|

یک وظیفه اخلاقی به نام اختلال

بری نیوسام. فیلم‌ساز آمریکایی

«وقتی حقوق‌ها همواره انکار می‌شوند، علت باید در دادگاه‌ها و مذاکرات بین رهبران محلی پیگیری شود و نه در خیابان‌ها». نامه کشیش‌های آلاباما به مارتین لوترکینگ، 12 آوریل 1963.
«شما تظاهرات بیرمنگام را محکوم می‌کنید. اما با عرض تأسف باید بگویم بیانیه شما در اظهار تأسف از شرایطی که مسبب اعتراضات بوده، ناکام می‌ماند... تظاهرات‌های بیرمنگام مایه تأسف است اما اینکه ساختار قدرت سفیدپوستان شهر، جامعه سیاه‌پوستان را بدون هیچ جایگزینی به حال خود رها کرده، بیشتر تأسف‌برانگیز است». برگرفته از نامه مارتین لوترکینگ از زندان بیرمنگام، 16 آوریل 1963.
دو هفته پیش و درحالی‌که برای یک مراسم عروسی در آتلانتا بودم، برای اولین‌بار از مکان ملی تاریخی مارتین لوترکینگ دیدن کردم. روی نیمکت کلیسای باپتیست ابنزر نشسته بودم و به صدای ضبط‌شده کینگ‌ گوش می‌کردم که درباره بی‌عدالتی نژادی و اقتصادی صحبت می‌کرد، کلمات حالا هم همان‌قدر مرتبط و صادق است که 50 سال پیش. در امتداد انعکاس استخر راه می‌رفتم و مردمی را تماشا می‌کردم که سکه‌ها را داخل آب پرت می‌کردند و در مقابل مقبره کینگ و همسرش، کورتا، برای عکس‌انداختن ژست می‌گرفتند. یکه می‌خورم از روش جامعه‌ای که می‌تواند جنبش گذشته را گرامی بدارد، درحالی‌که جنبش کنونی را محکوم می‌کند. یا از اینکه چگونه این جامعه می‌تواند به‌طور مداوم پیشرفت اجتماعی در انتزاعی‌ترین روش ممکن را پاس بدارد و در همان حال واقعیت‌هایی را که برای تحقق پیشرفت اجتماعی مورد نیاز است، نادیده بگیرد. امضای لیندون جانسون پای قانون حق رأی تنها به‌دلیل امتناع سیاه‌پوستان آمریکایی از پیروی از ظلم‌وجور، ایجاد اختلال و واردکردن چالش مستقیمی به نظام نژادی ایالات‌متحده بود.
سال 1963، «بیرمنگام» در ایالت آلاباما یکی از تفکیک‌شده‌ترین شهرهای ایالات‌متحده آمریکا بود. شهروندان سیاه‌پوست با ظلم اقتصادی و نژادی وحشیانه‌ای روبه‌رو بودند. اگر اعتراض می‌کردند، با خشونت پلیس و مقامات محلی مواجه می‌شدند. پرسیدن «کمپین 1963 بیرمنگام لازم بود؟» اما امروز برای بیشتر مردم سؤال مسخره‌ای است.
