|

زندگی پنهانی

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

فقط در تاریخ 25 ژوئن سال 1943 نوشت: «در طول استراحت، فرصت مناسبی دست داد تا مفصل با اوا براون صحبت کنم. تأثیر خوبی بر من گذاشت. او بسیار مورد اعتماد و قضاوتش در مسائل هنری، فوق‌العاده روشن و پخته است. قطعا به‌مثابه یک حامی ارزشمند برای پیشواست». یکی از نزدیک‌ترین معاونان هیتلر تقریبا دو سال پیش از پایان جنگ، داستان زن جوانی را فهمید که از 14 سال پیش زندگی‌اش را با رهبری در ویلای برگهاس تقسیم کرده و از هشت سال پیش در آنجا ساکن بوده است.
آخرین اتفاق خوش‌یمن قبل از آن فاجعه نهایی این بود: مراسم عروسی پرتجملی که برای خواهرش گرتل گرفتند. او در برگهاس با گروپنفوهرر یا همان هرمان فگلاین اس‌اس ازدواج کرد. به شکلی خاص علاقه‌مند بود که این یک ازدواج موفق باشد و به‌صورت رمزی به معشوقه‌اش گفت: «دوست دارم همان‌طور پیش برود که ازدواج من بود». جنگ د‌ر سوم ژوئن سال 1944 در شرایطی بود که آمریکایی‌ها برای فرودآمدن در سواحل نورماندی آماده می‌شدند. اما اوا با غرور این مسئله را انکار می‌کرد. برایش زندگی عاطفی برگهاس مهم‌تر از این چیزها بود. در پایان مراسم جشن بود که گرارد وایسکر، یکی از نزدیکانش، یواشکی به او گفت: «خواهر کوچکم الان دیگر زنی شوهر‌دار شد. اما من همچنان بعد از 16 سال یک دوست کوچک هستم».
در این سال حوادث به‌سرعت پشت‌سر هم اتفاق می‌افتاد. اندکی بعد از این عروسی، عملیات «والکری» در تاریخ 20 جولای سال 1944 شروع شد. کیفی بمب‌گذاری‌شده برای کلنل وان استاوفونبرگ، چیزی نمانده بود که سر امپراتوری آلمان را به باد دهد. اوا خبر را در حالی شنید که داشت حمام می‌کرد. به‌سرعت برگشت و به خدمتکارش دستور داد تا وسایلش را آماده کند. به او گفت: «من دارم می‌روم برلین». اما پاسخ او غیرقابل مجادله بود: «خانم من، این امکان ندارد. پیشوا به ما گفته است هر اتفاقی بیفتد، شما باید همچنان در برگهاس بمانید». مقاصد هیتلر کاملا روشن بود. او باید تا آخر از مسائل جدی به‌دور می‌ماند. پس برایش این نامه را نوشت: «محبوبم. من هم مثل تو خوب نیستم. دارم از نگرانی می‌میرم. احساس می‌کنم دارم عقلم را از دست می‌دهم. اینجا هوا خوب است. همه چیز آرام است تا آنجا که من احساس شرمندگی می‌کنم... تو می‌دانی که من جز با عشق تو زنده نیستم. دوستت اوا». این هوشیاری سخت بود. هیتلر تصمیم گرفت فورا به دوست عزیزش اطمینان خاطر دهد: «‌ای دخترک کوچک و کودن من، من حالم خوب است. هیچ نگرانی به خودت راه نده. شاید کمی خسته باشم. دیگر هیچ. امیدوارم بتوانم به‌زودی برگردم و سهم خودم را از آسایش در نزد تو بگیرم». هیتلر به‌همراه این نامه هدیه‌ای هم فرستاد تا او را مطمئن کند؛ همان لباسی که روز ترور پوشیده بود. سپس سعی کرد هرروز به‌طور مرتب خبر این ماجرا را به اطلاع او برساند. همچنان به او اجازه آمدن به برلین را نمی‌داد. از ژانویه سال 1945بود که امور، کاملا‌ رو به وخامت بیشتری می‌رفت. شوروی‌ها به شکل خطرناکی داشتند به پایتخت نزدیک می‌شدند. شهر در حالتی از محاصره بود. دیگر دستوراتش اجرا نمی‌شد. دوستش مارگریت شرایط رفتن اوا را این‌طور توصیف می‌کند:«در هفتم مارس 1945 بود که با یک قطار مخصوص و با اراده خودش عازم برلین شد. [... .] هیتلر که وحشت‌زده بود، خواست او را فورا برگرداند. اما نمی‌توانست قانعش کند».
