نصرالله سجادی، معاونت ورزش قهرمانی وزارت ورزش:
بعضی انجام ورزش را لهو و لعب میدانند
سارا گودرزی: نصرالله سجادی جزء معدود مدیران ورزش ایران بوده که بهواسطه سابقه طولانیاش در عرصه مدیریتی لقب «مرد تکرارناپذیر ورزش ایران» را به خود داده است. سرپرستی کاروانهای جمهوری اسلامی ایران در شش دوره بازیهای المپیک تابستانی (المپیک ۱۹۸۸ سئول، ۱۹۹۶ آتلانتا، ۲۰۰۴ آتن و ۲۰۰۸ پکن) و پنج دوره المپیک آسیایی، قائممقام سازمان تربیتبدنی سابق، ریاست فدراسیون فوتبال، عضویت در شورای المپیک آسیا، معاونت تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش، خزانهدار و دبیرکل کمیته ملی المپیک، دانشیار فعلی دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تهران و... او را به الگویی علمی- اجرائی در بین اهالی جامعه ورزش کشور تبدیل کرده است. خیلیها حتی سجادی را مرد المپیکها نیز هم مینامند چراکه او در دوران جوانی بهصورت داوطلب در بازیهای آسیایی ١٩٧٤ تهران بخشی از فعالیتهای این رویداد مهم را به دوش کشیده است. مرد آرام و بیحاشیه ورزش در دولت یازدهم یکی از گزینههای اصلی دکتر روحانی برای تصدی وزارت ورزش و جوانان بود که مجلسیها به او رأی اعتماد ندادند اما با وجود این مانده تا در کنار محمود گودرزی، وزیر فعلی ورزش مهمترین معاونت این وزارتخانه، یعنی معاونت قهرمانی را اداره کند. گفتوگوی اختصاصی «شرق» را پس از دو سال حضور سجادی در وزارت ورزش میخوانید.
نزدیک به دو سال است که معاونت قهرمانی وزارت ورزش و جوانان را بر عهده دارید. مهمترین اقداماتی که این معاونت در این مدت انجام داده چه بوده است؟
ما از همان ابتدا که کار را شروع کردیم، چند موضوع را بهعنوان راهبرد کارمان انتخاب کردیم. اول، بحث ساماندهی فدراسیونها بود. دوم، برنامهریزی و سازماندهی و نظارت بر اجرای برنامه و درنهایت ارزیابی از این فدراسیونها بود. مسئله سوم محور استعدادیابی بود که خیلی روی آن تأکید داشتیم. تا پیش از این 8، 9 فدراسیون بیشتر نداشتیم که کار استعدادیابی را انجام میدادند اما امروز 27 فدراسیون ملزم به انجام این کار شدند. مراکز ورزش قهرمانی را در استانها تجهیز کردیم و با تدوین دستورالعملهای نحوه راهبری آنها کارمان را بهصورت هماهنگ آغاز کردیم. امسال بودجه خوبی به این مراکز اختصاص دادیم. موضوع چهارم این بود که فدراسیونها خودشان را بشناسند. به عبارت واضحتر بفهمند چقدر ارزش دارند؛ مثلا اینکه سعی نکنند صرفا به بودجه دولتی وابسته باشند. خودشان هم برای تأمین اعتبار فدراسیونشان از منابع غیردولتی تلاش کنند. موضوع پنجم، حضور فدراسیونها در مسابقات رسمی، قارهای و جهانی بوده. اینکه دقت کنیم یک حضور کیفی در این رقابتها داشته باشیم. سعی کنیم اگر اردو یا دیدار تدارکاتی برای تیمها میگذاریم با هدف باشد که بتوانیم نتیجه کیفیتری
بگیریم. این در حالی بود که همزمان با آمدن ما به این وزارتخانه، بازیهای آسیایی 2014 اینچئون کرهجنوبی در پیش بود و فاصله بسیار کمی تا این بازیها داشتیم و باید خیلی زود دستبهکار میشدیم. اگرچه برای آمادهسازی در چنین رویدادی بهنظر من حداقل چهار سال زمان نیاز است اما با وجود دراختیارداشتن زمان کوتاه کار را قابل قبول جلو بردیم. کما اینکه از شروع کار این موضوع را به فدراسیونها گوشزد کردیم، برخی از آنها دارند کارهایی را برای بازیهای آسیایی دوره بعد (2018) انجام میدهند. در بحث ساماندهی فدراسیونها زیربخشهایی وجود دارد که خیلی مورد نظر ما بود. اعم از امور اجرائی که خود فدراسیونها آنها را انجام میدهند؛ مثل تشکیل اردو، اعزام، نحوه اعزام که به اینها خیلی توجه کردیم. شما حتما در گذشته دیدید که بازیکن یک تیمملی به دلایل مختلف از سفر به بعضی از رویدادهای برونمرزی جامیماند یا ویزایش نمیرسید. ما آمدیم و اینها را به حداقل رساندیم. امروز میتوانیم بگوییم شما دیگر چنین مواردی را مشاهده نمیکنید. مثلا اینکه یک تیم به خاطر بازیکنش از اعزام برونمرزی جابماند. مگر اینکه کشوری نخواهد به ما ویزا بدهد که این یک
بحث جداست. اگر ما داریم هزینه میکنیم، دو، سه ماه تیمی را آماده کنیم که در یک مسابقه رسمی شرکت کند، اگر لحظه آخرش را نتوانیم خوب ببینیم انگار همه این پولها را دور ریختهایم.
بههرحال شما 10 دوره رئیس کاروان ایران در بازیهای المپیک و آسیایی بودید. این تجربه بزرگ شما یعنی 36 سال، که خیلی توانسته تأثیرگذار باشد که گرههای دقیقه 90 را باز کنید.
البته یک مقدار تجربیات من بوده، خود فدراسیونها هم در این زمینه کمک کردند. فدراسیونها افراد باتجربه کم ندارند شاید یک مقدار کمتوجهی به این مسائل وجود دارد که در برخی موارد مشکلاتی به وجود آمده است. موضوع بعدی برگزاری کیفی اردوها بود. ما در 20 ماه گذشته 32هزار نفر اعم از مربی، سرپرست و ورزشکار را به مسابقات و اردوهای برونمرزی اعزام کردیم. شاید بعضیها بگویند این 32 هزار تا رقمی نیست. اما این رقم با کسی که میخواهد گردشگر ببرد، فرق دارد. پشت این تعداد نفر، کار زیادی صورت گرفته تا اعزامهایشان انجام شود. اینها همه به همکاری نزدیک بین فدراسیونها و دفاتر معاونت توسعه قهرمانی برمیگردد و باید جلسات شورای برونمرزی را اضافه کرد که بهطور منظم یکهفته درمیان جلسات آن تشکیل شده و در بعضی موارد هم اگر درخواستها زیاد بوده، هفتهای یکبار هم جلسات تشکیل شده است. ما از فدراسیونها سؤالجواب میکنیم. برای چه میخواهند به این سفر بروند، به چه دلیل میخواهند بروند، چه پیشبینیای از عملکرد تیمی که میخواهند ببرند دارند. به فاصله 10 روز بعد از اینکه از سفر برمیگردند فدراسیونها باید به ما گزارش بدهند چه کار کردند.
