«هزاردستان» با چاشنی نتهای مرتضی حنانه
طبق گفتههای غیررسمی، حنانه نخستین کسی است که در ایران به ساخت موسیقی فیلم اقدام کرده. هرچند این موضوع ممکن است درست نباشد اما موسیقیای که او برای سریال «هزاردستان» علی حاتمی نوشت، یکی از آثاری است که هنوز در خاطره بسیاری از مردم به جا مانده. مرتضی حنانه یازدهم اسفندماه سال ۱۳۰۱ در تهران متولد شد. پدرش محمد حنانه، مؤسس دبیرستان ایرانشهر بود. او از کودکی هر چیزی که تولید صدا میکرد را به کار میگرفت و ابزارهایی میساخت که از خود تولید صداهایی مختلف کنند. او در اینباره گفته است: «شاید در آن زمان توانایی من در این حد که آلات ساده و مبتدی موسیقی را بسازم نبوده. ولی بههرحال چیزهایی میساختم که صداهایی همانند صدای باد، زوزه، صدای حیوانات و صداهای عجیبوغریب تولید کنند». معلم چهارم دبستانش نیز «فلوتی» به او هدیه داد. پس از پایان دوره ابتدایی، به اصرار پدر در هنرستان موسیقی به تحصیل مشغول شد. غلامحسین مینباشیان که ریاست هنرستان را برعهده داشت، در سال ۱۳۱۷ موفق به آوردن گروهی 10نفره برای تدریس در هنرستان از شهر پراگ از چکسلواکی به ایران شد که مرتضی حنانه آموختن هورن را زیر نظر رودولف اوربانتس آغاز کرد و توانست
«کریست» اول ارکستر سمفونیک هنرستان عالی تهران شود اما پس از مدتی وزیری ریاست هنرستان را برعهده گرفت و گروه 10 نفری پراگی را اخراج کرد. هنرجویانی ازجمله حنانه نسبت به این عمل اعتراض کردند که نتیجهای نداشت. حنانه در سال ۱۳۲۱ دیپلم خود را از هنرستان گرفت. یک سال پس از آن در جشن هزاره بوعلی سینا، حنانه اجرائی داشت که مورد توجه سفیر وقت ایتالیا قرار گرفت و موجب شد بورس هنری آن کشور را دریافت کند. او بعد از آنکه در اوایل دهه 40 به ایران بازگشت، گفت: «هنگام برگشتن به ایران، زیاد فکر کردم. حال زمانی بود که آن دانشی که آرزویش را داشتم به دست آورده بودم و فقط مانده بود تصمیم بگیرم با آن دانش چهکار کنم و چه نوع موسیقیای ارائه دهم. اول گفتم «دوده کافونیک» کار کنم ولی این چه معنایی داشت؟ با خودم گفتم اگر خیلی خوب بنویسم، تازه بهتر از «شوتنبرگ» که نمیتوانم بنویسم اما اگر کار من را یک ایرانی گوش کند چه خواهد گفت؟ میگوید این کار اگر هم خیلی باارزش باشد، باز هم ربطی به ایران ندارد و چیزی به فرهنگ غرب افزوده است. درحالیکه ما میخواهیم آهنگسازان ایرانی با آثاری که ارزش دارند به فرهنگ کشورشان چیزی بیفزایند». او در
سالهای بعد علاوه بر تدریس سازبندی (ارکستراسیون) و اداره کلاس هورن در هنرستان عالی موسیقی به عضویت شورایعالی موسیقی رادیو ایران درآمد و ارکستر سمفونیک رادیو ایران را به نام ارکستر فارابی پایهگذاری کرد. حنانه در سال ۱۳۴۵ از طرف رادیو ایران و بنا به دعوت یونسکو به «تریبون انترناسیونال آهنگسازان رادیو و تلویزیون» اعزام شد و در آنجا قطعاتی از «ارتوریو» اثر خود را اجرا کرد که از رادیوی ایرلند و سوئیس پخش شد. پس از افتتاح سازمان رادیو- تلویزیون ملی ایران حنانه در سمت مشاور سرپرستی اقدام به تأسیس کلاسهایی برای تعلیم فنی خوانندگان کرد و ارکستر سازهای ایرانی را تشکیل داد.
او در سالهای پایانی دهه 40 با انحلال ارکستر فارابی و با توجه به تجربههای سینماییای که در ایتالیا اندوخته بود، به موسیقی فیلم روی آورد از جمله برای فیلمهای فرار از تله، گرگ بیزار، قصه ماهان، سلام سرزمین من، موج و گلیم و تیرباران موسیقی نوشت. حنانه ۲۴ مهر ۱۳۶۸ پس از گذراندن بیماری سرطان در جوار امامزادهطاهر (کرج) به خاک سپرده شد.
