|

بازگشت کلاسیک‌های هلندی

زیبای بیدار

پرویز براتی

1 اخیرا موزه ریکس آمستردام که پس از مدت‌ها تعمیر و مرمت آماده پذیرایی از آثار مهم نقاشی هلند شده اعلام کرده که تا مدتی دیگر گنجینه اصلی خود را به نمایش خواهد گذاشت. هزینه عملیات بازسازی این موزه که توسط دو تن از هنرمندان معمار اسپانیایی از گروه کروز و اورتیس به انجام رسیده است به چیزی حدود چهار‌صد‌و‌هشتاد‌میلیون‌دلار بالغ می‌شود. سبک گوتیک و رنسانسی این بنا کاملا و مانند نقشه اصلی آن مرمت شده و منتظر ورود مخاطبان است. این بنا در سال 1885 توسط پییر سوپرس طراحی و ساخته شد. موزه ریکس آمستردام دارای گنجینه‌ای بسیار نفیس است که شامل بیش از هشت هزار شی هنری از 800سال پیش به این سو است. 80 اتاق این موزه 1500متری مخاطب هنر را از دالان‌های قرون وسطی عبور داده و به اتوبان هنر معاصر و هنرمندانی چون پیت موندریان می‌رساند.
در مرکز این موزه یکی از نفیس‌ترین آثار رامبراند، نقاش پرآوازه هلندی یعنی تابلوی «نگهبانی شب»، چشم هر بیننده را خیره می‌کند. از دیگر آثار هنرمندان بزرگ هلندی می‌توان به نقاشی‌های قرن هفدهمی ورمیر و فرانس هالس که نمایندگان عصر طلایی نقاشی هلند هستند اشاره کرد. دورانی که امپراتوری هلند به لحاظ تجاری بر سراسر دنیا استیلا داشت و رونق اقتصادی این کشور باعث شده بود هنرش نیز اعتلایی صدچندان یابد. به همین دلیل بود که ثروتمندان هلندی با سفارش آثار مختلف نقاشی ناخواسته باعث گسترش و اوج‌گیری این هنر در هلند شدند. این اوج‌گیری در مقایسه با هنر مسیحی و انجیلی ایتالیا در دوران رنسانس چند پله بالاتر ایستاده است. نوعی جنگ پنهان بین هنر هلند پروتستان و هنر ماقبل آن یعنی نقاشی، معماری و مجسمه‌سازی کاتولیک ایتالیایی و اسپانیایی.
به گفته مدیران موزه تمام ساختمان تغییراتی کرده از جمله؛ دیواری که نقاشی «نگهبانی شب» بر آن آویخته شده از دیوار قبلی بلندتر است تا عظمت اثر رامبراند بهتر دیده شود. این تغییرات، روحی دیگر به موزه ریکس داده است؛ موزه‌ای زیبا و خوب می‌دانیم که زیبایی می‌تواند به خواب رود و آنگاه که به آهستگی بیدارش کنیم باز می‌توان درخشش آن را مشاهده کرد.
اما یکی از دردسرهای مهم طراحی مجدد موزه ایجاد مسیری تونل مانند بود که به شکل زیرگذر از بخشی از موزه می‌گذشت. مدیران موزه علاقه‌ای به بازگشایی این تونل نداشتند. از طرفی دیگر شهرداری با مسدود شدن تونل مخالفت می‌کرد و کار به حدی بالا گرفت که قرار بر این شد تا بر مبنای یک همه‌پرسی برای این تونل تصمیمی گرفته شود اما در نهایت تصمیم شهرداری اجرا شد.
نزدیکی دو موزه ون گوگ و اشتدلیک مدرن که حدود 9سال از بازسازی آن می‌گذرد به موزه ریکس باعث آن شده تا مدیران این موزه‌ها به جلب نظر و استقبال مردم امیدوارتر شوند. این سه موزه قرار است در یک همکاری سه جانبه به معرفی یکدیگر به مخاطبان بپردازند.
2 اما در این بین و از راهی دیگر نیز می‌توان به ارزش و اعتبار نقاشی هلند در جهان پی برد. گزارش جدید وب‌سایت معتبر آرت اینفو با نگاهی به کتاب سالانه رکورد گینس مشخص می‌کند که رکورد دفعات سرقت یک اثر هنری مربوط است به آثار نقاشان هلندی. در صدر این فهرست دو نام بزرگ هلندی به چشم می‌خورد؛ ابتدا ژان ون آیک و دیگری رامبراند. نقاشی چهره ژاکوب دی گین سوم که در سال 1632 خلق شده با رکورد چهاربار سرقت در رتبه دوم قرار گرفته است و تابلویی از ون آیک با شش‌بار سرقت در رتبه نخست.