مقایسه نتیجهای که به دست میآید با آن پیشبینی که کردند برای ما خیلی مهم است.
بعد از این روی بحث کنترل دوپینگ کار کردیم که ما روی آن خیلی حساس هستیم. بدون سروصدا هم کار کردیم و دلیلش این است که در دنیا هم این موضوع را خیلی باز نمیکنند. سیاست کلی وادا (آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ) هم همین است. ما هم که نادو (ستاد ملی مبارزه با دوپینگ) هستیم و معاونت قهرمانی وزارت ورزش مسئول این ستاد است ماهی یک بار جلسات را به صورت منظم تشکیل میدهیم. مثلا امسال تاکنون نزدیک به 700 نمونه گرفته شده و مشخص است تا پایان سال چند نمونه میخواهیم بگیریم. چه آموزشهایی را میخواهیم بدهیم. فقط نمونهگیری نیست. آموزش برای ما مهمتر است. برای مربیان و ورزشکاران به صورت جداگانه نحوه نمونهدادن، مضرات استفاده از مکملهای آلوده و آشنایی با داروهای ممنوعه را آموزش میدهیم. در همین مسابقات جامجهانی کشتی اخیر که در تهران برگزار شد وادا نادو را بهعنوان نماینده خودش انتخاب کرد و به ما این اختیار را داد به جای مأموران آنها، خودمان از شرکتکنندگان نمونه بگیریم. روی این موضوع که باید تعداد بیشتری نمونه دوپینگ از ورزشکاران بگیریم، دقیق کار کردیم. با وجود اینکه گرفتن این آزمایشها هزینه زیادی را دربر دارد و
آزمایشگاههای ما نمیتوانند این نمونهها را بررسی کنند اما عقب نشستیم. البته به نظر من دلیلی هم ندارد ما آزمایشگاه اختصاصی برای این کار داشته باشیم. خیلی از کشورها هم ندارند. برای اینکه مثل یک سرمایهگذاری بزرگ است. نباید در آن ضرر بکنید. اکنون در سال قبل از المپیک (2016 ریو) هستیم و تعداد نمونهگیری را بیشتر کردیم. حتی در تیمملی دوومیدانی که بهتازگی به رقابتهای بینالمللی جام کازانف اعزام شدند و سهمیه گرفتند، ما خودمان از ورزشکاران نمونه گرفتیم که یکی از آنها مثبت درآمد اما افسران وادا از آنها تست نگرفتند. ما از همه کسانی که برای کسب سهمیه به مسابقات اعزام میشوند حتما نمونه میگیریم. دلیل هم دارد. آنها باید بدانند دارند میروند سهمیه بگیرند. باید بدانند نباید از مواد ممنوعه استفاده کنند.
الان ما بهخاطر همین ناآگاهیها یکی از سهمیههای المپیکی که در دوومیدانی گرفتیم را از دست دادیم. این برای ما ضرر است پس باید جلویش را بگیریم. ما سال گذشته از یکی از وزنهبردارهای خوبمان که رکوردش نزدیک رکورد دنیاست، تست گرفتیم و مثبت شد. این در حالی بود که بازیهای آسیایی هم در پیش بود. خیلیها اصرار کردند ما این وزنهبردار را به این بازیها ببریم اما در ستاد ملی مبارزه با دوپینگ مخالفت و از اعزام او جلوگیری شد. این وزنهبردار اگر به بازیهای آسیایی میرفت قطعا مدال طلا میگرفت اما چه دلیلی داشت که برود و مسئولان بازیها از او آزمایش نگیرند و نفهمند دوپینگ کرده است. اصل برای ما این است که ورزشکاران پاک بروند رقابت کنند. این موضوع برای سلامت خودشان هم خوب است و اساسا باید ورزشکاران بدانند جوانمردانه در مسابقات شرکت کنند.
چالشها و مشکلاتی که معاونت قهرمانی و بهطور کلان ورزش کشور دارد، از نظر شما چیست؟
به نظر من باید نوع نگاه و نگرشمان نسبت به ورزش عوض شود. ما نگاهمان غیرحرفهای است اما توقع نتیجه حرفهای داریم. چون نگاه حرفهای نیست در تصمیمگیریهایمان اثر میگذارد. ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی پنج برنامه توسعه داشتیم. ورزش در اولویت هیچکدام از برنامههای توسعه نبوده است. جزء اولویتها که نبوده هیچ، در خیلی از برنامهها اسمی هم از آن نیامده است. توقع مردم ما و بهتبع آن مسئولان از ورزش بالاست، ولی توجهمان نسبت به ورزش پایین است. در دنیا به ورزش بهعنوان یک مقوله سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نگاه میکنند. همهجا همینطور هست. بخواهی یا نخواهی. چطور میشود که صدراعظم آلمان برای جامجهانی فوتبال 2014 یک بار قبل از دیدار نیمهنهایی و یک بار برای بازی فینال به برزیل میرود. این حرکت او معنی دارد. در همین قهرمانی کشتی جهان، نخستوزیر ترکیه به استقبال دو برنده مدال طلای این کشور به فرودگاه میرود یعنی اینکه این مقوله برای آنها و جامعهشان اهمیت دارد. اگر نگاه اینطوری باشد در خیلی از تصمیمگیریها مثل تخصیص منابع مالی، امکانات، نیروی انسانی، تجهیزات فناوری و... تأثیر میگذارد. اصلا ما در بحثهایمان چقدر
درباره ورزش صحبت میکنیم. به غیر از رسانهها که ورزش را دنبال میکنند که بعضی از آنها هم تکمحصولی و تکرشتهای هستند و اهداف خاصی دارند، چقدر درباره ورزش حرف زده میشود.
میخواهم بگویم در ورزش باید خیلی نگاه جدیتری داشته باشیم. چون میخواهیم در دنیای حرفهایها رقابت کنیم. معنی ندارد آن را غیرحرفهای بدانیم. پس باید همه اسباب آن فراهم شود. شما وقتی میخواهی بروی در مسابقه اتومبیلرانی شرکت کنی باید با یک ماشین مدلبالا بروی که تجهیز شده و همهچیز داشته باشد. به نظر من ما در یکسری رشتهها با شرایط نابرابر به میدان میرویم. مثلا در همین اتومبیلرانی اگر بخواهی با یک ماشین داخلی با ماشینهای پیشرفته مسابقه بدهی، اصلا نمیتوانی رقابت کنی. همینطوری چند متر عقب هستی، چه برسد به اینکه مسابقه هم شروع شود. حتی اگر راننده خوب هم داشته باشی.
