فیلمسازی به سبک جمهوریخواهان
عماد پورشهریاری
«تکتیرانداز آمریکایی» آخرین فیلم ایستوود 84ساله است؛ ایستوودی که در بین تمام کارگردانها و اهالی هالیوود یکی از جمهوریخواهترین افراد است. تمام فعالیتهای سیاسی ایستوود بعد از رفتوآمدهای توئیتری و چندیادداشت تندوتیز سینمایی بیش از هرزمانی مورد توجه رسانهها قرار گرفته است.
«تکتیرانداز آمریکایی»، بدونشک یکی از مهمترین فیلمهای سال است؛ فیلمی که در ششبخش مختلف از جمله بهترین فیلم، نامزد اسکار شده و احتمال اینکه این مجسمه طلایی را از نیز ازآن خود کند، کم نیست. اما در این صورت نیز «تکتیرانداز آمریکایی» در تاریخ سینمای هالیوود نه بهعنوان یکفیلم اسکاری و پرفروش، بلکه بهعنوان یکی از سیاسیترین فیلمهای تاریخ سینمای آمریکا ماندگار خواهد شد.
فیلم داستان زندگی کریس کایل (با بازی بردلیکوپر) قهرمان جنگی ارتش آمریکاست؛ تکتیراندازی که به گواه خودش در طول زندگی نهچندان بلندش، مامور مرگ 255نفر (بهطور رسمی 160نفر) از نظامیان و شبهنظامیان عراقی، در طول جنگ عراق بوده و زندگی و خانوادهاش را آنطور که در روایت ایستوود آمده، فدای کشورش میکند. در طول فیلم کریس کایلی را میبینیم در قامت یکناسیونالیست دوآتشه، یککابوی سمبلیک، که به ارتش آمریکا میپیوندد و بعد از رویارویی با حادثه 11سپتامبر در قامت یک تکتیرانداز کارکشته وارد عراق میشود. همانطور که انتظار میرفت، فیلم یک اثر وطنپرستانه حرفهای است و بازهم مطابق انتظار، فیلم فروش بسیار بالایی داشت و توانست چندرکورد فروش را نیز بشکند.
اما داستان حاشیههای فیلم نه در فروش بالای آن شکل گرفت، نه در تعداد اسکارهایی که برایش نامزد شده، نه حتی در بازی خوب بردلی کوپر در نقش یک سرباز فدای وطن، فیلم در تحسین یک اسنایپر پارانوئید مورد نقد گرفته است.
داستان از جایی شروع شد که مایکل مور در توئیتی اسنایپرها را «بزدل» خواند و نوشت «عمویش در جنگجهانی دوم با شلیک یک تکتیرانداز ژاپنی کشته شده»، سث روگان هم در توئیتری با همین مضمون با اشاره به صحنهای از فیلم «لعنتیهای بیآبرو» تارانتینو، تلویحا «تکتیرانداز آمریکایی» را یک پروپاگاندای سیاسی خواند. منظور روگان صحنهای در فیلم تارانتینو است که نمایی از یک تکتیرانداز نازی را در قالب یک فیلم تبلیغاتی هیتلری نشان میدهد.
گرچه مور و روگان در روزهای بعد بارها هرگونه انتقاد به فیلم ایستوود را رد کردند، اما جریانی که در رسانههای سینمایی شکل گرفت و پاسخهایی که در طرفین موافق و مخالف ردوبدل شد تا حدی شدت گرفته که ممکن است حتی سرنوشت جوایز آکادمی اسکار را نیز تغییر دهد.
در این بین پرونده سیاسی ایستوود در رسانهها در حال موشکافی است و ارتباط جریان فیلم با جمهوریخواهان پررنگتر میشود. کارگردان کهنهکار هالیوود بارها و بارها در رخدادهای سیاسی حضوری فعال داشته و در تمام این موارد ارادت و علاقه خود را به جمهوریخواهان مطرح کرده است. ایستوود در انتخابات ریاستجمهوری دورههای قبلتر از مککین دفاع میکرد و در انتخابات اخیر نیز حین سخنرانی در جلسهای که در هواداری از میت رامنی برگزار شده بود، شوی سیاسی ویژهای راه انداخت و یکصندلی خالی را بهعنوان اوباما مخاطب خود قرار داد!