طبق گفتههای غیررسمی، حنانه نخستین کسی است که در ایران به ساخت موسیقی فیلم اقدام کرده. هرچند این موضوع ممکن است درست نباشد اما موسیقیای که او برای سریال «هزاردستان» علی حاتمی نوشت، یکی از آثاری است که هنوز در خاطره بسیاری از مردم به جا مانده. مرتضی حنانه یازدهم اسفندماه سال ۱۳۰۱ در تهران متولد شد. پدرش محمد حنانه، مؤسس دبیرستان ایرانشهر بود. او از کودکی هر چیزی که تولید صدا میکرد را به کار میگرفت و ابزارهایی میساخت که از خود تولید صداهایی مختلف کنند. او در اینباره گفته است: «شاید در آن زمان توانایی من در این حد که آلات ساده و مبتدی موسیقی را بسازم نبوده. ولی بههرحال چیزهایی میساختم که صداهایی همانند صدای باد، زوزه، صدای حیوانات و صداهای عجیبوغریب تولید کنند». معلم چهارم دبستانش نیز «فلوتی» به او هدیه داد. پس از پایان دوره ابتدایی، به اصرار پدر در هنرستان موسیقی به تحصیل مشغول شد. غلامحسین مینباشیان که ریاست هنرستان را برعهده داشت، در سال ۱۳۱۷ موفق به آوردن گروهی 10نفره برای تدریس در هنرستان از شهر پراگ از چکسلواکی به ایران شد که مرتضی حنانه آموختن هورن را زیر نظر رودولف اوربانتس آغاز کرد و توانست
«کریست» اول ارکستر سمفونیک هنرستان عالی تهران شود اما پس از مدتی وزیری ریاست هنرستان را برعهده گرفت و گروه 10 نفری پراگی را اخراج کرد. هنرجویانی ازجمله حنانه نسبت به این عمل اعتراض کردند که نتیجهای نداشت. حنانه در سال ۱۳۲۱ دیپلم خود را از هنرستان گرفت. یک سال پس از آن در جشن هزاره بوعلی سینا، حنانه اجرائی داشت که مورد توجه سفیر وقت ایتالیا قرار گرفت و موجب شد بورس هنری آن کشور را دریافت کند. او بعد از آنکه در اوایل دهه 40 به ایران بازگشت، گفت: «هنگام برگشتن به ایران، زیاد فکر کردم. حال زمانی بود که آن دانشی که آرزویش را داشتم به دست آورده بودم و فقط مانده بود تصمیم بگیرم با آن دانش چهکار کنم و چه نوع موسیقیای ارائه دهم. اول گفتم «دوده کافونیک» کار کنم ولی این چه معنایی داشت؟ با خودم گفتم اگر خیلی خوب بنویسم، تازه بهتر از «شوتنبرگ» که نمیتوانم بنویسم اما اگر کار من را یک ایرانی گوش کند چه خواهد گفت؟ میگوید این کار اگر هم خیلی باارزش باشد، باز هم ربطی به ایران ندارد و چیزی به فرهنگ غرب افزوده است. درحالیکه ما میخواهیم آهنگسازان ایرانی با آثاری که ارزش دارند به فرهنگ کشورشان چیزی بیفزایند». او در
سالهای بعد علاوه بر تدریس سازبندی (ارکستراسیون) و اداره کلاس هورن در هنرستان عالی موسیقی به عضویت شورایعالی موسیقی رادیو ایران درآمد و ارکستر سمفونیک رادیو ایران را به نام ارکستر فارابی پایهگذاری کرد. حنانه در سال ۱۳۴۵ از طرف رادیو ایران و بنا به دعوت یونسکو به «تریبون انترناسیونال آهنگسازان رادیو و تلویزیون» اعزام شد و در آنجا قطعاتی از «ارتوریو» اثر خود را اجرا کرد که از رادیوی ایرلند و سوئیس پخش شد. پس از افتتاح سازمان رادیو- تلویزیون ملی ایران حنانه در سمت مشاور سرپرستی اقدام به تأسیس کلاسهایی برای تعلیم فنی خوانندگان کرد و ارکستر سازهای ایرانی را تشکیل داد.
او در سالهای پایانی دهه 40 با انحلال ارکستر فارابی و با توجه به تجربههای سینماییای که در ایتالیا اندوخته بود، به موسیقی فیلم روی آورد از جمله برای فیلمهای فرار از تله، گرگ بیزار، قصه ماهان، سلام سرزمین من، موج و گلیم و تیرباران موسیقی نوشت. حنانه ۲۴ مهر ۱۳۶۸ پس از گذراندن بیماری سرطان در جوار امامزادهطاهر (کرج) به خاک سپرده شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.