|

مورد عجیب کنسرت سالار عقیلی در مشهد

اخراج نوازنده زن از روی سن

امیر محقق: مدت‌ها بود سازها، راهی به مشهد نداشتند و این شهر رنگ کنسرت موسیقی را به خود ندیده بود. بنابراین خبر برپایی کنسرت سالار عقیلی در «طُرقبه» در نزدیکی مشهد، علاقه‌مندان موسیقی را به تدبیر «دولت امید» خوشبین کرد؛ هرچند با وقوع «حاشیه»‌ای دیگر در این کنسرت، تماشاچیان با احساسی توام با بیم و امید از سالن خارج شدند. شامگاه دوشنبه 22دی در حالی که کنسرت سالار عقیلی در شهرستان طُرقبه به‌خوبی و خوشی آغاز شده بود، ناگهان نوازنده دف این گروه موسیقی بعد از اجرای تنها یک قطعه از روی سن پایین کشیده شد تا مورد عجیب‌وغریب برپایی کنسرت در شهرهای ایران در «طرقبه» رقم بخورد. حریر شریعت‌زاده که همسر سالار عقیلی هم هست، پس از پایین‌آورده‌شدن، دیگر اجازه روی‌صحنه‌رفتن را پیدا نکرد. این برای اولین‌بار نیست که گروه عقیلی با این مشکل مواجه می‌شود. سال پیش نیز از همراهی نوازندگان زن گروهش با او در اصفهان ممانعت شد و این خواننده را به‌شدت شوکه کرد. آن زمان به او گفته شده بود که بانوان در اصفهان، نمی‌توانند روی سن، بنوازند. محمدرضا کرمانی، مدیر برنامه‌های سالار عقیلی در گفت‌وگو با «شرق» در مورد حاشیه‌های پیش‌آمده در این اجرا گفت: «با وجود اینکه تمام مجوزهای لازم را از وزارت ارشاد اخذ کرده بودیم اما بعد از اجرای آهنگ اول، یکی از مسوولان امنیتی استان از دستیار من خواست تا خانم شریعت‌زاده از روی سن پایین بیایند.» او ضمن قدردانی از همکاری‌های ارشاد و نیروی انتظامی برای برگزاری کنسرت موردنظر توضیح داد: «اداره‌کل ارشاد استان با ما خیلی همکاری کرد. اما ‌ای‌کاش میان مسوولان هماهنگی‌های بیشتری صورت بگیرد تا شاهد اتفاقات اینچنینی نباشیم.»
او درباره نحوه ادامه‌یافتن کنسرت پس از این اتفاق افزود: «چون پیش‌بینی می‌کردیم ممکن است از حضور نوازنده خانم ممانعت به عمل بیاید، یک‌نوازنده جایگزین آقا همراه خود برده بودیم و بعد از این اتفاق، ایشان روی صحنه رفتند و به‌جای خانم شریعت‌زاده دف زدند و البته از سوت و کف‌های حضار، مشخص بود که از کنسرت راضی هستند.» کرمانی گله‌مندی خود را اینچنین ابراز کرد: «خانم شریعت‌زاده، گذشته از اینکه همسر آقای عقیلی هستند، از نوازندگان نامدار پیانو بوده و وجهه هنری بالایی دارند. توقع ما این بود که با وجود اخذ مجوزهای لازم، برخورد بهتری با ایشان صورت می‌گرفت.»
زنان فقط تماشاگر باشند؟
زنان نوازنده پشت چراغ‌قرمز ایستاده‌اند؛ معلوم نیست چه زمانی قرار است چراغ‌سبز برای آنها روشن شود. حلقه حضور بانوان نوازنده در شهرستان‌ها هرروز تنگ‌تر می‌شود و براساس یک‌قانون نانوشته آنها اجازه حضور روی سن را ندارند. براساس این قانون زن‌ها تنها باید تماشاگر کنسرت باشند و اجازه‌ای برای نوازندگی یا همخوانی در کنسرت‌های عمومی شهرستان‌ها به آنها داده نمی‌شود.
