نفر نیست بلکه حاصل زحمت کسانی است که با هم به یک موضوع واحد فکر می‌کنند و با روح زمانه آشنا هستند. بعد از وجود یک فیلم‌نامه خوب و دقیق، حضور بازیگران و کارگردان خوب هم می‌تواند به کیفیت اثر کمک کند. تنها با وجود سوژه جذاب می‌توان مخاطب را وادار کرد، از خانه‌اش خارج شود و به سراغ خرید سریالی برود و با اشتیاق آن را دنبال کند. اگر استانداردهای دنیا را در ساخت سریال نگاه کنید، متوجه اهمیت این موضوع می‌شوید که در ساخت موفق‌ترین سریال‌های دنیا عنصر نگارش فیلم‌نامه خوب رعایت شده است. ما در کنار سریال «شهرزاد» نسخه باکیفیت سریال «برکینگ بد» را قرار دادیم تا مردم بتوانند رایگان این محصول را ببینید. آن هم با کیفیت خوب و دوبله‌شده و البته خرید رایت سریال که هزینه زیادی هم داشت. این نکته می‌تواند برای بسیاری از مدیران فرهنگی ما جالب باشد که اگر محصول خوبی برای مخاطب ایرانی تولید کنید، مردم اثر را می‌بینند. با وجود نسخه باکیفیت سریال «برکینگ بد» مرد از دیدن سریال «شهرزاد» استقبال کردند و این نکته برای ما هم جالب توجه بود. مردم ما به قصه‌های ایرانی خوب علاقه‌مند هستند و اگر کار خوب تولید شود، کمتر به سراغ ماهواره خواهند رفت.
‌ از توزیع رایگان سریال«برکینگ بد» صحبت کردید. طبعا نکته‌ای که در فروش این محصول به آن اشاره کردید نمی‌تواند تنها دلیل کنار هم قرار‌گیری این سریال و فروش آن به مخاطب باشد. چرا از ابتدا اقدام به فروش یک سریال خارجی در کنار سریال «شهرزاد» کردید؟
دلیل اصلی رسانه شبکه نمایش خانگی است. اینکه حق انتخاب مردم بیشتر شود. تمام تلاش ما این بود که مردم احساس نکنند به آنها کم فروشی شده است. مهم‌ترین نکته هم این است که سریال«شهرزاد» را به‌صورت هفتگی پخش می‌کنیم و تلاش کردیم تا در کنار سریال «شهرزاد» مردم سریال دیگری داشته باشند تا خوراک تصویری هفتگی آنها تکمیل شود.
‌ به‌عنوان شخصی که تجربه تهیه سریال در شبکه نمایش خانگی را دارد، نکته‌ای هست که فکر می‌کنید می‌تواند بخش خصوصی را بیشتر به سرمایه‌گذاری در این بخش ترغیب کند؟
فکر می‌کنم سرمایه‌گذارانی که علاقه‌مند به حضور در این مدیوم هستند، راه را درست انتخاب کرده‌اند. سالن‌سازی و هزینه در این بخش از سینما بسیار هزینه‌بر است. اما هر محصول شبکه نمایش خانگی، یک سالن سینما است. اگر تمامی سرمایه‌گذاران به منظور موفقیت اثر میان مخاطبانش به این مدیوم‌ وارد شوند اشتباه است. به نظر من برای وارد شدن به این مدیوم باید مراحلی را گذارند و با وجوه مختلف آن آشنا شد. این مدیوم تعریف خاص خودش را دارد. حوزه بسیار حساس و خاصی است. در ابتدا مخاطب‌شناسی می‌خواهد و اینکه با یک داستان و سوژه جذاب بتوان مخاطب را درگیر کرد و آن را حفظ کرد. این حوزه بیش از هر چیز به مخاطب ثابت و علاقه‌مند نیاز دارد.

بهناز شیربانی: بسیاری معتقدند که اساسا حوزه فرهنگ برای بسیاری از افرادی که گوشه چشمی به سرمایه‌گذاری در این حوزه دارند نمی‌تواند سود دهی داشته باشد. مدتی است که بحث سرمایه‌گذاری در مدیوم شبکه نمایش خانگی نیز مطرح شده است، سید محمد امامی که خود تجربه تهیه اثر را در این مدیوم دارد، دیگران را تشویق به سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌کند و معتقد است در این مرحله که آثار زیادی هم در شبکه نمایش خانگی تولید نشده است، نمی‌توان به یقین گفت که این حوزه نمی‌تواند سرمایه‌گذاری مطمئنی باشد و نیاز است تا فعالیت‌های بیشتر با مطالعه‌ای دقیق‌تر انجام شود. امامی از تجربه شخصی خود در این مدیوم می‌گوید و نکاتی که می‌تواند موفقیت یک اثر را تضمین کند.

