|

دست‌به‌دست‌شدن جوانان عرب بین گروه‌های تروریستی

نقشه راه تروریست‌ها در منطقه ما بیانگر سیل بی‌سابقه انتقال جوانانی است که از یک تشکیلات به یک تشکیلات دیگر می‌روند. این علاوه‌بر سیل جوانانی است که از غرب می‌آیند و به آنها گرگ‌های تنها گفته می‌شود. کشتار موزه «پاردو» در تونس (18مارس گذشته) نشان داد به‌سختی می‌توان بین تشکل‌های تروریستی تفاوت قایل شد و گفت برای مثال، داعش بزرگ‌تر است یا القاعده یا اینکه سایر تشکل‌های منطقه‌ای و محلی که به صورتی مستقل فعالیت می‌کنند، به کدام‌یک از این دو وابسته‌اند. این مسئله در برآوردهای اطلاعاتی و امنیتی مقامات تونسی نسبت به حادثه تروریستی موزه پاردو نیز کاملا مشهود بود زیرا بعد از این عملیات، آنها تشکیلات القاعده یا برخی گروه‌های وابسته به آن را مسئول آن دانستند که در حال نزاع با داعش هستند. ارزیابی رسمی تونس از همان ابتدا این بودکه گروه «عقبه بن‌نافع» که وابسته به القاعده است، در این عملیات خرابکارانه دست داشته و جوانانی را که مجری عملیات بودند نیز به نام‌های «یاسین العبیدی» و «جابر الخشناوی» معرفی کرد. طبق این سناریو، آن دو‌جوان اواخر سال گذشته به لیبی رفته و در اردوگاه‌های وابسته به گروه «انصار‌الشریعه» مرتبط با القاعده آموزش نظامی دیده بودند. اما چندی بعد گروه داعش با انتشار ویدئویی صوتی که از طریق اینترنت پخش شد مسئولیت این عملیات را برعهده گرفت؛ اتفاقی که کاملا سناریو مقامات رسمی تونس را زیر سوال می‌برد، اما آنها در این‌باره هیچ واکنشی نشان ندادند. در نوار پخش‌شده از سوی داعش آمده بود دو جوان با لقب‌های «ابوزکریا التونسی» و «ابو انس‌التونسی» در این عملیات دست داشته و برخی جزئیات دیگر و دقیق‌تر نیز در رابطه با نحوه انجام عملیات شرح داده شد؛ به گونه‌ای که تقریبا تردیدی باقی نمی‌گذاشت این جوانان در ارتباط با داعش دست به چنین عملیاتی زده‌اند. در این نوار ویدئویی از «زبانی مذهبی» استفاده شده بود که تقریبا بیشتر داعش آن را به کار می‌برد تا القاعده و کشته‌شدگان این عملیات را «صلیبی‌ها» ذکر کرد. این در‌حالی است که مقامات رسمی دولت تونس همچنان تاکید دارند بر روایت اولیه خودشان پافشاری کنند. در توضیح این ماجرا باید گفت به‌نظر می‌رسد تناقضی که اینجا به چشم می‌خورد، بیشتر از آنکه به مقامات تونسی مربوط باشد، به دامنه گسترده گروه‌های تروریستی و جوانانی ارتباط پیدا می‌کند که با این گروه‌ها فعالیت می‌کنند. در‌واقع مجریان عملیات مذکور ابتدا از طریق هسته‌ای موسوم به «جوانان مجاهد» به گروه «عقبه بن‌نافع» وابسته شدند که با القاعده ارتباط دارد، اما این هسته در اثر حملات امنیتی از هم پاشیده شد. از آنجا که الخشناوی و العبیدی جوانانی تازه‌کار در عرصه تروریسم بودند، به احتمال زیاد به نخستین هسته‌ای که درصدد جذب‌شان برآمده باشد، ملحق شده‌اند. ازاین‌رو به محض ازهم‌گسیخته‌شدن هسته اولیه‌شان که با القاعده در ارتباط بود، آنها آماده شدند تا با هر گروه دیگری که آنها را به عضویت خود بپذیرد، همکاری کنند و در‌این‌میان یکی از گروه‌هایی که از «عقبه بن‌نافع» و «القاعده» جدا شده و به داعش پیوسته بود، توانست آنها را شکار خود کند. این تشکل، آنها را برای آموزش‌های لازم به لیبی فرستاده است تا در یکی از اردوگاه‌های آنجا تعلیم ببینند. هیچ تعارضی در این نیست که این اردوگاه‌ها وابسته به «انصار الشریعه » بوده باشند که وابسته به القاعده بوده یا بعدها به داعش وابسته شده است، چون این گروه نیز یک دگردیسی مشابه این جوانان داشته است. گروه‌های تروریستی در مغرب عربی پیش از ظهور داعش با «القاعده» ارتباط داشتند و بعد برخی از آنها به داعش ملحق شد. باوجود اینکه بین رهبران این دو تشکل یعنی «القاعده» و «داعش» نزاعی آشکار وجود دارد، چیزی مانع جداشدن اشخاصی از این یکی و ملحق‌شدن به آن دیگری در‌صورت لزوم نمی‌شود. درواقع جوانان عرب بین شبکه‌های تروریستی دست‌به‌دست می‌شوند و به احتمال زیاد دو روایتی که درباره نحوه اجرا و مجریان عملیات پاردو نیز ذکر شد، به همین موضوع برمی‌گردد. این یکی از بهترین نمونه‌هایی است که نشان می‌دهد جوانان عرب چگونه در بین گروه‌های تروریستی توزیع شده‌اند؛ موضوعی که برای هرگونه مطالعه‌ای روی پدیده تروریسم در منطقه و تعیین سیاست‌های نحوه مقابله با آن اهمیت دارد.

