|

همزمان با ادامه مذاکره هسته‌ای مطرح شد

زمان پیشنهادی اوباما برای اجرایی‌شدن توافق؛ 10سال

شرق: دومین‌روز مذاکره هسته‌ای در مونترو سوئیس در حالی آغاز شد که شامگاه پیش از آن، باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا در مصاحبه‌ای گفته‌ بود: «ایران باید برنامه هسته‌ای خود را دست‌کم به مدت 10سال به‌گونه‌ای که قابل راستی‌آزمایی باشد در سطح فعلی نگه دارد تا بتوان به یک توافق جامع هسته‌ای دست یافت.» اگرچه مقامات جمهوری‌اسلامی‌ایران در مورد زمان پیشنهادی باراک اوباما، موضعی اتخاذ نکردند، اما محمدجواد ظریف در مصاحبه‌ای این سخنان اوباما را برای جلب افکارعمومی آمریکا و مقابله با تبلیغات نتانیاهو دانست. درعین‌حال اوباما در مصاحبه با «رویترز» که در کاخ‌سفید انجام شد، گفته که «شانس چنین توافقی را زیاد نمی‌داند.» به گزارش «رویترز» او گفت: «اگر ایران مایل باشد برای حداقل 10سال برنامه اتمی‌اش را در ابعاد فعلی نگه دارد و بعضی از عناصر موجود این برنامه را برچیند... اگر به این توافق برسیم و راهی برای تصدیق این پایبندی پیدا کنیم، هیچ گام دیگری نیست که بتوانیم برداریم که به این اندازه درمورد عدم‌دستیابی آنها به سلاح اتمی به ما اطمینان دهد.»اوباما در پاسخ به سوالی درباره چشم‌انداز توافق احتمالی با ایران تا پایان مهلت تعیین شده گفت تردید اصلی این است که آیا ایران با درخواست‌ها برای بازرسی‌های سفت و سخت از برنامه اتمی‌اش و پایین‌نگه‌داشتن سطح غنی‌سازی موافقت خواهد کرد یا نه. او افزود: «اما اگر آنها با آن موافقت کنند، این برای کنترل برنامه اتمی ایران بسیار موثرتر از هرگونه اقدام نظامی است که ما یا اسراییل می‌توانیم انجام دهیم و خیلی موثرتر از تحریم‌ها خواهد بود. حرف من این است که احتمال آنکه ایران پاسخ مثبت ندهد هنوز بیش از آن است که پاسخ مثبت دهد، اما باید منصفانه بگویم که ایرانی‌ها طرفی جدی در مذاکره بوده‌اند و آنها هم در داخل مسایل سیاسی خود را دارند. احتمال آنکه اکنون به توافق برسیم بیشتر از سه یا پنج‌ماه دیگر است.»این در حالی است که ایران از آذر سال گذشته تاکنون، برمبنای توافق ژنو، محدودیت‌هایی را در برنامه هسته‌ای خود پذیرفته و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش‌های ماهانه و فصلی خود بر انجام تعهدات توافق از سوی ایران صحه گذاشته ‌است. گزارش‌ها حاکی است که پیشنهاد اوباما شامل اعمال محدودیت‌های جدی بر برنامه اتمی ایران برای 10سال است اما در پنج‌سال بعدی این محدودیت‌ها به‌تدریج کاهش خواهد یافت. پیش‌تر زمان موردنظر آمریکا برای انجام این توافق، ۲۰سال بود اما این مورد‌قبول تهران نبود.