‌ شبکه نمایش خانگی از ابتدای پیدایش تا به امروز فرازونشیب‌های زیادی را طی کرده است. اما گمان می‌کنم درحال‌حاضر می‌توان تعریفی از آن ارائه داد. اما در ابتدای بحث، کمی درباره جایگاه تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار در ساخت محصولات شبکه نمایش خانگی صحبت کنیم و اینکه اساسا تا به اینجا آیا این مدیوم دست آوردهای خوبی برای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی داشته است؟
در نبود شبکه خصوصی در ایران، مدیومی به نام شبکه نمایش خانگی ایجاد شد. اتفاقی که تنها در ایران شاهدش هستیم. تا پیش از این تنها وظیفه این مدیوم پخش آثار سینمایی اکران‌شده بود و به مرور روند سریال‌سازی در این شبکه شکل گرفت. طبعا توجه بخش خصوصی به این حوزه، باعث شد تا روند بهتری در تولید آثار شکل بگیرد. اما حضورسرمایه‌گذاری که با داشتن نگاه صنعتی، نسبت به هنر هم شناختی داشته باشد. البته باید در اینجا به نکته‌ای اشاره کنم و آن این است که برخلاف صحبت برخی که معتقدند حوزه فرهنگ سوده نیست و نمی‌توان روی آن سرمایه‌گذاری کرد، را قبول ندارم. شاید درحال‌حاضر نیاز است که اقتصاددان‌های ما به حوزه فرهنگ وارد شوند و مطالعاتی روی آن داشته باشند و شرایط را بسنجند. تجارت فرهنگ اتفاق بسیار مهمی است که متأسفانه جای خالی آن در کشور ما حس می‌شود. هزینه ساخت سریال «شهرزاد» حدود 12‌میلیاردو 700‌ میلیون تومان بوده است. با این مبلغ نمی‌توان حتی یک کارگاه کوچک را در حوزه صنعت راه‌اندازی کرد. اما مثلا می‌توان سریالی در شبکه نمایش خانگی ساخت که پنج ‌هزار شغل ایجاد کندو کاملا می‌تواند حوزه سوددهی باشد. واقعیت این است هنوز در این حوزه کاری انجام نشده است که با قطعیت بتوان گفت شبکه نمایش خانگی سودده یا زیان‌ده است.
‌ البته برخی اتفاقات سرمایه‌گذار را نسبت به این حوزه بدبین می‌کند. مثل اینکه نمی‌توان مقابل دانلود‌ها و قاچاق غیرقانونی سریال‌هایی را که با زحمت ساخته می‌شود گرفت و در این‌صورت نمی‌توان به بازگشت سرمایه یا سودده‌بودن این حوزه خیلی امید داشت.
بله، این شرایط هست و نمی‌توان آن را انکار کرد. اثری که دیده می‌شود، انگیزه دانلود را بیشتر می‌کند. درباره سریال« شهرزاد» ما گزینه حلال خریدن سریال را نیز پیشنهاد کرده‌ایم که از طریق سایت سریال می‌توانند این سریال را حلال ببینند. خوشبختانه هنرمندان نیز به کمک عوامل این سریال آمده‌اند و مردم را به خریدن اثر و حلال‌دیدن آن تشویق می‌کنند. اما به نظر من نمی‌توان به این بهانه کار فرهنگی انجام نداد. بخشی از این اتفاق به فرهنگ‌سازی ما برمی‌گردد. به همان اندازه که مدیوم شبکه نمایش خانگی پدیده نوظهوری است، باید فرهنگ استفاده از این مدیوم نیز فراگیر شود. اینکه مردم سازندگان محصولات شبکه نمایش خانگی را حمایت کنند. خودشان را در تولید این آثار شریک بدانند. حتی ما اعلام کردیم اگر پنج قسمت از سریال «شهرزاد» را دیدید و آن را دوست نداشتید می‌توانید آن را دانلود کنید.
‌ البته از این واقعیت هم نمی‌توان گذشت که بسیاری از کارگردان‌هایی که سابقه خوبی در سینما یا تلویزیون دارند هم علاقه‌مند به حضور در این مدیوم هستند و به مرور به رقیبی جدی برای تلویزیون تبدیل خواهد شد.