بهنظر میرسد منشأ این مشکل این است که نگاه به ورزش خیلی پایین است. در همین مجلس در مورد انتخاب وزیر ورزش برای دولت یازدهم کسی متوجه نشد نمایندهها دنبال چه هستند. اگر دنبال گزینه ورزشی بودند که خود شما یک چهره ورزشی بودید. اگر غیرورزشی میخواستند، گزینه اول و دوم بودند. تنها صدایی که ما از برخی نمایندگان مجلس در مورد ورزش کشور میشنویم این است که مثلا تیم تراکتورسازی در بازی لیگ ظاهرا گرفتار یک ناداوری معمولی میشود و چند نماینده میآیند و میگویند سر تراکتور را بردیدند. واقعا به نظر شما چرا اینطوری است؟
درباره مجلس محترم شورای اسلامی باید بروید از خودشان بپرسید ولی من یک موضوع کلی را میگویم؛ ما ورزش را تفریح و سرگرمی میدانیم. هنوز بعضیها انجام ورزش را لهو و لعب میدانند. من اگر بگویم ورزش میکنم انگار کار خوبی نیست. البته یک مقدار نسبت به گذشته شرایط بهتر شده است. ما میگوییم براساس دانش و اطلاعاتی که داریم، باید نگرشمان شکل بگیرد. براساس این نگرش هم باید رفتارمان شکل بگیرد. در جامعه هم نسبت به ورزش دانش خیلی بالایی وجود ندارد. ورزش موضوعی است که باعث سلامت نسل و نشاط جامعه میشود. این باور را من دارم، اما کسی که میخواهد در مورد آن تصمیم بگیرد باید دانش آن را داشته باشد. حالا چرا ندارد؟ احتمالا ممکن است آگاهیاش زیاد نباشد. احتمالا آن نگرشی که ورزش را بهعنوان تفریح میبیند عوض نشده و ما آن را جدی میبینیم که در تصمیمگیریهایمان تأثیر دارد. شاید یکی از دلایل این اتفاق این باشد که ما ورزش را در مدارسمان جدی نمیگیریم. من زمانی که مدیرکل تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش بودم خیلی تلاش کردم که ورزش در مدارس جدی گرفته شود؛ یعنی اینکه ما درس تربیتبدنی داشته باشیم نه ورزش. الان تا میگوییم ورزش ما مشکل دارد
بعضیها فوری میگویند ورزش مدارس ما خوب نیست. شاید این حرف درستی باشد، اما خیلی عمیق نیست. مگر وظیفه مدرسه این است که با یکساعتونیم زنگ ورزش، قهرمان تربیت کند. با کدام امکانات؟ با کدام زمان و با آن حیاط کوچک؟ شما در یک کلاس حداقل 30 دانشآموز داری. در طول سال 30 هفته هم داری. با این 30 هفته چه میخواهی به آن دانشآموز در زنگ ورزش یاد بدهی.
باید در مدرسه فعالیتهایی که مربوط به حرکات جسمانی است، را ارائه داد و از فواید آن گفت؛ کاری که کشورهای دیگر میکنند. یعنی همانطور که من باید الفبای نوشتن را یاد بگیرم، الفبای حرکتکردن را هم باید یاد بگیرم. همانطور که ریاضیات را به من یاد میدهند موضوع ورزش را هم به من یاد بدهند. وقتی اینطور شود دیدگاه و باور من هم عوض میشود؛ یعنی آنطور میشود که رئیسجمهور آرژانتین در جامجهانی فوتبال 1986 قبل از هر بازی به مارادونا تلفن میزد و در رختکن با او صحبت کرد. او که نمیگفت مارادونا برو کات بکش یا کرنر را فلانطور بزن. از لحاظ روحی و روانی با او و تیم صحبت میکرد. تلفن را روی آیفون میگذارند و بقیه بازیکنان گوش میکنند؛ یعنی برایش مهم است. میداند که این تیم در جامعه جایگاهی مهم و حساس دارد. البته از پیروزی همین تیم هم در جهت آرامش و نشاط جامعه استفاده میکنند. موضوع بعدی تندرستی است. ما میآییم این همه خرج میکنیم تا درمان کنیم. شاید با هزینه 10 تخت بیمارستان بشود یک سالن ورزشی ساخت. من میگویم پیشگیری اینجاست؛ پیشگیری از اینکه مبتلا به بیماریها و از کارافتادگی زودرس نشویم. پیشگیری از اینکه توانمان زیاد
باشد و بتوانیم روزی هشت ساعت کار کنیم؛ اینکه سنمان از 40 سال رد شد به عوارض جسمانی مبتلا نشویم. شما نگاه کنید برای یک طرح بهداشت و سلامت 10 برابر بودجه وزارت ورزش هزینه میکنند. این خیلی خوب است ما مخالف نیستیم، اما ورزش در مقابل این طرحها اصلا پولی ندارد. یک تیم پیروزی به دست میآورد جامعه یک هفته در آرامش آن میخوابد. نشاط را به خانوادهها میآورد. خوشبختانه مردم ما علاقهمند به ورزش هستند، اما ما با مردمی ورزشی فرق داریم. مردم ما باید ورزش کنند اما این ورزشکردن زیرساخت میخواهد. آموزش میخواهد. ما میگوییم ورزش همگانی کنیم. اما ورزش همگانی یعنی چه؟
البته معیشت مردم هم در این قضیه تأثیر دارد کسی که چندشغله و درگیر مخارج زندگی است، ورزش را از سبد زندگیاش کنار گذاشته.
بله، اینها نزدیک بههم است و در همه جامعهها اینطور است. بگذریم از یکسری کشورها که تعدادشان محدود بوده، اما بقیه اینطور است. کوبا مثلا زمانی در المپیک خیلی خوب کار میکرد اما الان گم شده. مدتی سرمایهگذاری و پنج تا قهرمان درست میکردند اما الان کجای جدول المپیک است؟ بلغارستان، لهستان، آلمان شرقی و کوبا زمانی 10، 15 کشور اول در بازیهای المپیک بودند ولی الان هیچکدام نیستند، چون اینها هم الان به جایی رسیدند که انگار موضوع ورزش را بهعنوان موضوع سلامت ببینند، بهتر است. بهنظر من باید در برنامه ششم تکلیف این مسائل مشخص شود. امیدوارم حداقل تعدادی از این مواد تصویب شود و بستر را برای حرکتکردن به این سمت آماده کند. بالاخره این کار را خیلی از کشورها کردند.
بهنظر میرسد یکی از چالشهایی که در ورزش قهرمانی وجود دارد، این است که ما در کشورمان بستر لازم برای اینکه بتوانیم ورزش حرفهای را از ورزش قهرمانی جدا کنیم و از زیر نظر دولت بیرون بیاوریم نداریم، چهکار باید کرد روزی به این نقطه برسیم که ورزش حرفهای را از زیر نظر دولت بیرون بیاوریم؟
ببینید، ما همیشه میگوییم تا به الان کدام بخش را توانستیم از زیر نظر دولت بیرون بیاوریم که در مورد ورزش این کار را کنیم. پس مسلم است نمیتوانیم این کاری را که شما میگویید، انجام دهیم. من اصلا معتقد به این نیستم، ما ورزش حرفهای داریم. ما میتوانیم بگوییم ورزشمان در بعضی رشتهها نیمهحرفهای است اما حرفهای نیست. ما ادعا داریم حرفهایترین ورزشمان فوتبال است که بیشترین پول هم در آنجا ردوبدل میشود. این در حالی است که فوتبال ما هم حرفهای اداره نمیشود.