علاوه بر راین، سلامت روانی کریس کایل نیز مورد پرسش قرار گرفته، فیلمی که براساس خود زندگینامه کایل ساخته شده، مورد تایید نیست. کایل در کتاب خودش به کشتن 255نفر در جنگ عراق اشاره میکند که بیش از 160نفر را هیچمرجعی تایید نکرده است، علاوهبر راین، کایل در کتاب خودش به کشتن چندینآمریکایی در شلوغیهای بعد از توفان کاترینا اشاره میکند؛ «آدمبد»هایی که هیچوقت مرگشان تایید نشد و حتی قتل دوتگزاسی که گویا قصد دزدی از او را داشتند نیز هیچگاه ثابت نشد. کایل از دید از منتقدها، یک پارانوئید ازجنگبرگشته است و حرفهایش ارزش دفاع و به تصویرکشیدن را ندارد چه برسد به معرفیاش بهعنوان یک بُت وطنپرستی. حتی منتقدان، قهرمانسازی از کایل تکتیرانداز را مصداق نژادپرستی و ضدبشری تفسیر میدانند.
حالا تکتیرانداز آمریکایی بیشتر از آنچه شاید بهنظر برسد، یک فیلم هوادار جنگ معرفی میشود؛ فیلمی که شروع و حضور آمریکا در عراق و افغانستان را عملی شجاعانه و الزامی میداند و امنیت مردم آمریکا را تنها در اشغال و حمله نظامی به این کشورها تعریف میکند. حتی توجه کایل به اسلحه و فعالیتهای خیرخواهانهاش در قبال سربازان مجروح ازجنگبرگشته و ستایش اسلحه و همه اینها، آن چیزی است که بیشتر از جمهوریخواهان شنیده و دیدهایم. فیلمی که سارا پلین از آن تمجید و مایکل مور آن را تقبیح کند و همه یادداشتهای سیاستزده درباره آن و هراندازه که ایستوود آن را «بیارتباط به احزاب سیاسی» بداند، ناخواسته و خواسته یک فیلم سیاسی است و وارد فهرست بزرگان فیلمهای سیاسی شده و در کنار دکتر استرنج لاو، همه مردان رییسجمهور، کاندیداری منچوری، جیافکی و در بخش فیلمهای دستراستی این فهرست قرار میگیرد.
«تکتیرانداز آمریکایی» آخرین فیلم ایستوود 84ساله است؛ ایستوودی که در بین تمام کارگردانها و اهالی هالیوود یکی از جمهوریخواهترین افراد است. تمام فعالیتهای سیاسی ایستوود بعد از رفتوآمدهای توئیتری و چندیادداشت تندوتیز سینمایی بیش از هرزمانی مورد توجه رسانهها قرار گرفته است.
«تکتیرانداز آمریکایی»، بدونشک یکی از مهمترین فیلمهای سال است؛ فیلمی که در ششبخش مختلف از جمله بهترین فیلم، نامزد اسکار شده و احتمال اینکه این مجسمه طلایی را از نیز ازآن خود کند، کم نیست. اما در این صورت نیز «تکتیرانداز آمریکایی» در تاریخ سینمای هالیوود نه بهعنوان یکفیلم اسکاری و پرفروش، بلکه بهعنوان یکی از سیاسیترین فیلمهای تاریخ سینمای آمریکا ماندگار خواهد شد.
فیلم داستان زندگی کریس کایل (با بازی بردلیکوپر) قهرمان جنگی ارتش آمریکاست؛ تکتیراندازی که به گواه خودش در طول زندگی نهچندان بلندش، مامور مرگ 255نفر (بهطور رسمی 160نفر) از نظامیان و شبهنظامیان عراقی، در طول جنگ عراق بوده و زندگی و خانوادهاش را آنطور که در روایت ایستوود آمده، فدای کشورش میکند. در طول فیلم کریس کایلی را میبینیم در قامت یکناسیونالیست دوآتشه، یککابوی سمبلیک، که به ارتش آمریکا میپیوندد و بعد از رویارویی با حادثه 11سپتامبر در قامت یک تکتیرانداز کارکشته وارد عراق میشود. همانطور که انتظار میرفت، فیلم یک اثر وطنپرستانه حرفهای است و بازهم مطابق انتظار، فیلم فروش بسیار بالایی داشت و توانست چندرکورد فروش را نیز بشکند.