خرداد سال‌جاری «شرق» گزارشی از ممانعت حضور زنان نوازنده در اصفهان منتشر کرد. بر اساس این گزارش، بیش از یک‌دهه است که طبق یک‌قانون نانوشته حضور زنان نوازنده در اجراهای زنده موسیقی در این شهر ممنوع است و گروه موسیقی در صورتی می‌تواند مجوز برگزاری کنسرت دریافت کند که هیچ نوازنده زن یا همخوان زنی در گروه حضور نداشته باشد.
این موضوع البته از دید چهره‌های موسیقی به‌دور نمانده و آنها به‌صورت فردی اعتراض خود را به این مساله ابراز کرده‌اند. علیرضا قربانی، خواننده ارکستر ملی قبل از اجرای کنسرت خیریه که در بهار سال‌جاری برگزار کرد، در اعتراض به حذف شش‌نوازنده زن گروهش گفته بود: «همه آنها خواهران خودمان هستند. این خانم‌ها در عرصه‌های زندگی کار می‌کنند و در اداره، کارخانه و در صحنه‌های اجتماعی مشارکت صددرصد جدی دارند. اینکه چطور می‌توانیم آنها را از موسیقی حذف کنیم، به نظر من یک‌مقدار برخورنده است و جای تفکر و اعتماد بیشتری دارد.»اما بعد از انتشار این مطلب گزارش‌های دیگری از جلوگیری از حضور نوازندگان زن در شهرستان‌ها انتشار یافت. هرچند جرقه اولیه آن از اصفهان زده شد اما ایسکانیوز به نقل از حسین علیزاده - نوازنده تار و آهنگساز - از شیوع این مساله در بسیاری از شهرستان‌ها خبر داد: «در گذشته تنها در چندشهر، خانم‌ها اجازه حضور روی صحنه نداشتند اما در حال حاضر تقریبا در بسیاری از شهرها گفته شده در گروه، نوازنده خانم نباشد. با این‌حال حذف زنان از گروه‌های موسیقی موضوعی نیست که مورد قبول دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد. پیروز ارجمند، مدیر دفتر موسیقی وزارت ارشاد در نخستین نشست مطبوعاتی خود به پیگیری این موضوع اشاره کرده و گفته بود اقداماتی در حال انجام است.

امیر محقق: مدت‌ها بود سازها، راهی به مشهد نداشتند و این شهر رنگ کنسرت موسیقی را به خود ندیده بود. بنابراین خبر برپایی کنسرت سالار عقیلی در «طُرقبه» در نزدیکی مشهد، علاقه‌مندان موسیقی را به تدبیر «دولت امید» خوشبین کرد؛ هرچند با وقوع «حاشیه»‌ای دیگر در این کنسرت، تماشاچیان با احساسی توام با بیم و امید از سالن خارج شدند. شامگاه دوشنبه 22دی در حالی که کنسرت سالار عقیلی در شهرستان طُرقبه به‌خوبی و خوشی آغاز شده بود، ناگهان نوازنده دف این گروه موسیقی بعد از اجرای تنها یک قطعه از روی سن پایین کشیده شد تا مورد عجیب‌وغریب برپایی کنسرت در شهرهای ایران در «طرقبه» رقم بخورد. حریر شریعت‌زاده که همسر سالار عقیلی هم هست، پس از پایین‌آورده‌شدن، دیگر اجازه روی‌صحنه‌رفتن را پیدا نکرد. این برای اولین‌بار نیست که گروه عقیلی با این مشکل مواجه می‌شود. سال پیش نیز از همراهی نوازندگان زن گروهش با او در اصفهان ممانعت شد و این خواننده را به‌شدت شوکه کرد. آن زمان به او گفته شده بود که بانوان در اصفهان، نمی‌توانند روی سن، بنوازند. محمدرضا کرمانی، مدیر برنامه‌های سالار عقیلی در گفت‌وگو با «شرق» در مورد حاشیه‌های پیش‌آمده در این اجرا گفت: «با وجود اینکه تمام مجوزهای لازم را از وزارت ارشاد اخذ کرده بودیم اما بعد از اجرای آهنگ اول، یکی از مسوولان امنیتی استان از دستیار من خواست تا خانم شریعت‌زاده از روی سن پایین بیایند.» او ضمن قدردانی از همکاری‌های ارشاد و نیروی انتظامی برای برگزاری کنسرت موردنظر توضیح داد: «اداره‌کل ارشاد استان با ما خیلی همکاری کرد. اما ‌ای‌کاش میان مسوولان هماهنگی‌های بیشتری صورت بگیرد تا شاهد اتفاقات اینچنینی نباشیم.»