ردوبدلکردن پولش ممکن است حرفهای باشد، اما بقیه مواردش به ملاکهای حرفهای نمیخورد. بهخاطرهمین بین ورزش حرفهای و قهرمانی تداخل ایجاد شده است. البته این تداخل در دنیا هم هست. مثلا در المپیک به غیر از فوتبال، حرفهایها در بقیه رشتهها در این بازیها شرکت میکنند. اکثر کشورها ورزش قهرمانیشان همان ورزش حرفهایشان هم هست، 28 رشته در بازیهای المپیک حضور دارند و تنها یک رشته از فوتبال است که در رده زیر 23 سال در این بازیها شرکت میکند. آن هم به خاطر این است که فیفا اجازه نمیدهد. کمیته بینالمللی المپیک میخواهد فوتبال بزرگسالان در المپیک باشد اما فیفا نمیگذارد. بعد از المپیک 1988 سئول، فیفا متوجه شد که مثل اینکه یک جامجهانی هم دو سال یکبار به نام بازیهای المپیک برگزار میشود. بعد گفتند تیم فوتبال حاضر در این بازیها باید زیر 23 سال باشد. حتی از بازیهای آسیایی 1988 بانکوک به بعد هم، گفتند تیمهای فوتبال باید زیر 23 سال باشند. دلیلش هم این است که نمیتوانند مرزی برای حرفهایبودن و آماتوربودن قائل شوند. اولا یکسری کشورها میگفتند این بازیکن ما حرفهای نیست. برای اینکه در المپیک تیمشان را قوی
بیاورند این بهانه را میآوردند. ولی درواقع حرفهای بود. بیشتر هم کشورهای بلوک شرق این را میگفتند چون میخواستند بیایند بالای جدول و برتری نظام حکومتیشان را نشان دهند. در والیبال و بسکتبال هم مثل فوتبال نمیشود حرفهای و غیرحرفهای را تفکیک کرد؛ مثلا بسکتبال در آمریکا که آن قدر حرفهای است و طرفدار دارد، ورزش سوم این کشور است. هر کدام از تیمهایشان از خیلی از تیمهای ملی بزرگترند. خب همانها میآیند در المپیک شرکت میکنند. بعد از المپیک 1988 سئول بود که اجازه دادند در دو رشته تنیس و بسکتبال هم حرفهایها در این بازیها شرکت کنند. زمانی بود که میگفتند باید آماتورها در المپیک شرکت کنند طوری که «آوری بروندیج»، رئیس کمیته بینالمللی وقت (IOC) از سال 1952 تا 1972 روی این قضیه ایستاد و مبارزه میکرد و میگفت المپیک جای آماتورهاست جای حرفهایها نیست اما باز هم حرفهایها میآمدند در المپیک شرکت میکردند. بعد IOC کمی واقعیتنگری کرد تا اینکه آرامآرام به حضور حرفهایها در المپیک رسمیت داد. بسکتبالیستهای حرفهای در المپیک 1992 بارسلون به میدان آمدند. تنیس در المپیک 1988 سئول آمد. همینهایی که رده اول دنیا را
در تنیس دارند الان در المپیکها شرکت میکنند که خیلی هم در رنکینگ (ردهبندی)شان تأثیر دارد. بنابراین نمیشود خیلی اینها را از هم جدا کرد. معنیاش این نیست که بگوییم اگر بخواهند تیمهای ملی را تشکیل دهند، به حرفهایها توجه نمیکنند. هر کشوری که بخواهد تیمش را تشکیل دهد، شک نکنید حکومتش پشتیبان حضوری است قوی. حالا در بعضی از کشورها در برخی مسابقات مثل المپیک، کمیته ملی المپیک آن کشور دخالت دارد. آن کمیته ملی المپیکهایی که از برندشان خوب استفاده کردند، توانستند اسپانسر خوب جذب کنند، 50 تا 70 درصد هزینهها را تأمین کنند که البته تعدادشان به انگشتهای دست هم نمیرسد. ما 205 کمیته ملی المپیک داریم که از این تعداد، 10 تا 15 کمیته میتوانند حامی مالی برای تیمهای ملیشان بگیرند که این رقم قابلتوجهی نیست. اینها همانهایی هستند که بالای جدول مسابقات قرار میگیرند و ورزش برای حکومتهایشان مهم و جدی است.
ورزش خوب یا بد یک تابلوی نتایج دارد. تا المپیک 2016 ریو هم یک فرصت یکساله داریم. پیشبینیتان از عملکرد کاروان ایران در این بازیها چیست؟
به اعتقاد من ما در المپیک حداکثر در سه رشته کشتی، وزنهبرداری و تکواندو میتوانیم مدال بیاوریم. تعارف هم نداریم. شما تصورتان این نباشد که به غیر از چهار، پنج کشور همه کشورها میتوانند در تمام رشتهها مدال بیاورند. المپیک بزرگترین و سختترین نمایش ورزش جهان است. ما تلاشمان این بوده که تیمها برای کسب سهمیه و حضور در المپیک آمادهتر باشند. این هم اشتباه است که هر المپیک را با المپیک دیگر مقایسه کنیم. کسانی هستند که امسال قهرمان جهان میشوند اما سال بعد در المپیک شکست میخورند بنابراین این نشان میدهد که المپیک غیرقابل پیشبینی است. آن چیزی که من از شرایط موجود میبینم، وضعیت در هر سه رشته خوب است و تیمهایمان دارند خوب کار میکنند چراکه از نزدیک این تیمها را دیدهام که چطور کار میکنند. من در همین یک ماه گذشته دو بار سر اردوی تیمملی وزنهبرداری و کشتی رفتم. چهرهها و رکوردها خوب است، من به وزنهبرداری امیدوارم. یک مدال المپیک گرفتن از چهار مدال جهانی پشتسرهم گرفتن خیلی سختتر است، در هر رشتهای که باشد. دلم میخواهد یک روز سر تمرین این تیمها که برای المپیک آماده میشوند بروید تا ببینید چه سختیهایی را
متحمل میشوند. من در تیر ماه رفتم کنار دریاچه آزادی تا تمرین کشتیگیران تیمملی آزاد را ببینم. ساعت 11 صبح در گرمای 43 درجه هوا این کشتیگیران باید یک مسیر سربالایی تند با وزنه میدویدند و برمیگشتند. هر کدام از این بچهها از 15 تا 30 کیلو وزنه در دستشان، به همراه سربی که به سینههایشان بسته بودند این مسیر را طی میکردند و یک مربی هم دنبالشان میدوید که نایستند.
