بررسی تطبیقی آثار دانشور و فواد تکرلی
«رئالیسم در ادبیات داستانی ایران و عراق»، عنوان کتابی است از عباس یوسف که به بررسی تطبیقی در آثار سیمین دانشور و فواد تکرلی میپردازد و نشر نگاه مدتی است که آن را به چاپ رسانده است. این کتاب درواقع پژوهشی است در حوزه ادبیات تطبیقی که آثار دو نویسنده از ایران و عراق را مدنظر داشته است. سیمین دانشور از نویسندگان شاخص معاصر ایران است و فواد تکرلی نیز از نویسندگان واقعگرای ادبیات عراق بهشمار میرود. تکرلی که در سال 1927 متولد شد و در سال 2008 از دنیا رفت، «یکی از آخرین بازماندگان نسل نویسندگان پیشگام و برجستهترین رماننویس و داستاننویس عراق از جنبههای فنی بهشمار میرود». نویسنده کتاب در بخشی از مقدمهاش درباره این دو نویسنده و دلایل انتخاب آنها برای انجام پژوهشی تطبیقی در آثارشان نوشته است: «دانشور و تکرلی از بارزترین نویسندگان واقعگرای ایران و عراق به حساب میآیند. هر دو آنها از نویسندگان دهه پنجاه میلادی بهشمار میروند، تقریبا همزمان -بعد از جنگ جهانی دوم- شروع به نوشتن رمان یا داستان کوتاه کردند. وقتی نگارنده به بررسی آثار واقعگرای دانشور و تکرلی پرداخت ملاحظه کرد که عدهای از عوامل بر آنها و دیگر نویسندگان رئالیست تأثیر گذاشتهاند، از جمله در ایران پس از شهریور ماه 1320ش -در جریان جنگ جهانی دوم- و سرنگونی رضاشاه، فضای سیاسی و فرهنگی نسبتا بازی در کشور ایجاد شد و تجرک جدیدی در ادبیات روی داد. چاپ و نشر کتاب رونق تازهای گرفت و ادبیات ایران به شکل مجله، روزنامه و کتاب، جریانهای جدیدی را از سر گذراند. در این سالها، نویسندگان -ازجمله دانشور- با مکتبهای جدید ادبی و فکری آشنا شدند؛ امری که بر آثارشان تأثیر زیادی داشت. در عراق دوره پس از جنگ جهانی دوم و رویدادهای پیش از آن، روابط اجتماعی و طبقاتی، عراق را در قالب جدیدی درآورد. در این دوره، با آغاز فعالیت و اثربخشی جنبش ملی و نهادهای صنفی، سیاسی و فرهنگی، از شعارهای آزادی و استقلال ملی و از خواستههای قانونی تودهها و طبقات زحمتکش دفاع گردید». پژوهش فوق کوشیده به بررسی تطبیقی مهمترین ویژگیهای رئالیسم در آثار این دو نویسنده بپردازد و در چهار فصل کتاب به این موارد پرداخته شده: فصل اول به سه بخش تقسیم میشود که در بخش اول به مفهوم، مکاتب، اهمیت و تجربه ادبیات تطبیقی در ایران و عراق پرداخته شده و در بخش دوم به پیدایش رمان و داستان کوتاه در جهان، ایران و عراق و مهمترین داستاننویسان آن اشاره شده و در بخش سوم به رئالیسم، انواع و ویژگیهای آن پرداخته شده است. در فصل دوم گزارشی از زندگینامه و معرفی آثار دانشور ارائه شده است و همچنین به رئالیسم و مهمترین انواع و ویژگیهای آن در آثارش پرداخته است. در فصل سوم به زندگینامه و معرفی آثار فواد تکرلی اشاره شده و رئالیسم و انواع و ویژگیهای آن در آثار او بررسی شده است. فصل پایانی کتاب هم شباهتها و تفاوتهای رئالیسم دو نویسنده را بیان کرده و مهمترین اشتراکات و تفاوتهای واقعگرایی در آثار آنها ذکر شده است.
