حسین محباهری، بازیگر رامکردن زن سرکش
نمیتوان از طریق تئاتر ارتزاق کرد
رضا آشفته: حسین محباهری، بازیگر تئاتر، تلویزیون و سینما اینروزها در نمایش رامکردن زن سرکش، کار مریم کاظمی، در نقش پدر کاترینا بازی میکند. این خود انگیزهای شد که درباره این نمایش و حالوهوای خودش و تئاتر با او گفتوگو کنیم.
چندبار تجربه بازی در آثار ویلیام شکسپیر را داشتهاید؟
چهار، پنج سال پیش در نمایش هملت، کار کوروش اسداللهی که هماینک مترجم رامکردن زن سرکش است بازی کردم که فقط در جشنواره فجر اجرا شد و به اجرای عمومی نرسید. به گمانم بازی دیگری هم داشتهام که الان بهخاطرم نمیآید.
به نظرتان بازی در آثار شکسپیر توش و توان خاصی میخواهد؟
همه اهالی تئاتر، نمایشنامهنویسها و کارگردانها، معتقدند که شکسپیر نمایشنامهنویس بینظیری است و در این مورد هیچ جای شکی هم نیست. چه در متون کمدی و چه تراژدی، او داستان میگوید و آثارش هم از پیچیدگی خاصی برخوردار است.
بازی در کمدی رامکردن زن سرکش چگونه است؟
همهچیز از نگاه و چارچوب ذهنی مریم کاظمی شکل گرفته است و من هم تابع کارگردان بودهام. خواستهام به این شیوه دل ببندم و از منظر کارگردان متن را ببینم. هدف هم فهم و ارائه داستان شکسپیر بر صحنه است.
بهنظرتان با توجه به اینکه در چند نمایش به کارگردانی مریم کاظمی بازی کردهاید، او چگونه کارگردانی است؟
هر بازیگری علاقهمند است که در هرکاری که بازی میکند، به کارگردانش اعتماد داشته باشد، و عذابآور است که این اعتماد نباشد. مریم کاظمی، کارگردان متخصص و کاربلدی است. او درست مثل نجاری که میخواهد میز یا صندلی یا هرچیزی را بسازد، از دستزدن به چوب میداند که به چه کاری میآید، او هم بلد است که گونههای متعدد را به اجرا درآورد.
بازیگر در کارهایش برای جستوجوگری و خلاقیت چقدر آزاد است؟
بازیگران بسیار آزاد هستند. اگر کارگردان بداند که بازیگر هم میداند که او چه میخواهد، آنگاه آزادی اتفاق میافتد. او آنقدر به بازیگران، گرچه ناشناخته هم باشند، اعتماد میکند که اگر با یک نقش کوچک هم شروع کرده باشند امکان دارد که صاحب یک نقش بزرگتر هم شود. بستگی به تلاش و فهم بازیگر دارد که خودش را در تمرینها نشان دهد.
آیا مریم کاظمی در ارائه نمایش برای کودکان و بزرگسالان شیوه متفاوتی دارد؟
مریم کاظمی از کارش شناخت دارد و متخصصی است که در هر حوزهای دقیقا میداند چه میخواهد و باید چگونه عمل کند. البته پیش از کارهای کودک هم چند نمایش بزرگسال هم کار کردهاند مثل قلعه خواتین. او آنقدر خوب کار میکند که در نهایت رضایت مخاطب را جلب میکند.
شما را بیشتر بهعنوان بازیگر نقشهای کمدی میشناسند. چقدر با این نظر موافقید؟
بهعنوان بازیگر، آمادگی بازی در هر نوع ژانری را دارم؛ هم کار جدی و هم کمدی. برای مثال در تئاتر، در نمایش حلاج، کار سیاوش تهمورث بازی کردهام. در آنجا نقش قاضیالقضات بسیار خشک را داشتم که حلاج را محکوم به مرگ میکند. در رند خلوتنشین- پری صابری- شش نقش داشتم که یک نقش جدی را بازی کردم که فکر کنم از آن جدیتر نقشی نباشد. مشکلی با هیچ نقشی ندارم. در نمایش فرزند، نوشته یون فوسه، کار سیمین امیریان هم نقش جدی و سختی را بازی کردم. یک همسایه مست که تماشاگران و منتقدان آن را خیلی پسندیدند.
شما کارگردانی هستید که سالهاست کار نکردهاید، چرا؟!
