|

تباهی تالاب‌ انزلی با ادامه بی‌توجهی‌ها

احمد زاهدی

بعد از اینکه گردش قایق‌های تفریحی و رشد گیاه آزولا در تالاب‌ انزلی قاتل جان نیلوفرهای آبی‌ای‌ شد که سالانه گردشگران زیادی را برای تماشای زیبایی خود به این منطقه می‌کشیدند؛ پساب، زباله، انواع فاضلاب بلای‌جان تالاب بین‌المللی انزلی شده است. کنوانسیون بین‌المللی حفاظت از تالاب‌های رامسر، تالاب‌های در معرض خطر برخی کشورها را در فهرست سیاه معروف خود به نام مونترو قرار داده است. تالاب‌ انزلی به‌دلیل از‌دست‌دادن ارزش اکولوژیک و زیستی خود در لیست سیاه کنوانسیون رامسر قرار دارد. تالاب‌ انزلی با ۱۵هزارهکتار مساحت به علت وسعت زیاد خود از اهمیت بالایی در سطح بین‌المللی برخوردار است. با وجود این، میانگین عمق این تالاب از ۱۱ به یک‌و‌نیم‌مترمربع کاهش یافته و علت آن حجم بالای رسوباتی بوده که به دلیل فرسایش جنگل‌ها و مراتع بالادست به این منطقه سرازیر شده‌اند. سالانه حدود ۳۰۰هزار‌تن رسوب وارد تالاب‌ انزلی می‌شودکه مهم‌ترین علت آن برداشت‌های بی‌رویه از جنگل‌ها، فرسایش مراتع و دخالت انسانی در عرصه‌های بالادست است. ورود فاضلاب‌های خانگی و کشاورزی با انواع سم کود شیمیایی، عامل دیگری‌ است که تالاب‌ انزلی را تهدید می‌کند به نحوی که تمام فاضلاب شهر رشت و شیرابه‌های محل دفن زباله در سراوان که به تناسب شرایط جوی بین پنج‌تا ۲۰‌هزار لیتر است، وارد تالاب‌ انزلی شده که تهدیدی جدی برای وضعیت این تالاب است. محمدرضا برجی، مدیر‌کل سازمان حفاظت محیط‌زیست گیلان، اخیرا گفته است: از بالا‌ترین ارتفاع گیلان در نقطه سماموس تا سواحل دریای خزر پر از زباله است! در طول 10سال گذشته دست‌کم سه‌مورد از مرگ دسته‌جمعی ماهی‌های تالابی در این زیستگاه بی‌بدیل گزارش شده است؛ رخدادی که آشکارا شدت کاهش توان زیست‌پالایی و خود‌ترمیمی بوم سازگان تالاب را نشان می‌دهد. با ادامه این وضع به‌زودی شاهد مرگ تالاب‌ انزلی خواهیم بود. تالاب می‌میرد اما این را وقتی که سرشار از لذت در آبراهه‌هایش قایقرانی می‌کنیم و از شوق با عکاسی از خود، همگان را به تماشا می‌خوانیم، نمی‌بینیم و در عکس‌هایمان نمی‌گیریم. گویی فقط‌و‌فقط اندک‌زیبایی برجا مانده، پلیکان پیر منزوی تالاب و چند‌گل آفت‌زده نیلوفر و لاله باقیمانده در کادر گردشگران بی‌خیال و بی‌خبر جا می‌گیرد.

بعد از اینکه گردش قایق‌های تفریحی و رشد گیاه آزولا در تالاب‌ انزلی قاتل جان نیلوفرهای آبی‌ای‌ شد که سالانه گردشگران زیادی را برای تماشای زیبایی خود به این منطقه می‌کشیدند؛ پساب، زباله، انواع فاضلاب بلای‌جان تالاب بین‌المللی انزلی شده است. کنوانسیون بین‌المللی حفاظت از تالاب‌های رامسر، تالاب‌های در معرض خطر برخی کشورها را در فهرست سیاه معروف خود به نام مونترو قرار داده است. تالاب‌ انزلی به‌دلیل از‌دست‌دادن ارزش اکولوژیک و زیستی خود در لیست سیاه کنوانسیون رامسر قرار دارد. تالاب‌ انزلی با ۱۵هزارهکتار مساحت به علت وسعت زیاد خود از اهمیت بالایی در سطح بین‌المللی برخوردار است. با وجود این، میانگین عمق این تالاب از ۱۱ به یک‌و‌نیم‌مترمربع کاهش یافته و علت آن حجم بالای رسوباتی بوده که به دلیل فرسایش جنگل‌ها و مراتع بالادست به این منطقه سرازیر شده‌اند. سالانه حدود ۳۰۰هزار‌تن رسوب وارد تالاب‌ انزلی می‌شودکه مهم‌ترین علت آن برداشت‌های بی‌رویه از جنگل‌ها، فرسایش مراتع و دخالت انسانی در عرصه‌های بالادست است. ورود فاضلاب‌های خانگی و کشاورزی با انواع سم کود شیمیایی، عامل دیگری‌ است که تالاب‌ انزلی را تهدید می‌کند به نحوی که تمام فاضلاب شهر رشت و شیرابه‌های محل دفن زباله در سراوان که به تناسب شرایط جوی بین پنج‌تا ۲۰‌هزار لیتر است، وارد تالاب‌ انزلی شده که تهدیدی جدی برای وضعیت این تالاب است. محمدرضا برجی، مدیر‌کل سازمان حفاظت محیط‌زیست گیلان، اخیرا گفته است: از بالا‌ترین ارتفاع گیلان در نقطه سماموس تا سواحل دریای خزر پر از زباله است! در طول 10سال گذشته دست‌کم سه‌مورد از مرگ دسته‌جمعی ماهی‌های تالابی در این زیستگاه بی‌بدیل گزارش شده است؛ رخدادی که آشکارا شدت کاهش توان زیست‌پالایی و خود‌ترمیمی بوم سازگان تالاب را نشان می‌دهد. با ادامه این وضع به‌زودی شاهد مرگ تالاب‌ انزلی خواهیم بود. تالاب می‌میرد اما این را وقتی که سرشار از لذت در آبراهه‌هایش قایقرانی می‌کنیم و از شوق با عکاسی از خود، همگان را به تماشا می‌خوانیم، نمی‌بینیم و در عکس‌هایمان نمی‌گیریم. گویی فقط‌و‌فقط اندک‌زیبایی برجا مانده، پلیکان پیر منزوی تالاب و چند‌گل آفت‌زده نیلوفر و لاله باقیمانده در کادر گردشگران بی‌خیال و بی‌خبر جا می‌گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.