دفاتر آلبرت شبار نقشی را که اوا طی این دو ماه منحوس در آن شهر محاصره‌شده ایفا کرده بود، به ما اطلاع می‌دهد: «اوا براون، تنها شخصیتی واقعی بود که در آن پناهگاه محکم می‌توانست با مرگ مواجه شود». او چنان از آرامش و هوشمندی او تعریف می‌کند که شگفت‌آور است. در حالی که دیگران مثل گوبلز احساس حماسه‌ای قهرمانانه داشتند یا مثل بورمان تلاش می‌کردند زندگی خودشان را نجات دهند، یا مثل هیتلر سعی می‌کردند این آتش را خاموش کنند، اوا چنان احساس راحتی می‌کرد که گویی خوشحال بود.در 18 آوریل 1945 به خواهرش نامه‌ای نوشت که مایه تعجب زیاد همه شد: «هوا همچنان سرد است. مراقب خودت باش. فردا عصر با تو تماس می‌گیرم. تصورش را بکن خیاط از من 30 مارک برای آن بلوز لاجوردی خواسته است. دیوانه محض است! چطور جرئت می‌کند برای هیچی از من 30 مارک طلب کند»؟ شاید اوا می‌خواست به خانواده‌اش اطمینان‌خاطر بدهد چون روز بعد هم عکسی واقعی‌تر از برلین محاصره‌شده را برای دوستش «هرتا» فرستاد بعد از اینکه عید کریسمس را به او تبریک گفت و به‌خاطر سوءتماس‌ها عذرخواهی کرد. به او نوشت: «من خیلی خوشبختم. چون تو تصمیم گرفتی با گرتل در برگهاس بمانی. از زمان بمباران تراونستاین دیگر مطمئن نبودم که شما در جای امنی هستید. خداراشکر. فردا مادر به شما ملحق می‌شود. دیگر نیازی نیست نگران باشم».

فقط در تاریخ 25 ژوئن سال 1943 نوشت: «در طول استراحت، فرصت مناسبی دست داد تا مفصل با اوا براون صحبت کنم. تأثیر خوبی بر من گذاشت. او بسیار مورد اعتماد و قضاوتش در مسائل هنری، فوق‌العاده روشن و پخته است. قطعا به‌مثابه یک حامی ارزشمند برای پیشواست». یکی از نزدیک‌ترین معاونان هیتلر تقریبا دو سال پیش از پایان جنگ، داستان زن جوانی را فهمید که از 14 سال پیش زندگی‌اش را با رهبری در ویلای برگهاس تقسیم کرده و از هشت سال پیش در آنجا ساکن بوده است.
آخرین اتفاق خوش‌یمن قبل از آن فاجعه نهایی این بود: مراسم عروسی پرتجملی که برای خواهرش گرتل گرفتند. او در برگهاس با گروپنفوهرر یا همان هرمان فگلاین اس‌اس ازدواج کرد. به شکلی خاص علاقه‌مند بود که این یک ازدواج موفق باشد و به‌صورت رمزی به معشوقه‌اش گفت: «دوست دارم همان‌طور پیش برود که ازدواج من بود». جنگ د‌ر سوم ژوئن سال 1944 در شرایطی بود که آمریکایی‌ها برای فرودآمدن در سواحل نورماندی آماده می‌شدند. اما اوا با غرور این مسئله را انکار می‌کرد. برایش زندگی عاطفی برگهاس مهم‌تر از این چیزها بود. در پایان مراسم جشن بود که گرارد وایسکر، یکی از نزدیکانش، یواشکی به او گفت: «خواهر کوچکم الان دیگر زنی شوهر‌دار شد. اما من همچنان بعد از 16 سال یک دوست کوچک هستم».
