ائتلاف بیسابقه روحانی و لاریجانی
سیدحسین موسویان
با ادامه کشمکشها در ایران و آمریکا بر سر توافق هستهای، روشن است که کنگره با نقشبرآبکردن توافق، خطر بسیار بزرگی را متوجه آن میکند. توان کنگره برای ایفای نقش «کاربرهمزن» و تضییع توافق، در تحرکاتش در ترویج فضای نامطمئن در ارتباط با برچیدن تحریمهای ضدایرانی دیده میشود. تأثیر توافق هستهای تا حد زیادی به این بستگی دارد که گروه 1+5 به جامعه تجارت جهانی اطمینان دهد که تحریمها برچیده شده است و ایران برای دادوستد آمادگی دارد. برداشتن تحریمها به نحوی که برای ایران منافع ملموسی داشته باشد، مستلزم ایجاد انتظارات بهگونهای است که طرفهای تجاری احساس نکنند سرمایههایشان در معرض دسیسه سیاسی کنگره یا آینده رئیسجمهوری آمریکا قرار دارد؛ اما موفقیت توافق هستهای برای ایران از این جهت مهم است که به منافع واقعی و فراوان از قبل لغو تحریمها دست یابد.دولت روحانی با افزایش عملگرایی از میراث خود در ایجاد موفقیت اقتصادی برای ایرانیها محافظت کرده و توافق هستهای و عادیسازی روابط این کشور با غرب بهعنوان عامل حیاتی برای تحقق این هدف در نظر گرفته شده است. درواقع، نتیجه موفقیتآمیز مذاکرات هستهای به عملگرایی جدید در ایران منتهی شده است؛ روندی که با تصمیمسازان برجستهای که دیدگاه میانهروتری درخصوص سیاست داخلی و خارجی دارند، تجسم یافته است. این پدیده، ائتلاف چهرههای سیاسی از اردوگاههای مخالف بهعنوانمثال حسن روحانی و علی لاریجانی، رئیس مجلس، را بههمراه داشته است. این ائتلاف بیسابقه، یک پیشرفت قابلتوجه در دورنمای سیاسی ایران بهشمار میرود و جای عملگرایی را بهعنوان یک نیروی سیاسی محسوس در این کشور پیدا کرده است. آنچه باید از اهمیت ویژهای برای سیاستگذاران غربی برخوردار باشد، این است که دورنمای همکاری بیشتر ایران مسئولیتی برعهده آنهاست که به طور متقابل تعامل عملگرای ایران را بههمراه دارد.اما عملگراها در ایران تا اینجا انتقاداتی را از جانب تندروها متوجه خود کرده و به امتیازدهی بیشازحد در مقوله هستهای متهم شدهاند. اگر مزیتی در قبال این امتیازدهی وجود نمیداشت، عملگرایی به حاشیه رانده میشد و ایران مجبور بود از تعهدات خود عدول کند. ازاینرو، لغو تحریمها برای برخورداری از ایرانی با رفتار دوستانهتر از اهمیت بالایی برخوردار است.هرچند به موجب توافق هستهای شرحدادهشده در قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل، بخش اعظم تحریمهای ضدایرانی این سازمان و اتحادیه اروپا از میان برداشته میشود، بسیاری، از حجم سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران نگران هستند. به عقیده بسیاری، لفاظیها در مورد شکست توافق هستهای یا اعمال تحریمهای جدید ممکن است بسیاری از تجار خارجی را از بیم تحریمها از فعالیت در ایران بازدارد. چنانچه عناوین خبری رسانهها صحت داشته باشد، به نظر میرسد سرمایهگذاران اروپایی از بابت احتمال اعمال تحریمهای جدید خیلی نگران نیستند.بااینحال، دولت اوباما و دیگر قدرتهای 1+5 باید بدانند که تأثیر تحریمها بر اراده لغو آنها بهمنظور حفظ مصالحه و دوستی مبتنی است. آنها باید با هر اقدامی که ایران را از دستیابی به هدف لغو تحریمها بازدارد، مقابله کنند. پایمالشدن توافق در کنگره، قطعا به افراطگرایی منجر میشود؛ بهعلاوه، توافق هستهای ظرفیت لازم برای ایجاد پیامدهای مثبت برای خاورمیانه و روابط ایران با غرب را داراست.