سارا گودرزی: نصرالله سجادی جزء معدود مدیران ورزش ایران بوده که بهواسطه سابقه طولانیاش در عرصه مدیریتی لقب «مرد تکرارناپذیر ورزش ایران» را به خود داده است. سرپرستی کاروانهای جمهوری اسلامی ایران در شش دوره بازیهای المپیک تابستانی (المپیک ۱۹۸۸ سئول، ۱۹۹۶ آتلانتا، ۲۰۰۴ آتن و ۲۰۰۸ پکن) و پنج دوره المپیک آسیایی، قائممقام سازمان تربیتبدنی سابق، ریاست فدراسیون فوتبال، عضویت در شورای المپیک آسیا، معاونت تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش، خزانهدار و دبیرکل کمیته ملی المپیک، دانشیار فعلی دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تهران و... او را به الگویی علمی- اجرائی در بین اهالی جامعه ورزش کشور تبدیل کرده است. خیلیها حتی سجادی را مرد المپیکها نیز هم مینامند چراکه او در دوران جوانی بهصورت داوطلب در بازیهای آسیایی ١٩٧٤ تهران بخشی از فعالیتهای این رویداد مهم را به دوش کشیده است. مرد آرام و بیحاشیه ورزش در دولت یازدهم یکی از گزینههای اصلی دکتر روحانی برای تصدی وزارت ورزش و جوانان بود که مجلسیها به او رأی اعتماد ندادند اما با وجود این مانده تا در کنار محمود گودرزی، وزیر فعلی ورزش مهمترین معاونت این وزارتخانه، یعنی معاونت قهرمانی را اداره کند. گفتوگوی اختصاصی «شرق» را پس از دو سال حضور سجادی در وزارت ورزش میخوانید.
نزدیک به دو سال است که معاونت قهرمانی وزارت ورزش و جوانان را بر عهده دارید. مهمترین اقداماتی که این معاونت در این مدت انجام داده چه بوده است؟
ما از همان ابتدا که کار را شروع کردیم، چند موضوع را بهعنوان راهبرد کارمان انتخاب کردیم. اول، بحث ساماندهی فدراسیونها بود. دوم، برنامهریزی و سازماندهی و نظارت بر اجرای برنامه و درنهایت ارزیابی از این فدراسیونها بود. مسئله سوم محور استعدادیابی بود که خیلی روی آن تأکید داشتیم. تا پیش از این 8، 9 فدراسیون بیشتر نداشتیم که کار استعدادیابی را انجام میدادند اما امروز 27 فدراسیون ملزم به انجام این کار شدند. مراکز ورزش قهرمانی را در استانها تجهیز کردیم و با تدوین دستورالعملهای نحوه راهبری آنها کارمان را بهصورت هماهنگ آغاز کردیم. امسال بودجه خوبی به این مراکز اختصاص دادیم. موضوع چهارم این بود که فدراسیونها خودشان را بشناسند. به عبارت واضحتر بفهمند چقدر ارزش دارند؛ مثلا اینکه سعی نکنند صرفا به بودجه دولتی وابسته باشند. خودشان هم برای تأمین اعتبار فدراسیونشان از منابع غیردولتی تلاش کنند. موضوع پنجم، حضور فدراسیونها در مسابقات رسمی، قارهای و جهانی بوده. اینکه دقت کنیم یک حضور کیفی در این رقابتها داشته باشیم. سعی کنیم اگر اردو یا دیدار تدارکاتی برای تیمها میگذاریم با هدف باشد که بتوانیم نتیجه کیفیتری
بگیریم. این در حالی بود که همزمان با آمدن ما به این وزارتخانه، بازیهای آسیایی 2014 اینچئون کرهجنوبی در پیش بود و فاصله بسیار کمی تا این بازیها داشتیم و باید خیلی زود دستبهکار میشدیم. اگرچه برای آمادهسازی در چنین رویدادی بهنظر من حداقل چهار سال زمان نیاز است اما با وجود دراختیارداشتن زمان کوتاه کار را قابل قبول جلو بردیم. کما اینکه از شروع کار این موضوع را به فدراسیونها گوشزد کردیم، برخی از آنها دارند کارهایی را برای بازیهای آسیایی دوره بعد (2018) انجام میدهند. در بحث ساماندهی فدراسیونها زیربخشهایی وجود دارد که خیلی مورد نظر ما بود. اعم از امور اجرائی که خود فدراسیونها آنها را انجام میدهند؛ مثل تشکیل اردو، اعزام، نحوه اعزام که به اینها خیلی توجه کردیم. شما حتما در گذشته دیدید که بازیکن یک تیمملی به دلایل مختلف از سفر به بعضی از رویدادهای برونمرزی جامیماند یا ویزایش نمیرسید. ما آمدیم و اینها را به حداقل رساندیم. امروز میتوانیم بگوییم شما دیگر چنین مواردی را مشاهده نمیکنید. مثلا اینکه یک تیم به خاطر بازیکنش از اعزام برونمرزی جابماند. مگر اینکه کشوری نخواهد به ما ویزا بدهد که این یک
بحث جداست. اگر ما داریم هزینه میکنیم، دو، سه ماه تیمی را آماده کنیم که در یک مسابقه رسمی شرکت کند، اگر لحظه آخرش را نتوانیم خوب ببینیم انگار همه این پولها را دور ریختهایم.
بههرحال شما 10 دوره رئیس کاروان ایران در بازیهای المپیک و آسیایی بودید. این تجربه بزرگ شما یعنی 36 سال، که خیلی توانسته تأثیرگذار باشد که گرههای دقیقه 90 را باز کنید.
البته یک مقدار تجربیات من بوده، خود فدراسیونها هم در این زمینه کمک کردند. فدراسیونها افراد باتجربه کم ندارند شاید یک مقدار کمتوجهی به این مسائل وجود دارد که در برخی موارد مشکلاتی به وجود آمده است. موضوع بعدی برگزاری کیفی اردوها بود. ما در 20 ماه گذشته 32هزار نفر اعم از مربی، سرپرست و ورزشکار را به مسابقات و اردوهای برونمرزی اعزام کردیم. شاید بعضیها بگویند این 32 هزار تا رقمی نیست. اما این رقم با کسی که میخواهد گردشگر ببرد، فرق دارد. پشت این تعداد نفر، کار زیادی صورت گرفته تا اعزامهایشان انجام شود. اینها همه به همکاری نزدیک بین فدراسیونها و دفاتر معاونت توسعه قهرمانی برمیگردد و باید جلسات شورای برونمرزی را اضافه کرد که بهطور منظم یکهفته درمیان جلسات آن تشکیل شده و در بعضی موارد هم اگر درخواستها زیاد بوده، هفتهای یکبار هم جلسات تشکیل شده است. ما از فدراسیونها سؤالجواب میکنیم. برای چه میخواهند به این سفر بروند، به چه دلیل میخواهند بروند، چه پیشبینیای از عملکرد تیمی که میخواهند ببرند دارند. به فاصله 10 روز بعد از اینکه از سفر برمیگردند فدراسیونها باید به ما گزارش بدهند چه کار کردند.