در این سال حوادث به‌سرعت پشت‌سر هم اتفاق می‌افتاد. اندکی بعد از این عروسی، عملیات «والکری» در تاریخ 20 جولای سال 1944 شروع شد. کیفی بمب‌گذاری‌شده برای کلنل وان استاوفونبرگ، چیزی نمانده بود که سر امپراتوری آلمان را به باد دهد. اوا خبر را در حالی شنید که داشت حمام می‌کرد. به‌سرعت برگشت و به خدمتکارش دستور داد تا وسایلش را آماده کند. به او گفت: «من دارم می‌روم برلین». اما پاسخ او غیرقابل مجادله بود: «خانم من، این امکان ندارد. پیشوا به ما گفته است هر اتفاقی بیفتد، شما باید همچنان در برگهاس بمانید». مقاصد هیتلر کاملا روشن بود. او باید تا آخر از مسائل جدی به‌دور می‌ماند. پس برایش این نامه را نوشت: «محبوبم. من هم مثل تو خوب نیستم. دارم از نگرانی می‌میرم. احساس می‌کنم دارم عقلم را از دست می‌دهم. اینجا هوا خوب است. همه چیز آرام است تا آنجا که من احساس شرمندگی می‌کنم... تو می‌دانی که من جز با عشق تو زنده نیستم. دوستت اوا». این هوشیاری سخت بود. هیتلر تصمیم گرفت فورا به دوست عزیزش اطمینان خاطر دهد: «‌ای دخترک کوچک و کودن من، من حالم خوب است. هیچ نگرانی به خودت راه نده. شاید کمی خسته باشم. دیگر هیچ. امیدوارم بتوانم به‌زودی برگردم و سهم خودم را از آسایش در نزد تو بگیرم». هیتلر به‌همراه این نامه هدیه‌ای هم فرستاد تا او را مطمئن کند؛ همان لباسی که روز ترور پوشیده بود. سپس سعی کرد هرروز به‌طور مرتب خبر این ماجرا را به اطلاع او برساند. همچنان به او اجازه آمدن به برلین را نمی‌داد. از ژانویه سال 1945بود که امور، کاملا‌ رو به وخامت بیشتری می‌رفت. شوروی‌ها به شکل خطرناکی داشتند به پایتخت نزدیک می‌شدند. شهر در حالتی از محاصره بود. دیگر دستوراتش اجرا نمی‌شد. دوستش مارگریت شرایط رفتن اوا را این‌طور توصیف می‌کند:«در هفتم مارس 1945 بود که با یک قطار مخصوص و با اراده خودش عازم برلین شد. [... .] هیتلر که وحشت‌زده بود، خواست او را فورا برگرداند. اما نمی‌توانست قانعش کند».
دفاتر آلبرت شبار نقشی را که اوا طی این دو ماه منحوس در آن شهر محاصره‌شده ایفا کرده بود، به ما اطلاع می‌دهد: «اوا براون، تنها شخصیتی واقعی بود که در آن پناهگاه محکم می‌توانست با مرگ مواجه شود». او چنان از آرامش و هوشمندی او تعریف می‌کند که شگفت‌آور است. در حالی که دیگران مثل گوبلز احساس حماسه‌ای قهرمانانه داشتند یا مثل بورمان تلاش می‌کردند زندگی خودشان را نجات دهند، یا مثل هیتلر سعی می‌کردند این آتش را خاموش کنند، اوا چنان احساس راحتی می‌کرد که گویی خوشحال بود.در 18 آوریل 1945 به خواهرش نامه‌ای نوشت که مایه تعجب زیاد همه شد: «هوا همچنان سرد است. مراقب خودت باش. فردا عصر با تو تماس می‌گیرم. تصورش را بکن خیاط از من 30 مارک برای آن بلوز لاجوردی خواسته است. دیوانه محض است! چطور جرئت می‌کند برای هیچی از من 30 مارک طلب کند»؟ شاید اوا می‌خواست به خانواده‌اش اطمینان‌خاطر بدهد چون روز بعد هم عکسی واقعی‌تر از برلین محاصره‌شده را برای دوستش «هرتا» فرستاد بعد از اینکه عید کریسمس را به او تبریک گفت و به‌خاطر سوءتماس‌ها عذرخواهی کرد. به او نوشت: «من خیلی خوشبختم. چون تو تصمیم گرفتی با گرتل در برگهاس بمانی. از زمان بمباران تراونستاین دیگر مطمئن نبودم که شما در جای امنی هستید. خداراشکر. فردا مادر به شما ملحق می‌شود. دیگر نیازی نیست نگران باشم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.