بله، البته بیش از هنرمندانی که در این عرصه قدم گذاشته‌اند یا در آینده به این مدیوم خواهند پیوست، سوژه و فیلم‌نامه اهمیت بیشتری دارد. تمامی سریال‌های پرطرفدار و موفق دنیا حاصل قلم یک نفر نیست. اتاق فکر و مجموعه‌ای از نویسندگان سریال را خلق می‌کنند. از نظر من اثرخلاقه، حاصل کار یک نفر نیست بلکه حاصل زحمت کسانی است که با هم به یک موضوع واحد فکر می‌کنند و با روح زمانه آشنا هستند. بعد از وجود یک فیلم‌نامه خوب و دقیق، حضور بازیگران و کارگردان خوب هم می‌تواند به کیفیت اثر کمک کند. تنها با وجود سوژه جذاب می‌توان مخاطب را وادار کرد، از خانه‌اش خارج شود و به سراغ خرید سریالی برود و با اشتیاق آن را دنبال کند. اگر استانداردهای دنیا را در ساخت سریال نگاه کنید، متوجه اهمیت این موضوع می‌شوید که در ساخت موفق‌ترین سریال‌های دنیا عنصر نگارش فیلم‌نامه خوب رعایت شده است. ما در کنار سریال «شهرزاد» نسخه باکیفیت سریال «برکینگ بد» را قرار دادیم تا مردم بتوانند رایگان این محصول را ببینید. آن هم با کیفیت خوب و دوبله‌شده و البته خرید رایت سریال که هزینه زیادی هم داشت. این نکته می‌تواند برای بسیاری از مدیران فرهنگی ما جالب باشد که اگر محصول خوبی برای مخاطب ایرانی تولید کنید، مردم اثر را می‌بینند. با وجود نسخه باکیفیت سریال «برکینگ بد» مرد از دیدن سریال «شهرزاد» استقبال کردند و این نکته برای ما هم جالب توجه بود. مردم ما به قصه‌های ایرانی خوب علاقه‌مند هستند و اگر کار خوب تولید شود، کمتر به سراغ ماهواره خواهند رفت.
‌ از توزیع رایگان سریال«برکینگ بد» صحبت کردید. طبعا نکته‌ای که در فروش این محصول به آن اشاره کردید نمی‌تواند تنها دلیل کنار هم قرار‌گیری این سریال و فروش آن به مخاطب باشد. چرا از ابتدا اقدام به فروش یک سریال خارجی در کنار سریال «شهرزاد» کردید؟
دلیل اصلی رسانه شبکه نمایش خانگی است. اینکه حق انتخاب مردم بیشتر شود. تمام تلاش ما این بود که مردم احساس نکنند به آنها کم فروشی شده است. مهم‌ترین نکته هم این است که سریال«شهرزاد» را به‌صورت هفتگی پخش می‌کنیم و تلاش کردیم تا در کنار سریال «شهرزاد» مردم سریال دیگری داشته باشند تا خوراک تصویری هفتگی آنها تکمیل شود.
‌ به‌عنوان شخصی که تجربه تهیه سریال در شبکه نمایش خانگی را دارد، نکته‌ای هست که فکر می‌کنید می‌تواند بخش خصوصی را بیشتر به سرمایه‌گذاری در این بخش ترغیب کند؟
فکر می‌کنم سرمایه‌گذارانی که علاقه‌مند به حضور در این مدیوم هستند، راه را درست انتخاب کرده‌اند. سالن‌سازی و هزینه در این بخش از سینما بسیار هزینه‌بر است. اما هر محصول شبکه نمایش خانگی، یک سالن سینما است. اگر تمامی سرمایه‌گذاران به منظور موفقیت اثر میان مخاطبانش به این مدیوم‌ وارد شوند اشتباه است. به نظر من برای وارد شدن به این مدیوم باید مراحلی را گذارند و با وجوه مختلف آن آشنا شد. این مدیوم تعریف خاص خودش را دارد. حوزه بسیار حساس و خاصی است. در ابتدا مخاطب‌شناسی می‌خواهد و اینکه با یک داستان و سوژه جذاب بتوان مخاطب را درگیر کرد و آن را حفظ کرد. این حوزه بیش از هر چیز به مخاطب ثابت و علاقه‌مند نیاز دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.