مقایسه نتیجهای که به دست میآید با آن پیشبینی که کردند برای ما خیلی مهم است.
بعد از این روی بحث کنترل دوپینگ کار کردیم که ما روی آن خیلی حساس هستیم. بدون سروصدا هم کار کردیم و دلیلش این است که در دنیا هم این موضوع را خیلی باز نمیکنند. سیاست کلی وادا (آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ) هم همین است. ما هم که نادو (ستاد ملی مبارزه با دوپینگ) هستیم و معاونت قهرمانی وزارت ورزش مسئول این ستاد است ماهی یک بار جلسات را به صورت منظم تشکیل میدهیم. مثلا امسال تاکنون نزدیک به 700 نمونه گرفته شده و مشخص است تا پایان سال چند نمونه میخواهیم بگیریم. چه آموزشهایی را میخواهیم بدهیم. فقط نمونهگیری نیست. آموزش برای ما مهمتر است. برای مربیان و ورزشکاران به صورت جداگانه نحوه نمونهدادن، مضرات استفاده از مکملهای آلوده و آشنایی با داروهای ممنوعه را آموزش میدهیم. در همین مسابقات جامجهانی کشتی اخیر که در تهران برگزار شد وادا نادو را بهعنوان نماینده خودش انتخاب کرد و به ما این اختیار را داد به جای مأموران آنها، خودمان از شرکتکنندگان نمونه بگیریم. روی این موضوع که باید تعداد بیشتری نمونه دوپینگ از ورزشکاران بگیریم، دقیق کار کردیم. با وجود اینکه گرفتن این آزمایشها هزینه زیادی را دربر دارد و
آزمایشگاههای ما نمیتوانند این نمونهها را بررسی کنند اما عقب نشستیم. البته به نظر من دلیلی هم ندارد ما آزمایشگاه اختصاصی برای این کار داشته باشیم. خیلی از کشورها هم ندارند. برای اینکه مثل یک سرمایهگذاری بزرگ است. نباید در آن ضرر بکنید. اکنون در سال قبل از المپیک (2016 ریو) هستیم و تعداد نمونهگیری را بیشتر کردیم. حتی در تیمملی دوومیدانی که بهتازگی به رقابتهای بینالمللی جام کازانف اعزام شدند و سهمیه گرفتند، ما خودمان از ورزشکاران نمونه گرفتیم که یکی از آنها مثبت درآمد اما افسران وادا از آنها تست نگرفتند. ما از همه کسانی که برای کسب سهمیه به مسابقات اعزام میشوند حتما نمونه میگیریم. دلیل هم دارد. آنها باید بدانند دارند میروند سهمیه بگیرند. باید بدانند نباید از مواد ممنوعه استفاده کنند.
الان ما بهخاطر همین ناآگاهیها یکی از سهمیههای المپیکی که در دوومیدانی گرفتیم را از دست دادیم. این برای ما ضرر است پس باید جلویش را بگیریم. ما سال گذشته از یکی از وزنهبردارهای خوبمان که رکوردش نزدیک رکورد دنیاست، تست گرفتیم و مثبت شد. این در حالی بود که بازیهای آسیایی هم در پیش بود. خیلیها اصرار کردند ما این وزنهبردار را به این بازیها ببریم اما در ستاد ملی مبارزه با دوپینگ مخالفت و از اعزام او جلوگیری شد. این وزنهبردار اگر به بازیهای آسیایی میرفت قطعا مدال طلا میگرفت اما چه دلیلی داشت که برود و مسئولان بازیها از او آزمایش نگیرند و نفهمند دوپینگ کرده است. اصل برای ما این است که ورزشکاران پاک بروند رقابت کنند. این موضوع برای سلامت خودشان هم خوب است و اساسا باید ورزشکاران بدانند جوانمردانه در مسابقات شرکت کنند.
چالشها و مشکلاتی که معاونت قهرمانی و بهطور کلان ورزش کشور دارد، از نظر شما چیست؟
به نظر من باید نوع نگاه و نگرشمان نسبت به ورزش عوض شود. ما نگاهمان غیرحرفهای است اما توقع نتیجه حرفهای داریم. چون نگاه حرفهای نیست در تصمیمگیریهایمان اثر میگذارد. ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی پنج برنامه توسعه داشتیم. ورزش در اولویت هیچکدام از برنامههای توسعه نبوده است. جزء اولویتها که نبوده هیچ، در خیلی از برنامهها اسمی هم از آن نیامده است. توقع مردم ما و بهتبع آن مسئولان از ورزش بالاست، ولی توجهمان نسبت به ورزش پایین است. در دنیا به ورزش بهعنوان یک مقوله سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نگاه میکنند. همهجا همینطور هست. بخواهی یا نخواهی. چطور میشود که صدراعظم آلمان برای جامجهانی فوتبال 2014 یک بار قبل از دیدار نیمهنهایی و یک بار برای بازی فینال به برزیل میرود. این حرکت او معنی دارد. در همین قهرمانی کشتی جهان، نخستوزیر ترکیه به استقبال دو برنده مدال طلای این کشور به فرودگاه میرود یعنی اینکه این مقوله برای آنها و جامعهشان اهمیت دارد. اگر نگاه اینطوری باشد در خیلی از تصمیمگیریها مثل تخصیص منابع مالی، امکانات، نیروی انسانی، تجهیزات فناوری و... تأثیر میگذارد. اصلا ما در بحثهایمان چقدر
درباره ورزش صحبت میکنیم. به غیر از رسانهها که ورزش را دنبال میکنند که بعضی از آنها هم تکمحصولی و تکرشتهای هستند و اهداف خاصی دارند، چقدر درباره ورزش حرف زده میشود.
میخواهم بگویم در ورزش باید خیلی نگاه جدیتری داشته باشیم. چون میخواهیم در دنیای حرفهایها رقابت کنیم. معنی ندارد آن را غیرحرفهای بدانیم. پس باید همه اسباب آن فراهم شود. شما وقتی میخواهی بروی در مسابقه اتومبیلرانی شرکت کنی باید با یک ماشین مدلبالا بروی که تجهیز شده و همهچیز داشته باشد. به نظر من ما در یکسری رشتهها با شرایط نابرابر به میدان میرویم. مثلا در همین اتومبیلرانی اگر بخواهی با یک ماشین داخلی با ماشینهای پیشرفته مسابقه بدهی، اصلا نمیتوانی رقابت کنی. همینطوری چند متر عقب هستی، چه برسد به اینکه مسابقه هم شروع شود. حتی اگر راننده خوب هم داشته باشی.