آنهایی که چشم‌شان را بر واقعیت‌های امروز می‌بندند، می‌پرسند چرا معترضان با شعار «زندگی سیاه‌پوستان مهم است» در مراکز خرید دراز می‌کشند و وانمود می‌کنند مرده‌اند، یا بزرگراه‌ها را مسدود می‌کنند. اما آیا آنها بر سر این مسئله تأمل می‌کنند: «نگرانی مشابه درباره شرایطی که به تظاهرات منجر می‌شود». روز 9 آگوست 2014، «مایکل براون»، نوجوان سیاه‌پوست 18ساله غیرمسلح به ضرب گلوله افسر سفیدپوست پلیس به نام «دارن ویلسون» در محله‌ای کشته شد که شهروندان سیاه‌پوست به‌طور معمول از سوی پلیس مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند تا برای خزانه شهر تولید درآمد شود. بدن براون ساعت‌ها در خیابان باقی ماند و افسر درگیر هم دستگیر نشده است. وقتی ساکنان محله اعتراض کردند، پلیس با اسلحه، تانک و گاز اشک‌آور به آنها پاسخ داد. روزنامه‌نگاران بازداشت شدند، معترضان روانه زندان شدند و ساکنان محله در حیاط جلویی خانه خودشان هدف گاز اشک‌آور قرار گرفتند. بااین‌حال ما باید توضیح دهیم که شورش فرگوسن چرا شکل گرفت؟ چندوقت دیگر باید برای عدالت صبر کنیم؟ اصلا چرا باید صبر کنیم؟ کارولینای جنوبی، اولین ایالتی بود که از اتحادیه جدا شد با این استدلال که «ما جنوبی‌ها بر این باوریم که برده‌داری حق است». کنفدراسیون با این اعتقاد تشکیل شد که آفریقایی آمریکایی‌تبارها باید در یک ایالت تحت اسارت دایمی باشند. برای بیش از صد سال، نژادپرستان سفیدپوست پرچم نبرد کنفدراسیون را به‌عنوان نشانه تسلیم‌ناپذیری تکان دادند و هم‌زمان به تهدید و ارعاب و قتل سیاه‌پوستان آمریکایی ادامه دادند. در سال 1961 و در اوج جنبش مدنی، همه نمایندگان سفیدپوست کارولینای جنوبی به بالابردن پرچم کنفدراسیون بر سر مجلس ایالتی رأی دادند و ساکنان سیاه‌پوست در 54 سال بعد علیه آن اعتراض کردند. اکنون به اقدامی جسورانه و اختلال در کسب و کار نیاز هست به همان دلیلی که در سال 1963 در بیرمنگام نیاز بود. ما به راحتی در برابر آنچه هر روز می‌بینیم، نابینا شده‌ایم. ادامه ظلم، جور و اعمال خشونت بر سیاه‌پوستان به اندازه‌ای عادی شده که فکر می‌کنیم باید صبور باشیم، گویی آزادی محصول اجتناب‌ناپذیر گذر زمان است، اما نیست و هرگز نبوده است. تشکیلات سیاسی نمی‌تواند یک دم از لوترکینگ ستایش کند و دمی دیگر نافرمانی مدنی مدرن را محکوم کند. اگر ما حالا اشتباه می‌کنیم، کینگ هم در اشتباه بوده و اگر حق با کینگ بوده، اکنون هم حق با ماست.

«وقتی حقوق‌ها همواره انکار می‌شوند، علت باید در دادگاه‌ها و مذاکرات بین رهبران محلی پیگیری شود و نه در خیابان‌ها». نامه کشیش‌های آلاباما به مارتین لوترکینگ، 12 آوریل 1963.
«شما تظاهرات بیرمنگام را محکوم می‌کنید. اما با عرض تأسف باید بگویم بیانیه شما در اظهار تأسف از شرایطی که مسبب اعتراضات بوده، ناکام می‌ماند... تظاهرات‌های بیرمنگام مایه تأسف است اما اینکه ساختار قدرت سفیدپوستان شهر، جامعه سیاه‌پوستان را بدون هیچ جایگزینی به حال خود رها کرده، بیشتر تأسف‌برانگیز است». برگرفته از نامه مارتین لوترکینگ از زندان بیرمنگام، 16 آوریل 1963.
دو هفته پیش و درحالی‌که برای یک مراسم عروسی در آتلانتا بودم، برای اولین‌بار از مکان ملی تاریخی مارتین لوترکینگ دیدن کردم. روی نیمکت کلیسای باپتیست ابنزر نشسته بودم و به صدای ضبط‌شده کینگ‌ گوش می‌کردم که درباره بی‌عدالتی نژادی و اقتصادی صحبت می‌کرد، کلمات حالا هم همان‌قدر مرتبط و صادق است که 50 سال پیش. در امتداد انعکاس استخر راه می‌رفتم و مردمی را تماشا می‌کردم که سکه‌ها را داخل آب پرت می‌کردند و در مقابل مقبره کینگ و همسرش، کورتا، برای عکس‌انداختن ژست می‌گرفتند. یکه می‌خورم از روش جامعه‌ای که می‌تواند جنبش گذشته را گرامی بدارد، درحالی‌که جنبش کنونی را محکوم می‌کند. یا از اینکه چگونه این جامعه می‌تواند به‌طور مداوم پیشرفت اجتماعی در انتزاعی‌ترین روش ممکن را پاس بدارد و در همان حال واقعیت‌هایی را که برای تحقق پیشرفت اجتماعی مورد نیاز است، نادیده بگیرد. امضای لیندون جانسون پای قانون حق رأی تنها به‌دلیل امتناع سیاه‌پوستان آمریکایی از پیروی از ظلم‌وجور، ایجاد اختلال و واردکردن چالش مستقیمی به نظام نژادی ایالات‌متحده بود.