«رئالیسم در ادبیات داستانی ایران و عراق»، عنوان کتابی است از عباس یوسف که به بررسی تطبیقی در آثار سیمین دانشور و فواد تکرلی میپردازد و نشر نگاه مدتی است که آن را به چاپ رسانده است. این کتاب درواقع پژوهشی است در حوزه ادبیات تطبیقی که آثار دو نویسنده از ایران و عراق را مدنظر داشته است. سیمین دانشور از نویسندگان شاخص معاصر ایران است و فواد تکرلی نیز از نویسندگان واقعگرای ادبیات عراق بهشمار میرود. تکرلی که در سال 1927 متولد شد و در سال 2008 از دنیا رفت، «یکی از آخرین بازماندگان نسل نویسندگان پیشگام و برجستهترین رماننویس و داستاننویس عراق از جنبههای فنی بهشمار میرود». نویسنده کتاب در بخشی از مقدمهاش درباره این دو نویسنده و دلایل انتخاب آنها برای انجام پژوهشی تطبیقی در آثارشان نوشته است: «دانشور و تکرلی از بارزترین نویسندگان واقعگرای ایران و عراق به حساب میآیند. هر دو آنها از نویسندگان دهه پنجاه میلادی بهشمار میروند، تقریبا همزمان -بعد از جنگ جهانی دوم- شروع به نوشتن رمان یا داستان کوتاه کردند. وقتی نگارنده به بررسی آثار واقعگرای دانشور و تکرلی پرداخت ملاحظه کرد که عدهای از عوامل بر آنها و دیگر نویسندگان رئالیست تأثیر گذاشتهاند، از جمله در ایران پس از شهریور ماه 1320ش -در جریان جنگ جهانی دوم- و سرنگونی رضاشاه، فضای سیاسی و فرهنگی نسبتا بازی در کشور ایجاد شد و تجرک جدیدی در ادبیات روی داد. چاپ و نشر کتاب رونق تازهای گرفت و ادبیات ایران به شکل مجله، روزنامه و کتاب، جریانهای جدیدی را از سر گذراند. در این سالها، نویسندگان -ازجمله دانشور- با مکتبهای جدید ادبی و فکری آشنا شدند؛ امری که بر آثارشان تأثیر زیادی داشت. در عراق دوره پس از جنگ جهانی دوم و رویدادهای پیش از آن، روابط اجتماعی و طبقاتی، عراق را در قالب جدیدی درآورد. در این دوره، با آغاز فعالیت و اثربخشی جنبش ملی و نهادهای صنفی، سیاسی و فرهنگی، از شعارهای آزادی و استقلال ملی و از خواستههای قانونی تودهها و طبقات زحمتکش دفاع گردید». پژوهش فوق کوشیده به بررسی تطبیقی مهمترین ویژگیهای رئالیسم در آثار این دو نویسنده بپردازد و در چهار فصل کتاب به این موارد پرداخته شده: فصل اول به سه بخش تقسیم میشود که در بخش اول به مفهوم، مکاتب، اهمیت و تجربه ادبیات تطبیقی در ایران و عراق پرداخته شده و در بخش دوم به پیدایش رمان و داستان کوتاه در جهان، ایران و عراق و مهمترین داستاننویسان آن اشاره شده و در بخش سوم به رئالیسم، انواع و ویژگیهای آن پرداخته شده است. در فصل دوم گزارشی از زندگینامه و معرفی آثار دانشور ارائه شده است و همچنین به رئالیسم و مهمترین انواع و ویژگیهای آن در آثارش پرداخته است. در فصل سوم به زندگینامه و معرفی آثار فواد تکرلی اشاره شده و رئالیسم و انواع و ویژگیهای آن در آثار او بررسی شده است. فصل پایانی کتاب هم شباهتها و تفاوتهای رئالیسم دو نویسنده را بیان کرده و مهمترین اشتراکات و تفاوتهای واقعگرایی در آثار آنها ذکر شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.