بله، من از سال 85 کارگردانی نکردهام. عمدهترین دلیلش هم این است که وقتی سوژهای را میپسندم و دغدغهام میشود، بهراحتی و فوری سالن تمرین و اجرا در اختیارم قرار نمیگیرد. میگویند برو سال دیگر بیا و آنگاه دیگر آن سوژه دغدغهام نیست. انگار که به شاعر یا نقاش یا موزیسینی بگویند اثرت را در وقتی دیگر بروز بده. کارگردان هم نیازمند است که در لحظه، همهچیز برایش مهیا باشد وگرنه با گذشت زمان دغدغهمندیاش از بین میرود. برای مثال یکبار میخواستم براساس داستان کوتاه خواب نیمروز مارکز نمایشی را کار کنم، اما بعد از دوسال امکان اجرایش دست داد که دیگر دغدغهاش را نداشتم. آدم به مرور زمان تغییر میکند و اگر نکتهای امسال مسئله باشد، سال دیگر شاید مسئله من نوعی نباشد و این را باید برای مدیریت تئاتر در نظر گرفت.
آیا شما در تئاتر به لحاظ مالی تأمین هستید؟
بهشدت پاسخم منفی است؛ چون هیچکس نمیتواند بهراحتی از طریق تئاتر ارتزاق کند. در اینجا خریدن یک جفت کفش هم محال است و بهشدت وضعیت مالی در تئاتر وحشتناک است. سه، چهار ماه تمرین و یکی، دو ماه اجرا با یک درآمد ناچیز که تأمینکننده هیچ زندگیای نیست. قبلا یک قرارداد تیپ بود که بعد از چندی پولی دستگیرت میشد اما الان که همان هم نیست. برای تأمین مخارج زندگی باید سراغ تلویزیون و سینما برویم. در سالهای 53 و 54 که تئاتر کار میکردیم، میشد با درآمد آن یک زندگی معمولی داشت.
وضعیت بیمه تکمیلیتان با توجه به شرایط بیماریتان چگونه است؟
خداراشکر مشکلی ندارم و دارم کار میکنم. با آنکه گفته میشود هزینه بیمه تکمیلیام پرداخت شده، اما مابهالتفاوت هزینههای درمانم هنوز به من برگردانده نشده و گویا قرار است 10 اردیبهشت این اتفاق بیفتد. امیدوارم مسئله بیمه تکمیلی هنرمندان جدی گرفته شود که این بیماران نیازمند از پس هزینه درمانشان برآیند.
رضا آشفته: حسین محباهری، بازیگر تئاتر، تلویزیون و سینما اینروزها در نمایش رامکردن زن سرکش، کار مریم کاظمی، در نقش پدر کاترینا بازی میکند. این خود انگیزهای شد که درباره این نمایش و حالوهوای خودش و تئاتر با او گفتوگو کنیم.
چندبار تجربه بازی در آثار ویلیام شکسپیر را داشتهاید؟
چهار، پنج سال پیش در نمایش هملت، کار کوروش اسداللهی که هماینک مترجم رامکردن زن سرکش است بازی کردم که فقط در جشنواره فجر اجرا شد و به اجرای عمومی نرسید. به گمانم بازی دیگری هم داشتهام که الان بهخاطرم نمیآید.
به نظرتان بازی در آثار شکسپیر توش و توان خاصی میخواهد؟
همه اهالی تئاتر، نمایشنامهنویسها و کارگردانها، معتقدند که شکسپیر نمایشنامهنویس بینظیری است و در این مورد هیچ جای شکی هم نیست. چه در متون کمدی و چه تراژدی، او داستان میگوید و آثارش هم از پیچیدگی خاصی برخوردار است.
بازی در کمدی رامکردن زن سرکش چگونه است؟
همهچیز از نگاه و چارچوب ذهنی مریم کاظمی شکل گرفته است و من هم تابع کارگردان بودهام. خواستهام به این شیوه دل ببندم و از منظر کارگردان متن را ببینم. هدف هم فهم و ارائه داستان شکسپیر بر صحنه است.
بهنظرتان با توجه به اینکه در چند نمایش به کارگردانی مریم کاظمی بازی کردهاید، او چگونه کارگردانی است؟
هر بازیگری علاقهمند است که در هرکاری که بازی میکند، به کارگردانش اعتماد داشته باشد، و عذابآور است که این اعتماد نباشد. مریم کاظمی، کارگردان متخصص و کاربلدی است. او درست مثل نجاری که میخواهد میز یا صندلی یا هرچیزی را بسازد، از دستزدن به چوب میداند که به چه کاری میآید، او هم بلد است که گونههای متعدد را به اجرا درآورد.