سال 1963، «بیرمنگام» در ایالت آلاباما یکی از تفکیک‌شده‌ترین شهرهای ایالات‌متحده آمریکا بود. شهروندان سیاه‌پوست با ظلم اقتصادی و نژادی وحشیانه‌ای روبه‌رو بودند. اگر اعتراض می‌کردند، با خشونت پلیس و مقامات محلی مواجه می‌شدند. پرسیدن «کمپین 1963 بیرمنگام لازم بود؟» اما امروز برای بیشتر مردم سؤال مسخره‌ای است.
آنهایی که چشم‌شان را بر واقعیت‌های امروز می‌بندند، می‌پرسند چرا معترضان با شعار «زندگی سیاه‌پوستان مهم است» در مراکز خرید دراز می‌کشند و وانمود می‌کنند مرده‌اند، یا بزرگراه‌ها را مسدود می‌کنند. اما آیا آنها بر سر این مسئله تأمل می‌کنند: «نگرانی مشابه درباره شرایطی که به تظاهرات منجر می‌شود». روز 9 آگوست 2014، «مایکل براون»، نوجوان سیاه‌پوست 18ساله غیرمسلح به ضرب گلوله افسر سفیدپوست پلیس به نام «دارن ویلسون» در محله‌ای کشته شد که شهروندان سیاه‌پوست به‌طور معمول از سوی پلیس مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند تا برای خزانه شهر تولید درآمد شود. بدن براون ساعت‌ها در خیابان باقی ماند و افسر درگیر هم دستگیر نشده است. وقتی ساکنان محله اعتراض کردند، پلیس با اسلحه، تانک و گاز اشک‌آور به آنها پاسخ داد. روزنامه‌نگاران بازداشت شدند، معترضان روانه زندان شدند و ساکنان محله در حیاط جلویی خانه خودشان هدف گاز اشک‌آور قرار گرفتند. بااین‌حال ما باید توضیح دهیم که شورش فرگوسن چرا شکل گرفت؟ چندوقت دیگر باید برای عدالت صبر کنیم؟ اصلا چرا باید صبر کنیم؟ کارولینای جنوبی، اولین ایالتی بود که از اتحادیه جدا شد با این استدلال که «ما جنوبی‌ها بر این باوریم که برده‌داری حق است». کنفدراسیون با این اعتقاد تشکیل شد که آفریقایی آمریکایی‌تبارها باید در یک ایالت تحت اسارت دایمی باشند. برای بیش از صد سال، نژادپرستان سفیدپوست پرچم نبرد کنفدراسیون را به‌عنوان نشانه تسلیم‌ناپذیری تکان دادند و هم‌زمان به تهدید و ارعاب و قتل سیاه‌پوستان آمریکایی ادامه دادند. در سال 1961 و در اوج جنبش مدنی، همه نمایندگان سفیدپوست کارولینای جنوبی به بالابردن پرچم کنفدراسیون بر سر مجلس ایالتی رأی دادند و ساکنان سیاه‌پوست در 54 سال بعد علیه آن اعتراض کردند. اکنون به اقدامی جسورانه و اختلال در کسب و کار نیاز هست به همان دلیلی که در سال 1963 در بیرمنگام نیاز بود. ما به راحتی در برابر آنچه هر روز می‌بینیم، نابینا شده‌ایم. ادامه ظلم، جور و اعمال خشونت بر سیاه‌پوستان به اندازه‌ای عادی شده که فکر می‌کنیم باید صبور باشیم، گویی آزادی محصول اجتناب‌ناپذیر گذر زمان است، اما نیست و هرگز نبوده است. تشکیلات سیاسی نمی‌تواند یک دم از لوترکینگ ستایش کند و دمی دیگر نافرمانی مدنی مدرن را محکوم کند. اگر ما حالا اشتباه می‌کنیم، کینگ هم در اشتباه بوده و اگر حق با کینگ بوده، اکنون هم حق با ماست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.