بهنظر میرسد منشأ این مشکل این است که نگاه به ورزش خیلی پایین است. در همین مجلس در مورد انتخاب وزیر ورزش برای دولت یازدهم کسی متوجه نشد نمایندهها دنبال چه هستند. اگر دنبال گزینه ورزشی بودند که خود شما یک چهره ورزشی بودید. اگر غیرورزشی میخواستند، گزینه اول و دوم بودند. تنها صدایی که ما از برخی نمایندگان مجلس در مورد ورزش کشور میشنویم این است که مثلا تیم تراکتورسازی در بازی لیگ ظاهرا گرفتار یک ناداوری معمولی میشود و چند نماینده میآیند و میگویند سر تراکتور را بردیدند. واقعا به نظر شما چرا اینطوری است؟
درباره مجلس محترم شورای اسلامی باید بروید از خودشان بپرسید ولی من یک موضوع کلی را میگویم؛ ما ورزش را تفریح و سرگرمی میدانیم. هنوز بعضیها انجام ورزش را لهو و لعب میدانند. من اگر بگویم ورزش میکنم انگار کار خوبی نیست. البته یک مقدار نسبت به گذشته شرایط بهتر شده است. ما میگوییم براساس دانش و اطلاعاتی که داریم، باید نگرشمان شکل بگیرد. براساس این نگرش هم باید رفتارمان شکل بگیرد. در جامعه هم نسبت به ورزش دانش خیلی بالایی وجود ندارد. ورزش موضوعی است که باعث سلامت نسل و نشاط جامعه میشود. این باور را من دارم، اما کسی که میخواهد در مورد آن تصمیم بگیرد باید دانش آن را داشته باشد. حالا چرا ندارد؟ احتمالا ممکن است آگاهیاش زیاد نباشد. احتمالا آن نگرشی که ورزش را بهعنوان تفریح میبیند عوض نشده و ما آن را جدی میبینیم که در تصمیمگیریهایمان تأثیر دارد. شاید یکی از دلایل این اتفاق این باشد که ما ورزش را در مدارسمان جدی نمیگیریم. من زمانی که مدیرکل تربیتبدنی وزارت آموزشوپرورش بودم خیلی تلاش کردم که ورزش در مدارس جدی گرفته شود؛ یعنی اینکه ما درس تربیتبدنی داشته باشیم نه ورزش. الان تا میگوییم ورزش ما مشکل دارد
بعضیها فوری میگویند ورزش مدارس ما خوب نیست. شاید این حرف درستی باشد، اما خیلی عمیق نیست. مگر وظیفه مدرسه این است که با یکساعتونیم زنگ ورزش، قهرمان تربیت کند. با کدام امکانات؟ با کدام زمان و با آن حیاط کوچک؟ شما در یک کلاس حداقل 30 دانشآموز داری. در طول سال 30 هفته هم داری. با این 30 هفته چه میخواهی به آن دانشآموز در زنگ ورزش یاد بدهی.
باید در مدرسه فعالیتهایی که مربوط به حرکات جسمانی است، را ارائه داد و از فواید آن گفت؛ کاری که کشورهای دیگر میکنند. یعنی همانطور که من باید الفبای نوشتن را یاد بگیرم، الفبای حرکتکردن را هم باید یاد بگیرم. همانطور که ریاضیات را به من یاد میدهند موضوع ورزش را هم به من یاد بدهند. وقتی اینطور شود دیدگاه و باور من هم عوض میشود؛ یعنی آنطور میشود که رئیسجمهور آرژانتین در جامجهانی فوتبال 1986 قبل از هر بازی به مارادونا تلفن میزد و در رختکن با او صحبت کرد. او که نمیگفت مارادونا برو کات بکش یا کرنر را فلانطور بزن. از لحاظ روحی و روانی با او و تیم صحبت میکرد. تلفن را روی آیفون میگذارند و بقیه بازیکنان گوش میکنند؛ یعنی برایش مهم است. میداند که این تیم در جامعه جایگاهی مهم و حساس دارد. البته از پیروزی همین تیم هم در جهت آرامش و نشاط جامعه استفاده میکنند. موضوع بعدی تندرستی است. ما میآییم این همه خرج میکنیم تا درمان کنیم. شاید با هزینه 10 تخت بیمارستان بشود یک سالن ورزشی ساخت. من میگویم پیشگیری اینجاست؛ پیشگیری از اینکه مبتلا به بیماریها و از کارافتادگی زودرس نشویم. پیشگیری از اینکه توانمان زیاد
باشد و بتوانیم روزی هشت ساعت کار کنیم؛ اینکه سنمان از 40 سال رد شد به عوارض جسمانی مبتلا نشویم. شما نگاه کنید برای یک طرح بهداشت و سلامت 10 برابر بودجه وزارت ورزش هزینه میکنند. این خیلی خوب است ما مخالف نیستیم، اما ورزش در مقابل این طرحها اصلا پولی ندارد. یک تیم پیروزی به دست میآورد جامعه یک هفته در آرامش آن میخوابد. نشاط را به خانوادهها میآورد. خوشبختانه مردم ما علاقهمند به ورزش هستند، اما ما با مردمی ورزشی فرق داریم. مردم ما باید ورزش کنند اما این ورزشکردن زیرساخت میخواهد. آموزش میخواهد. ما میگوییم ورزش همگانی کنیم. اما ورزش همگانی یعنی چه؟
البته معیشت مردم هم در این قضیه تأثیر دارد کسی که چندشغله و درگیر مخارج زندگی است، ورزش را از سبد زندگیاش کنار گذاشته.
بله، اینها نزدیک بههم است و در همه جامعهها اینطور است. بگذریم از یکسری کشورها که تعدادشان محدود بوده، اما بقیه اینطور است. کوبا مثلا زمانی در المپیک خیلی خوب کار میکرد اما الان گم شده. مدتی سرمایهگذاری و پنج تا قهرمان درست میکردند اما الان کجای جدول المپیک است؟ بلغارستان، لهستان، آلمان شرقی و کوبا زمانی 10، 15 کشور اول در بازیهای المپیک بودند ولی الان هیچکدام نیستند، چون اینها هم الان به جایی رسیدند که انگار موضوع ورزش را بهعنوان موضوع سلامت ببینند، بهتر است. بهنظر من باید در برنامه ششم تکلیف این مسائل مشخص شود. امیدوارم حداقل تعدادی از این مواد تصویب شود و بستر را برای حرکتکردن به این سمت آماده کند. بالاخره این کار را خیلی از کشورها کردند.
بهنظر میرسد یکی از چالشهایی که در ورزش قهرمانی وجود دارد، این است که ما در کشورمان بستر لازم برای اینکه بتوانیم ورزش حرفهای را از ورزش قهرمانی جدا کنیم و از زیر نظر دولت بیرون بیاوریم نداریم، چهکار باید کرد روزی به این نقطه برسیم که ورزش حرفهای را از زیر نظر دولت بیرون بیاوریم؟
ببینید، ما همیشه میگوییم تا به الان کدام بخش را توانستیم از زیر نظر دولت بیرون بیاوریم که در مورد ورزش این کار را کنیم. پس مسلم است نمیتوانیم این کاری را که شما میگویید، انجام دهیم. من اصلا معتقد به این نیستم، ما ورزش حرفهای داریم. ما میتوانیم بگوییم ورزشمان در بعضی رشتهها نیمهحرفهای است اما حرفهای نیست. ما ادعا داریم حرفهایترین ورزشمان فوتبال است که بیشترین پول هم در آنجا ردوبدل میشود. این در حالی است که فوتبال ما هم حرفهای اداره نمیشود.