اولین سرقت در 1966 توسط یک گروه رباینده صورت می‌پذیرد. محل سرقت گالری دولویچ لندن بود. طی این سرقت 9 اثر نقاشی از جمله آثاری از رامبراند و روبنس دزدیده می‌شود. مدت بسیار کمی پس از این سرقت تابلوی رامبراند در پارکی پیدا می‌شود و بقیه آثار نیز در گورستان قدیمی توجه عابرین را به خود جلب کرد.
دومین سرقت شبیه به یک شوخی مضحک است زیرا سارق، بازدیدکننده‌ای است که به راحتی تابلوی کوچک رامبراند را زیر پیراهن خود پنهان کرده و از گالری خارج می‌شود. وی به سرعت در خیابان دستگیر می‌شود زیرا تابلو را در سبد جلوی دوچرخه‌اش گذاشته بود. وقتی از وی می‌پرسند چرا دست به این سرقت زده است پاسخ می‌دهد: «تابلو و چهره این مرد مرا یاد مادرم می‌اندازد.»
سومین سرقت در ماه‌های پایانی 1981 روی می‌دهد. البته سه هفته بعد پلیس تابلو را می‌یابد. ماموران اسکاتلندیارد تابلو را در یک تاکسی با چهار مسافر پیدا می‌کنند. در نهایت هم گفته می‌شود این چهار نفر ربطی به سرقت نداشته‌اند.
چهارمین سرقت مربوط است به سال 1983. شب سال تحویل که همراه است با جشن و پایکوبی فراوان در لندن. سارقان به‌وسیله طناب از راه پشت بام وارد گالری می‌شوند. سروصدای جشن سال نو مانع از شنیده شدن به موقع آژیر هشدار می‌شود. وقتی پلیس متوجه ماجرا شد و به محل آمد سارقان فرار کرده بودند. تابلو در هشتم اکتبر 1986 در شهر مونستر آلمان کشف و به لندن باز می‌گردد.
1 اخیرا موزه ریکس آمستردام که پس از مدت‌ها تعمیر و مرمت آماده پذیرایی از آثار مهم نقاشی هلند شده اعلام کرده که تا مدتی دیگر گنجینه اصلی خود را به نمایش خواهد گذاشت. هزینه عملیات بازسازی این موزه که توسط دو تن از هنرمندان معمار اسپانیایی از گروه کروز و اورتیس به انجام رسیده است به چیزی حدود چهار‌صد‌و‌هشتاد‌میلیون‌دلار بالغ می‌شود. سبک گوتیک و رنسانسی این بنا کاملا و مانند نقشه اصلی آن مرمت شده و منتظر ورود مخاطبان است. این بنا در سال 1885 توسط پییر سوپرس طراحی و ساخته شد. موزه ریکس آمستردام دارای گنجینه‌ای بسیار نفیس است که شامل بیش از هشت هزار شی هنری از 800سال پیش به این سو است. 80 اتاق این موزه 1500متری مخاطب هنر را از دالان‌های قرون وسطی عبور داده و به اتوبان هنر معاصر و هنرمندانی چون پیت موندریان می‌رساند.
در مرکز این موزه یکی از نفیس‌ترین آثار رامبراند، نقاش پرآوازه هلندی یعنی تابلوی «نگهبانی شب»، چشم هر بیننده را خیره می‌کند. از دیگر آثار هنرمندان بزرگ هلندی می‌توان به نقاشی‌های قرن هفدهمی ورمیر و فرانس هالس که نمایندگان عصر طلایی نقاشی هلند هستند اشاره کرد. دورانی که امپراتوری هلند به لحاظ تجاری بر سراسر دنیا استیلا داشت و رونق اقتصادی این کشور باعث شده بود هنرش نیز اعتلایی صدچندان یابد. به همین دلیل بود که ثروتمندان هلندی با سفارش آثار مختلف نقاشی ناخواسته باعث گسترش و اوج‌گیری این هنر در هلند شدند. این اوج‌گیری در مقایسه با هنر مسیحی و انجیلی ایتالیا در دوران رنسانس چند پله بالاتر ایستاده است. نوعی جنگ پنهان بین هنر هلند پروتستان و هنر ماقبل آن یعنی نقاشی، معماری و مجسمه‌سازی کاتولیک ایتالیایی و اسپانیایی.