واکنش ظریف به سخنان اوباما
محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران روز گذشته در مونترو درباره سخنان رییس‌جمهور آمریکا گفت: «سخنان آقای اوباما به‌روشنی نشان‌دهنده این واقعیت است که ایالات‌متحده‌آمریکا که در طول چند‌دهه گذشته تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیم نظامی و تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی متعددی علیه جمهوری‌اسلامی ایران اعمال داشته، به این نتیجه رسیده که سیاست تهدید و تحریم، سیاستی شکست‌خورده است و این‌گونه اقدامات قادر به مقابله با عزم راسخ و همت بلند ملت ایران در دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و پیشرفت در زمینه بهره‌برداری از آن نبوده و نخواهد بود.» ظریف گفت: «مواضع آقای اوباما برای جلب افکار عمومی آمریکا و مقابله با تبلیغات نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و سایر مخالفان تندرو مذاکرات و در قالب کلمات و عبارات غیرقابل قبول و تهدیدآمیز مطرح شده است.» او گفت: «جمهوری اسلامی ایران با صداقت وارد مذاکره شده و تا دستیابی به حقوق هسته‌ای مردم ایران به این مذاکرات ادامه خواهد داد و تسلیم زیاده‌خواهی‌ها و مواضع غیرمنطقی طرف مقابل نخواهد شد.»اوباما در این مصاحبه علاوه بر پاسخ به سوالاتی در مورد سخنرانی نتانیاهو در کنگره گفته است: «صادقانه بگویم، نگرانی من نسبت به اقدامی از سوی کنگره که ممکن است گفت‌وگوها را پیش از تکمیل آنها تضعیف کند، بیش از نگرانی من از اظهارات نخست‌وزیر نتانیاهو است.» اوباما در این مصاحبه همچنین از طرح جمهوری‌خواهان و بعضی دموکرات‌ها در سنا برای اعمال تحریم‌های تازه علیه ایران در صورت به‌نتیجه‌نرسیدن مذاکرات تا روز ۳۰ژوئن، گفت: «چنین‌طرحی گفت‌وگوهای حساس با ایران را به خطر می‌اندازد.» به گزارش رویترز اوباما در این مصاحبه سعی کرد خسارت وارده به روابط دوکشور در اثر نطق نتانیاهو را کمرنگ جلوه دهد. او گفت: «این یک مساله شخصی نیست. فکر می‌کنم مهم است هر کشوری که با آمریکا رابطه دارد تشخیص دهد که در آمریکا فرآیندی برای رسیدن به تصمیم‌های سیاسی وجود دارد.»اوباما در عین‌حال گفت که نتانیاهو قبلا در مخالفت خود با توافق مقدماتی ژنو با ایران در اشتباه بوده است. «نتانیاهو انوع و اقسام ادعاها را داشته است: اینکه این یک توافق خیلی بد است. اینکه باعث خواهد شد ایران به اندازه ۵۰میلیارددلار پول (از طریق شل‌کردن تحریم‌ها) به دست آورد. اینکه ایران به آن عمل نخواهد کرد. هیچ‌کدام اینها درست از آب درنیامده است. درواقع در این دوره دیده‌ایم که ایران برنامه‌اش را پیش نبرده است و از بسیاری جهات، بعضی اجزای این برنامه را محدود کرده است.»روز گذشته جاش ارنست، سخنگوی کاخ‌سفید نیز گفت: «شانس دستیابی به توافق، 50- 50 است.» او همچنین گفته که «سخنرانی نخست‌وزیر اسراییل در کنگره بر مذاکرات هسته‌ای تاثیر نخواهد گذاشت. آمریکا حتی بعد از حصول یک توافق هسته‌ای نیز می‌تواند علیه ایران تحریم‌های جدید اعمال کند. اگر ایران نشان دهد که نمی‌خواهد از توافق حاصل‌شده پیروی کند ما می‌توانیم به حفظ تمام گزینه‌های روی میز ادامه دهیم. ما اگر احساس کنیم که این کار موفقیت‌آمیز خواهد بود می‌توانیم تحریم‌های جدید اعمال کنیم. ما حتی گزینه نظامی را داریم که هنوز در دسترس رییس‌جمهور است.»
مذاکره ادامه دارد
وزیران خارجه ایران و آمریکا روز سه‌شنبه 12 اسفند مذاکرات هسته‌ای خود را در مونترو سوئیس از سر گرفتند، مذاکره با حضور آقایان صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی، ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا، عباس عراقچی و مجید تخت‌روانچی، معاونان جواد ظریف، وندی شرمن، معاون جان کری و هلگا اشمید، معاون فدریکا موگرینی و البته با حضور حسین فریدون، دستیار ویژه حسن روحانی انجام شد. تا زمان تنظیم این گزارش این ترکیب مذاکراتی سه دور مذاکره با یکدیگر انجام داده‌اند. همزمان با انجام مذاکرات در سطوح بالا، تیم‌های کارشناسی دو کشور نیز تشکیل جلسه دادند. علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی و ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا نیز در چند نوبت دیدارهای دوجانبه‌ای داشتند که هر کدام حدود دو ساعت به طول انجامید. همچنین معاونان، مذاکرات مفصلی با یکدیگر انجام دادند. دور قبلی گفت‌وگوها شامگاه دوشنبه با همین ترکیب حدود ساعت هشت‌شب به وقت سوئیس به پایان رسید. مذاکرات در مونترو تا روز پنجشنبه ادامه دارد. روز پنجشنبه ایران با اعضای 1+5 مذاکره می‌کند و احتمالا این مذاکره در سطح معاونان خواهد بود.