ردوبدلکردن پولش ممکن است حرفهای باشد، اما بقیه مواردش به ملاکهای حرفهای نمیخورد. بهخاطرهمین بین ورزش حرفهای و قهرمانی تداخل ایجاد شده است. البته این تداخل در دنیا هم هست. مثلا در المپیک به غیر از فوتبال، حرفهایها در بقیه رشتهها در این بازیها شرکت میکنند. اکثر کشورها ورزش قهرمانیشان همان ورزش حرفهایشان هم هست، 28 رشته در بازیهای المپیک حضور دارند و تنها یک رشته از فوتبال است که در رده زیر 23 سال در این بازیها شرکت میکند. آن هم به خاطر این است که فیفا اجازه نمیدهد. کمیته بینالمللی المپیک میخواهد فوتبال بزرگسالان در المپیک باشد اما فیفا نمیگذارد. بعد از المپیک 1988 سئول، فیفا متوجه شد که مثل اینکه یک جامجهانی هم دو سال یکبار به نام بازیهای المپیک برگزار میشود. بعد گفتند تیم فوتبال حاضر در این بازیها باید زیر 23 سال باشد. حتی از بازیهای آسیایی 1988 بانکوک به بعد هم، گفتند تیمهای فوتبال باید زیر 23 سال باشند. دلیلش هم این است که نمیتوانند مرزی برای حرفهایبودن و آماتوربودن قائل شوند. اولا یکسری کشورها میگفتند این بازیکن ما حرفهای نیست. برای اینکه در المپیک تیمشان را قوی
بیاورند این بهانه را میآوردند. ولی درواقع حرفهای بود. بیشتر هم کشورهای بلوک شرق این را میگفتند چون میخواستند بیایند بالای جدول و برتری نظام حکومتیشان را نشان دهند. در والیبال و بسکتبال هم مثل فوتبال نمیشود حرفهای و غیرحرفهای را تفکیک کرد؛ مثلا بسکتبال در آمریکا که آن قدر حرفهای است و طرفدار دارد، ورزش سوم این کشور است. هر کدام از تیمهایشان از خیلی از تیمهای ملی بزرگترند. خب همانها میآیند در المپیک شرکت میکنند. بعد از المپیک 1988 سئول بود که اجازه دادند در دو رشته تنیس و بسکتبال هم حرفهایها در این بازیها شرکت کنند. زمانی بود که میگفتند باید آماتورها در المپیک شرکت کنند طوری که «آوری بروندیج»، رئیس کمیته بینالمللی وقت (IOC) از سال 1952 تا 1972 روی این قضیه ایستاد و مبارزه میکرد و میگفت المپیک جای آماتورهاست جای حرفهایها نیست اما باز هم حرفهایها میآمدند در المپیک شرکت میکردند. بعد IOC کمی واقعیتنگری کرد تا اینکه آرامآرام به حضور حرفهایها در المپیک رسمیت داد. بسکتبالیستهای حرفهای در المپیک 1992 بارسلون به میدان آمدند. تنیس در المپیک 1988 سئول آمد. همینهایی که رده اول دنیا را
در تنیس دارند الان در المپیکها شرکت میکنند که خیلی هم در رنکینگ (ردهبندی)شان تأثیر دارد. بنابراین نمیشود خیلی اینها را از هم جدا کرد. معنیاش این نیست که بگوییم اگر بخواهند تیمهای ملی را تشکیل دهند، به حرفهایها توجه نمیکنند. هر کشوری که بخواهد تیمش را تشکیل دهد، شک نکنید حکومتش پشتیبان حضوری است قوی. حالا در بعضی از کشورها در برخی مسابقات مثل المپیک، کمیته ملی المپیک آن کشور دخالت دارد. آن کمیته ملی المپیکهایی که از برندشان خوب استفاده کردند، توانستند اسپانسر خوب جذب کنند، 50 تا 70 درصد هزینهها را تأمین کنند که البته تعدادشان به انگشتهای دست هم نمیرسد. ما 205 کمیته ملی المپیک داریم که از این تعداد، 10 تا 15 کمیته میتوانند حامی مالی برای تیمهای ملیشان بگیرند که این رقم قابلتوجهی نیست. اینها همانهایی هستند که بالای جدول مسابقات قرار میگیرند و ورزش برای حکومتهایشان مهم و جدی است.
ورزش خوب یا بد یک تابلوی نتایج دارد. تا المپیک 2016 ریو هم یک فرصت یکساله داریم. پیشبینیتان از عملکرد کاروان ایران در این بازیها چیست؟
به اعتقاد من ما در المپیک حداکثر در سه رشته کشتی، وزنهبرداری و تکواندو میتوانیم مدال بیاوریم. تعارف هم نداریم. شما تصورتان این نباشد که به غیر از چهار، پنج کشور همه کشورها میتوانند در تمام رشتهها مدال بیاورند. المپیک بزرگترین و سختترین نمایش ورزش جهان است. ما تلاشمان این بوده که تیمها برای کسب سهمیه و حضور در المپیک آمادهتر باشند. این هم اشتباه است که هر المپیک را با المپیک دیگر مقایسه کنیم. کسانی هستند که امسال قهرمان جهان میشوند اما سال بعد در المپیک شکست میخورند بنابراین این نشان میدهد که المپیک غیرقابل پیشبینی است. آن چیزی که من از شرایط موجود میبینم، وضعیت در هر سه رشته خوب است و تیمهایمان دارند خوب کار میکنند چراکه از نزدیک این تیمها را دیدهام که چطور کار میکنند. من در همین یک ماه گذشته دو بار سر اردوی تیمملی وزنهبرداری و کشتی رفتم. چهرهها و رکوردها خوب است، من به وزنهبرداری امیدوارم. یک مدال المپیک گرفتن از چهار مدال جهانی پشتسرهم گرفتن خیلی سختتر است، در هر رشتهای که باشد. دلم میخواهد یک روز سر تمرین این تیمها که برای المپیک آماده میشوند بروید تا ببینید چه سختیهایی را
متحمل میشوند. من در تیر ماه رفتم کنار دریاچه آزادی تا تمرین کشتیگیران تیمملی آزاد را ببینم. ساعت 11 صبح در گرمای 43 درجه هوا این کشتیگیران باید یک مسیر سربالایی تند با وزنه میدویدند و برمیگشتند. هر کدام از این بچهها از 15 تا 30 کیلو وزنه در دستشان، به همراه سربی که به سینههایشان بسته بودند این مسیر را طی میکردند و یک مربی هم دنبالشان میدوید که نایستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.