بازیگر در کارهایش برای جستوجوگری و خلاقیت چقدر آزاد است؟
بازیگران بسیار آزاد هستند. اگر کارگردان بداند که بازیگر هم میداند که او چه میخواهد، آنگاه آزادی اتفاق میافتد. او آنقدر به بازیگران، گرچه ناشناخته هم باشند، اعتماد میکند که اگر با یک نقش کوچک هم شروع کرده باشند امکان دارد که صاحب یک نقش بزرگتر هم شود. بستگی به تلاش و فهم بازیگر دارد که خودش را در تمرینها نشان دهد.
آیا مریم کاظمی در ارائه نمایش برای کودکان و بزرگسالان شیوه متفاوتی دارد؟
مریم کاظمی از کارش شناخت دارد و متخصصی است که در هر حوزهای دقیقا میداند چه میخواهد و باید چگونه عمل کند. البته پیش از کارهای کودک هم چند نمایش بزرگسال هم کار کردهاند مثل قلعه خواتین. او آنقدر خوب کار میکند که در نهایت رضایت مخاطب را جلب میکند.
شما را بیشتر بهعنوان بازیگر نقشهای کمدی میشناسند. چقدر با این نظر موافقید؟
بهعنوان بازیگر، آمادگی بازی در هر نوع ژانری را دارم؛ هم کار جدی و هم کمدی. برای مثال در تئاتر، در نمایش حلاج، کار سیاوش تهمورث بازی کردهام. در آنجا نقش قاضیالقضات بسیار خشک را داشتم که حلاج را محکوم به مرگ میکند. در رند خلوتنشین- پری صابری- شش نقش داشتم که یک نقش جدی را بازی کردم که فکر کنم از آن جدیتر نقشی نباشد. مشکلی با هیچ نقشی ندارم. در نمایش فرزند، نوشته یون فوسه، کار سیمین امیریان هم نقش جدی و سختی را بازی کردم. یک همسایه مست که تماشاگران و منتقدان آن را خیلی پسندیدند.
شما کارگردانی هستید که سالهاست کار نکردهاید، چرا؟!
بله، من از سال 85 کارگردانی نکردهام. عمدهترین دلیلش هم این است که وقتی سوژهای را میپسندم و دغدغهام میشود، بهراحتی و فوری سالن تمرین و اجرا در اختیارم قرار نمیگیرد. میگویند برو سال دیگر بیا و آنگاه دیگر آن سوژه دغدغهام نیست. انگار که به شاعر یا نقاش یا موزیسینی بگویند اثرت را در وقتی دیگر بروز بده. کارگردان هم نیازمند است که در لحظه، همهچیز برایش مهیا باشد وگرنه با گذشت زمان دغدغهمندیاش از بین میرود. برای مثال یکبار میخواستم براساس داستان کوتاه خواب نیمروز مارکز نمایشی را کار کنم، اما بعد از دوسال امکان اجرایش دست داد که دیگر دغدغهاش را نداشتم. آدم به مرور زمان تغییر میکند و اگر نکتهای امسال مسئله باشد، سال دیگر شاید مسئله من نوعی نباشد و این را باید برای مدیریت تئاتر در نظر گرفت.
آیا شما در تئاتر به لحاظ مالی تأمین هستید؟
بهشدت پاسخم منفی است؛ چون هیچکس نمیتواند بهراحتی از طریق تئاتر ارتزاق کند. در اینجا خریدن یک جفت کفش هم محال است و بهشدت وضعیت مالی در تئاتر وحشتناک است. سه، چهار ماه تمرین و یکی، دو ماه اجرا با یک درآمد ناچیز که تأمینکننده هیچ زندگیای نیست. قبلا یک قرارداد تیپ بود که بعد از چندی پولی دستگیرت میشد اما الان که همان هم نیست. برای تأمین مخارج زندگی باید سراغ تلویزیون و سینما برویم. در سالهای 53 و 54 که تئاتر کار میکردیم، میشد با درآمد آن یک زندگی معمولی داشت.
وضعیت بیمه تکمیلیتان با توجه به شرایط بیماریتان چگونه است؟
خداراشکر مشکلی ندارم و دارم کار میکنم. با آنکه گفته میشود هزینه بیمه تکمیلیام پرداخت شده، اما مابهالتفاوت هزینههای درمانم هنوز به من برگردانده نشده و گویا قرار است 10 اردیبهشت این اتفاق بیفتد. امیدوارم مسئله بیمه تکمیلی هنرمندان جدی گرفته شود که این بیماران نیازمند از پس هزینه درمانشان برآیند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.