شرق: دومین‌روز مذاکره هسته‌ای در مونترو سوئیس در حالی آغاز شد که شامگاه پیش از آن، باراک اوباما، رییس‌جمهوری آمریکا در مصاحبه‌ای گفته‌ بود: «ایران باید برنامه هسته‌ای خود را دست‌کم به مدت 10سال به‌گونه‌ای که قابل راستی‌آزمایی باشد در سطح فعلی نگه دارد تا بتوان به یک توافق جامع هسته‌ای دست یافت.» اگرچه مقامات جمهوری‌اسلامی‌ایران در مورد زمان پیشنهادی باراک اوباما، موضعی اتخاذ نکردند، اما محمدجواد ظریف در مصاحبه‌ای این سخنان اوباما را برای جلب افکارعمومی آمریکا و مقابله با تبلیغات نتانیاهو دانست. درعین‌حال اوباما در مصاحبه با «رویترز» که در کاخ‌سفید انجام شد، گفته که «شانس چنین توافقی را زیاد نمی‌داند.» به گزارش «رویترز» او گفت: «اگر ایران مایل باشد برای حداقل 10سال برنامه اتمی‌اش را در ابعاد فعلی نگه دارد و بعضی از عناصر موجود این برنامه را برچیند... اگر به این توافق برسیم و راهی برای تصدیق این پایبندی پیدا کنیم، هیچ گام دیگری نیست که بتوانیم برداریم که به این اندازه درمورد عدم‌دستیابی آنها به سلاح اتمی به ما اطمینان دهد.»اوباما در پاسخ به سوالی درباره چشم‌انداز توافق احتمالی با ایران تا پایان مهلت تعیین شده گفت تردید اصلی این است که آیا ایران با درخواست‌ها برای بازرسی‌های سفت و سخت از برنامه اتمی‌اش و پایین‌نگه‌داشتن سطح غنی‌سازی موافقت خواهد کرد یا نه. او افزود: «اما اگر آنها با آن موافقت کنند، این برای کنترل برنامه اتمی ایران بسیار موثرتر از هرگونه اقدام نظامی است که ما یا اسراییل می‌توانیم انجام دهیم و خیلی موثرتر از تحریم‌ها خواهد بود. حرف من این است که احتمال آنکه ایران پاسخ مثبت ندهد هنوز بیش از آن است که پاسخ مثبت دهد، اما باید منصفانه بگویم که ایرانی‌ها طرفی جدی در مذاکره بوده‌اند و آنها هم در داخل مسایل سیاسی خود را دارند. احتمال آنکه اکنون به توافق برسیم بیشتر از سه یا پنج‌ماه دیگر است.»این در حالی است که ایران از آذر سال گذشته تاکنون، برمبنای توافق ژنو، محدودیت‌هایی را در برنامه هسته‌ای خود پذیرفته و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش‌های ماهانه و فصلی خود بر انجام تعهدات توافق از سوی ایران صحه گذاشته ‌است. گزارش‌ها حاکی است که پیشنهاد اوباما شامل اعمال محدودیت‌های جدی بر برنامه اتمی ایران برای 10سال است اما در پنج‌سال بعدی این محدودیت‌ها به‌تدریج کاهش خواهد یافت. پیش‌تر زمان موردنظر آمریکا برای انجام این توافق، ۲۰سال بود اما این مورد‌قبول تهران نبود.