با ادامه کشمکشها در ایران و آمریکا بر سر توافق هستهای، روشن است که کنگره با نقشبرآبکردن توافق، خطر بسیار بزرگی را متوجه آن میکند. توان کنگره برای ایفای نقش «کاربرهمزن» و تضییع توافق، در تحرکاتش در ترویج فضای نامطمئن در ارتباط با برچیدن تحریمهای ضدایرانی دیده میشود. تأثیر توافق هستهای تا حد زیادی به این بستگی دارد که گروه 1+5 به جامعه تجارت جهانی اطمینان دهد که تحریمها برچیده شده است و ایران برای دادوستد آمادگی دارد. برداشتن تحریمها به نحوی که برای ایران منافع ملموسی داشته باشد، مستلزم ایجاد انتظارات بهگونهای است که طرفهای تجاری احساس نکنند سرمایههایشان در معرض دسیسه سیاسی کنگره یا آینده رئیسجمهوری آمریکا قرار دارد؛ اما موفقیت توافق هستهای برای ایران از این جهت مهم است که به منافع واقعی و فراوان از قبل لغو تحریمها دست یابد.دولت روحانی با افزایش عملگرایی از میراث خود در ایجاد موفقیت اقتصادی برای ایرانیها محافظت کرده و توافق هستهای و عادیسازی روابط این کشور با غرب بهعنوان عامل حیاتی برای تحقق این هدف در نظر گرفته شده است. درواقع، نتیجه موفقیتآمیز مذاکرات هستهای به عملگرایی جدید در ایران منتهی شده است؛ روندی که با تصمیمسازان برجستهای که دیدگاه میانهروتری درخصوص سیاست داخلی و خارجی دارند، تجسم یافته است. این پدیده، ائتلاف چهرههای سیاسی از اردوگاههای مخالف بهعنوانمثال حسن روحانی و علی لاریجانی، رئیس مجلس، را بههمراه داشته است. این ائتلاف بیسابقه، یک پیشرفت قابلتوجه در دورنمای سیاسی ایران بهشمار میرود و جای عملگرایی را بهعنوان یک نیروی سیاسی محسوس در این کشور پیدا کرده است. آنچه باید از اهمیت ویژهای برای سیاستگذاران غربی برخوردار باشد، این است که دورنمای همکاری بیشتر ایران مسئولیتی برعهده آنهاست که به طور متقابل تعامل عملگرای ایران را بههمراه دارد.اما عملگراها در ایران تا اینجا انتقاداتی را از جانب تندروها متوجه خود کرده و به امتیازدهی بیشازحد در مقوله هستهای متهم شدهاند. اگر مزیتی در قبال این امتیازدهی وجود نمیداشت، عملگرایی به حاشیه رانده میشد و ایران مجبور بود از تعهدات خود عدول کند. ازاینرو، لغو تحریمها برای برخورداری از ایرانی با رفتار دوستانهتر از اهمیت بالایی برخوردار است.هرچند به موجب توافق هستهای شرحدادهشده در قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل، بخش اعظم تحریمهای ضدایرانی این سازمان و اتحادیه اروپا از میان برداشته میشود، بسیاری، از حجم سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران نگران هستند. به عقیده بسیاری، لفاظیها در مورد شکست توافق هستهای یا اعمال تحریمهای جدید ممکن است بسیاری از تجار خارجی را از بیم تحریمها از فعالیت در ایران بازدارد. چنانچه عناوین خبری رسانهها صحت داشته باشد، به نظر میرسد سرمایهگذاران اروپایی از بابت احتمال اعمال تحریمهای جدید خیلی نگران نیستند.بااینحال، دولت اوباما و دیگر قدرتهای 1+5 باید بدانند که تأثیر تحریمها بر اراده لغو آنها بهمنظور حفظ مصالحه و دوستی مبتنی است. آنها باید با هر اقدامی که ایران را از دستیابی به هدف لغو تحریمها بازدارد، مقابله کنند. پایمالشدن توافق در کنگره، قطعا به افراطگرایی منجر میشود؛ بهعلاوه، توافق هستهای ظرفیت لازم برای ایجاد پیامدهای مثبت برای خاورمیانه و روابط ایران با غرب را داراست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.