به گفته مدیران موزه تمام ساختمان تغییراتی کرده از جمله؛ دیواری که نقاشی «نگهبانی شب» بر آن آویخته شده از دیوار قبلی بلندتر است تا عظمت اثر رامبراند بهتر دیده شود. این تغییرات، روحی دیگر به موزه ریکس داده است؛ موزه‌ای زیبا و خوب می‌دانیم که زیبایی می‌تواند به خواب رود و آنگاه که به آهستگی بیدارش کنیم باز می‌توان درخشش آن را مشاهده کرد.
اما یکی از دردسرهای مهم طراحی مجدد موزه ایجاد مسیری تونل مانند بود که به شکل زیرگذر از بخشی از موزه می‌گذشت. مدیران موزه علاقه‌ای به بازگشایی این تونل نداشتند. از طرفی دیگر شهرداری با مسدود شدن تونل مخالفت می‌کرد و کار به حدی بالا گرفت که قرار بر این شد تا بر مبنای یک همه‌پرسی برای این تونل تصمیمی گرفته شود اما در نهایت تصمیم شهرداری اجرا شد.
نزدیکی دو موزه ون گوگ و اشتدلیک مدرن که حدود 9سال از بازسازی آن می‌گذرد به موزه ریکس باعث آن شده تا مدیران این موزه‌ها به جلب نظر و استقبال مردم امیدوارتر شوند. این سه موزه قرار است در یک همکاری سه جانبه به معرفی یکدیگر به مخاطبان بپردازند.
2 اما در این بین و از راهی دیگر نیز می‌توان به ارزش و اعتبار نقاشی هلند در جهان پی برد. گزارش جدید وب‌سایت معتبر آرت اینفو با نگاهی به کتاب سالانه رکورد گینس مشخص می‌کند که رکورد دفعات سرقت یک اثر هنری مربوط است به آثار نقاشان هلندی. در صدر این فهرست دو نام بزرگ هلندی به چشم می‌خورد؛ ابتدا ژان ون آیک و دیگری رامبراند. نقاشی چهره ژاکوب دی گین سوم که در سال 1632 خلق شده با رکورد چهاربار سرقت در رتبه دوم قرار گرفته است و تابلویی از ون آیک با شش‌بار سرقت در رتبه نخست.
اولین سرقت در 1966 توسط یک گروه رباینده صورت می‌پذیرد. محل سرقت گالری دولویچ لندن بود. طی این سرقت 9 اثر نقاشی از جمله آثاری از رامبراند و روبنس دزدیده می‌شود. مدت بسیار کمی پس از این سرقت تابلوی رامبراند در پارکی پیدا می‌شود و بقیه آثار نیز در گورستان قدیمی توجه عابرین را به خود جلب کرد.
دومین سرقت شبیه به یک شوخی مضحک است زیرا سارق، بازدیدکننده‌ای است که به راحتی تابلوی کوچک رامبراند را زیر پیراهن خود پنهان کرده و از گالری خارج می‌شود. وی به سرعت در خیابان دستگیر می‌شود زیرا تابلو را در سبد جلوی دوچرخه‌اش گذاشته بود. وقتی از وی می‌پرسند چرا دست به این سرقت زده است پاسخ می‌دهد: «تابلو و چهره این مرد مرا یاد مادرم می‌اندازد.»
سومین سرقت در ماه‌های پایانی 1981 روی می‌دهد. البته سه هفته بعد پلیس تابلو را می‌یابد. ماموران اسکاتلندیارد تابلو را در یک تاکسی با چهار مسافر پیدا می‌کنند. در نهایت هم گفته می‌شود این چهار نفر ربطی به سرقت نداشته‌اند.
چهارمین سرقت مربوط است به سال 1983. شب سال تحویل که همراه است با جشن و پایکوبی فراوان در لندن. سارقان به‌وسیله طناب از راه پشت بام وارد گالری می‌شوند. سروصدای جشن سال نو مانع از شنیده شدن به موقع آژیر هشدار می‌شود. وقتی پلیس متوجه ماجرا شد و به محل آمد سارقان فرار کرده بودند. تابلو در هشتم اکتبر 1986 در شهر مونستر آلمان کشف و به لندن باز می‌گردد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.