نقشه راه تروریست‌ها در منطقه ما بیانگر سیل بی‌سابقه انتقال جوانانی است که از یک تشکیلات به یک تشکیلات دیگر می‌روند. این علاوه‌بر سیل جوانانی است که از غرب می‌آیند و به آنها گرگ‌های تنها گفته می‌شود. کشتار موزه «پاردو» در تونس (18مارس گذشته) نشان داد به‌سختی می‌توان بین تشکل‌های تروریستی تفاوت قایل شد و گفت برای مثال، داعش بزرگ‌تر است یا القاعده یا اینکه سایر تشکل‌های منطقه‌ای و محلی که به صورتی مستقل فعالیت می‌کنند، به کدام‌یک از این دو وابسته‌اند. این مسئله در برآوردهای اطلاعاتی و امنیتی مقامات تونسی نسبت به حادثه تروریستی موزه پاردو نیز کاملا مشهود بود زیرا بعد از این عملیات، آنها تشکیلات القاعده یا برخی گروه‌های وابسته به آن را مسئول آن دانستند که در حال نزاع با داعش هستند. ارزیابی رسمی تونس از همان ابتدا این بودکه گروه «عقبه بن‌نافع» که وابسته به القاعده است، در این عملیات خرابکارانه دست داشته و جوانانی را که مجری عملیات بودند نیز به نام‌های «یاسین العبیدی» و «جابر الخشناوی» معرفی کرد. طبق این سناریو، آن دو‌جوان اواخر سال گذشته به لیبی رفته و در اردوگاه‌های وابسته به گروه «انصار‌الشریعه» مرتبط با القاعده آموزش نظامی دیده بودند. اما چندی بعد گروه داعش با انتشار ویدئویی صوتی که از طریق اینترنت پخش شد مسئولیت این عملیات را برعهده گرفت؛ اتفاقی که کاملا سناریو مقامات رسمی تونس را زیر سوال می‌برد، اما آنها در این‌باره هیچ واکنشی نشان ندادند. در نوار پخش‌شده از سوی داعش آمده بود دو جوان با لقب‌های «ابوزکریا التونسی» و «ابو انس‌التونسی» در این عملیات دست داشته و برخی جزئیات دیگر و دقیق‌تر نیز در رابطه با نحوه انجام عملیات شرح داده شد؛ به گونه‌ای که تقریبا تردیدی باقی نمی‌گذاشت این جوانان در ارتباط با داعش دست به چنین عملیاتی زده‌اند. در این نوار ویدئویی از «زبانی مذهبی» استفاده شده بود که تقریبا بیشتر داعش آن را به کار می‌برد تا القاعده و کشته‌شدگان این عملیات را «صلیبی‌ها» ذکر کرد. این در‌حالی است که مقامات رسمی دولت تونس همچنان تاکید دارند بر روایت اولیه خودشان پافشاری کنند. در توضیح این ماجرا باید گفت به‌نظر می‌رسد تناقضی که اینجا به چشم می‌خورد، بیشتر از آنکه به مقامات تونسی مربوط باشد، به دامنه گسترده گروه‌های تروریستی و جوانانی ارتباط پیدا می‌کند که با این گروه‌ها فعالیت می‌کنند. در‌واقع مجریان عملیات مذکور ابتدا از طریق هسته‌ای موسوم به «جوانان مجاهد» به گروه «عقبه بن‌نافع» وابسته شدند که با القاعده ارتباط دارد، اما این هسته در اثر حملات امنیتی از هم پاشیده شد. از آنجا که الخشناوی و العبیدی جوانانی تازه‌کار در عرصه تروریسم بودند، به احتمال زیاد به نخستین هسته‌ای که درصدد جذب‌شان برآمده باشد، ملحق شده‌اند. ازاین‌رو به محض ازهم‌گسیخته‌شدن هسته اولیه‌شان که با القاعده در ارتباط بود، آنها آماده شدند تا با هر گروه دیگری که آنها را به عضویت خود بپذیرد، همکاری کنند و در‌این‌میان یکی از گروه‌هایی که از «عقبه بن‌نافع» و «القاعده» جدا شده و به داعش پیوسته بود، توانست آنها را شکار خود کند. این تشکل، آنها را برای آموزش‌های لازم به لیبی فرستاده است تا در یکی از اردوگاه‌های آنجا تعلیم ببینند. هیچ تعارضی در این نیست که این اردوگاه‌ها وابسته به «انصار الشریعه » بوده باشند که وابسته به القاعده بوده یا بعدها به داعش وابسته شده است، چون این گروه نیز یک دگردیسی مشابه این جوانان داشته است. گروه‌های تروریستی در مغرب عربی پیش از ظهور داعش با «القاعده» ارتباط داشتند و بعد برخی از آنها به داعش ملحق شد. باوجود اینکه بین رهبران این دو تشکل یعنی «القاعده» و «داعش» نزاعی آشکار وجود دارد، چیزی مانع جداشدن اشخاصی از این یکی و ملحق‌شدن به آن دیگری در‌صورت لزوم نمی‌شود. درواقع جوانان عرب بین شبکه‌های تروریستی دست‌به‌دست می‌شوند و به احتمال زیاد دو روایتی که درباره نحوه اجرا و مجریان عملیات پاردو نیز ذکر شد، به همین موضوع برمی‌گردد. این یکی از بهترین نمونه‌هایی است که نشان می‌دهد جوانان عرب چگونه در بین گروه‌های تروریستی توزیع شده‌اند؛ موضوعی که برای هرگونه مطالعه‌ای روی پدیده تروریسم در منطقه و تعیین سیاست‌های نحوه مقابله با آن اهمیت دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.