واکنش ظریف به سخنان اوباما
محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه ایران روز گذشته در مونترو درباره سخنان رییس‌جمهور آمریکا گفت: «سخنان آقای اوباما به‌روشنی نشان‌دهنده این واقعیت است که ایالات‌متحده‌آمریکا که در طول چند‌دهه گذشته تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیم نظامی و تحریم‌های ظالمانه و غیرقانونی متعددی علیه جمهوری‌اسلامی ایران اعمال داشته، به این نتیجه رسیده که سیاست تهدید و تحریم، سیاستی شکست‌خورده است و این‌گونه اقدامات قادر به مقابله با عزم راسخ و همت بلند ملت ایران در دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و پیشرفت در زمینه بهره‌برداری از آن نبوده و نخواهد بود.» ظریف گفت: «مواضع آقای اوباما برای جلب افکار عمومی آمریکا و مقابله با تبلیغات نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و سایر مخالفان تندرو مذاکرات و در قالب کلمات و عبارات غیرقابل قبول و تهدیدآمیز مطرح شده است.» او گفت: «جمهوری اسلامی ایران با صداقت وارد مذاکره شده و تا دستیابی به حقوق هسته‌ای مردم ایران به این مذاکرات ادامه خواهد داد و تسلیم زیاده‌خواهی‌ها و مواضع غیرمنطقی طرف مقابل نخواهد شد.»اوباما در این مصاحبه علاوه بر پاسخ به سوالاتی در مورد سخنرانی نتانیاهو در کنگره گفته است: «صادقانه بگویم، نگرانی من نسبت به اقدامی از سوی کنگره که ممکن است گفت‌وگوها را پیش از تکمیل آنها تضعیف کند، بیش از نگرانی من از اظهارات نخست‌وزیر نتانیاهو است.» اوباما در این مصاحبه همچنین از طرح جمهوری‌خواهان و بعضی دموکرات‌ها در سنا برای اعمال تحریم‌های تازه علیه ایران در صورت به‌نتیجه‌نرسیدن مذاکرات تا روز ۳۰ژوئن، گفت: «چنین‌طرحی گفت‌وگوهای حساس با ایران را به خطر می‌اندازد.» به گزارش رویترز اوباما در این مصاحبه سعی کرد خسارت وارده به روابط دوکشور در اثر نطق نتانیاهو را کمرنگ جلوه دهد. او گفت: «این یک مساله شخصی نیست. فکر می‌کنم مهم است هر کشوری که با آمریکا رابطه دارد تشخیص دهد که در آمریکا فرآیندی برای رسیدن به تصمیم‌های سیاسی وجود دارد.»اوباما در عین‌حال گفت که نتانیاهو قبلا در مخالفت خود با توافق مقدماتی ژنو با ایران در اشتباه بوده است. «نتانیاهو انوع و اقسام ادعاها را داشته است: اینکه این یک توافق خیلی بد است. اینکه باعث خواهد شد ایران به اندازه ۵۰میلیارددلار پول (از طریق شل‌کردن تحریم‌ها) به دست آورد. اینکه ایران به آن عمل نخواهد کرد. هیچ‌کدام اینها درست از آب درنیامده است. درواقع در این دوره دیده‌ایم که ایران برنامه‌اش را پیش نبرده است و از بسیاری جهات، بعضی اجزای این برنامه را محدود کرده است.»روز گذشته جاش ارنست، سخنگوی کاخ‌سفید نیز گفت: «شانس دستیابی به توافق، 50- 50 است.» او همچنین گفته که «سخنرانی نخست‌وزیر اسراییل در کنگره بر مذاکرات هسته‌ای تاثیر نخواهد گذاشت. آمریکا حتی بعد از حصول یک توافق هسته‌ای نیز می‌تواند علیه ایران تحریم‌های جدید اعمال کند. اگر ایران نشان دهد که نمی‌خواهد از توافق حاصل‌شده پیروی کند ما می‌توانیم به حفظ تمام گزینه‌های روی میز ادامه دهیم. ما اگر احساس کنیم که این کار موفقیت‌آمیز خواهد بود می‌توانیم تحریم‌های جدید اعمال کنیم. ما حتی گزینه نظامی را داریم که هنوز در دسترس رییس‌جمهور است.»
مذاکره ادامه دارد
وزیران خارجه ایران و آمریکا روز سه‌شنبه 12 اسفند مذاکرات هسته‌ای خود را در مونترو سوئیس از سر گرفتند، مذاکره با حضور آقایان صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی، ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا، عباس عراقچی و مجید تخت‌روانچی، معاونان جواد ظریف، وندی شرمن، معاون جان کری و هلگا اشمید، معاون فدریکا موگرینی و البته با حضور حسین فریدون، دستیار ویژه حسن روحانی انجام شد. تا زمان تنظیم این گزارش این ترکیب مذاکراتی سه دور مذاکره با یکدیگر انجام داده‌اند. همزمان با انجام مذاکرات در سطوح بالا، تیم‌های کارشناسی دو کشور نیز تشکیل جلسه دادند. علی‌اکبر صالحی، رییس سازمان انرژی اتمی و ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا نیز در چند نوبت دیدارهای دوجانبه‌ای داشتند که هر کدام حدود دو ساعت به طول انجامید. همچنین معاونان، مذاکرات مفصلی با یکدیگر انجام دادند. دور قبلی گفت‌وگوها شامگاه دوشنبه با همین ترکیب حدود ساعت هشت‌شب به وقت سوئیس به پایان رسید. مذاکرات در مونترو تا روز پنجشنبه ادامه دارد. روز پنجشنبه ایران با اعضای 1+5 مذاکره می‌کند و احتمالا این مذاکره در سطح معاونان خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.