اما داستان حاشیههای فیلم نه در فروش بالای آن شکل گرفت، نه در تعداد اسکارهایی که برایش نامزد شده، نه حتی در بازی خوب بردلی کوپر در نقش یک سرباز فدای وطن، فیلم در تحسین یک اسنایپر پارانوئید مورد نقد گرفته است.
داستان از جایی شروع شد که مایکل مور در توئیتی اسنایپرها را «بزدل» خواند و نوشت «عمویش در جنگجهانی دوم با شلیک یک تکتیرانداز ژاپنی کشته شده»، سث روگان هم در توئیتری با همین مضمون با اشاره به صحنهای از فیلم «لعنتیهای بیآبرو» تارانتینو، تلویحا «تکتیرانداز آمریکایی» را یک پروپاگاندای سیاسی خواند. منظور روگان صحنهای در فیلم تارانتینو است که نمایی از یک تکتیرانداز نازی را در قالب یک فیلم تبلیغاتی هیتلری نشان میدهد.
گرچه مور و روگان در روزهای بعد بارها هرگونه انتقاد به فیلم ایستوود را رد کردند، اما جریانی که در رسانههای سینمایی شکل گرفت و پاسخهایی که در طرفین موافق و مخالف ردوبدل شد تا حدی شدت گرفته که ممکن است حتی سرنوشت جوایز آکادمی اسکار را نیز تغییر دهد.
در این بین پرونده سیاسی ایستوود در رسانهها در حال موشکافی است و ارتباط جریان فیلم با جمهوریخواهان پررنگتر میشود. کارگردان کهنهکار هالیوود بارها و بارها در رخدادهای سیاسی حضوری فعال داشته و در تمام این موارد ارادت و علاقه خود را به جمهوریخواهان مطرح کرده است. ایستوود در انتخابات ریاستجمهوری دورههای قبلتر از مککین دفاع میکرد و در انتخابات اخیر نیز حین سخنرانی در جلسهای که در هواداری از میت رامنی برگزار شده بود، شوی سیاسی ویژهای راه انداخت و یکصندلی خالی را بهعنوان اوباما مخاطب خود قرار داد!
علاوه بر راین، سلامت روانی کریس کایل نیز مورد پرسش قرار گرفته، فیلمی که براساس خود زندگینامه کایل ساخته شده، مورد تایید نیست. کایل در کتاب خودش به کشتن 255نفر در جنگ عراق اشاره میکند که بیش از 160نفر را هیچمرجعی تایید نکرده است، علاوهبر راین، کایل در کتاب خودش به کشتن چندینآمریکایی در شلوغیهای بعد از توفان کاترینا اشاره میکند؛ «آدمبد»هایی که هیچوقت مرگشان تایید نشد و حتی قتل دوتگزاسی که گویا قصد دزدی از او را داشتند نیز هیچگاه ثابت نشد. کایل از دید از منتقدها، یک پارانوئید ازجنگبرگشته است و حرفهایش ارزش دفاع و به تصویرکشیدن را ندارد چه برسد به معرفیاش بهعنوان یک بُت وطنپرستی. حتی منتقدان، قهرمانسازی از کایل تکتیرانداز را مصداق نژادپرستی و ضدبشری تفسیر میدانند.
حالا تکتیرانداز آمریکایی بیشتر از آنچه شاید بهنظر برسد، یک فیلم هوادار جنگ معرفی میشود؛ فیلمی که شروع و حضور آمریکا در عراق و افغانستان را عملی شجاعانه و الزامی میداند و امنیت مردم آمریکا را تنها در اشغال و حمله نظامی به این کشورها تعریف میکند. حتی توجه کایل به اسلحه و فعالیتهای خیرخواهانهاش در قبال سربازان مجروح ازجنگبرگشته و ستایش اسلحه و همه اینها، آن چیزی است که بیشتر از جمهوریخواهان شنیده و دیدهایم. فیلمی که سارا پلین از آن تمجید و مایکل مور آن را تقبیح کند و همه یادداشتهای سیاستزده درباره آن و هراندازه که ایستوود آن را «بیارتباط به احزاب سیاسی» بداند، ناخواسته و خواسته یک فیلم سیاسی است و وارد فهرست بزرگان فیلمهای سیاسی شده و در کنار دکتر استرنج لاو، همه مردان رییسجمهور، کاندیداری منچوری، جیافکی و در بخش فیلمهای دستراستی این فهرست قرار میگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.