او درباره نحوه ادامه‌یافتن کنسرت پس از این اتفاق افزود: «چون پیش‌بینی می‌کردیم ممکن است از حضور نوازنده خانم ممانعت به عمل بیاید، یک‌نوازنده جایگزین آقا همراه خود برده بودیم و بعد از این اتفاق، ایشان روی صحنه رفتند و به‌جای خانم شریعت‌زاده دف زدند و البته از سوت و کف‌های حضار، مشخص بود که از کنسرت راضی هستند.» کرمانی گله‌مندی خود را اینچنین ابراز کرد: «خانم شریعت‌زاده، گذشته از اینکه همسر آقای عقیلی هستند، از نوازندگان نامدار پیانو بوده و وجهه هنری بالایی دارند. توقع ما این بود که با وجود اخذ مجوزهای لازم، برخورد بهتری با ایشان صورت می‌گرفت.»
زنان فقط تماشاگر باشند؟
زنان نوازنده پشت چراغ‌قرمز ایستاده‌اند؛ معلوم نیست چه زمانی قرار است چراغ‌سبز برای آنها روشن شود. حلقه حضور بانوان نوازنده در شهرستان‌ها هرروز تنگ‌تر می‌شود و براساس یک‌قانون نانوشته آنها اجازه حضور روی سن را ندارند. براساس این قانون زن‌ها تنها باید تماشاگر کنسرت باشند و اجازه‌ای برای نوازندگی یا همخوانی در کنسرت‌های عمومی شهرستان‌ها به آنها داده نمی‌شود.
خرداد سال‌جاری «شرق» گزارشی از ممانعت حضور زنان نوازنده در اصفهان منتشر کرد. بر اساس این گزارش، بیش از یک‌دهه است که طبق یک‌قانون نانوشته حضور زنان نوازنده در اجراهای زنده موسیقی در این شهر ممنوع است و گروه موسیقی در صورتی می‌تواند مجوز برگزاری کنسرت دریافت کند که هیچ نوازنده زن یا همخوان زنی در گروه حضور نداشته باشد.
این موضوع البته از دید چهره‌های موسیقی به‌دور نمانده و آنها به‌صورت فردی اعتراض خود را به این مساله ابراز کرده‌اند. علیرضا قربانی، خواننده ارکستر ملی قبل از اجرای کنسرت خیریه که در بهار سال‌جاری برگزار کرد، در اعتراض به حذف شش‌نوازنده زن گروهش گفته بود: «همه آنها خواهران خودمان هستند. این خانم‌ها در عرصه‌های زندگی کار می‌کنند و در اداره، کارخانه و در صحنه‌های اجتماعی مشارکت صددرصد جدی دارند. اینکه چطور می‌توانیم آنها را از موسیقی حذف کنیم، به نظر من یک‌مقدار برخورنده است و جای تفکر و اعتماد بیشتری دارد.»اما بعد از انتشار این مطلب گزارش‌های دیگری از جلوگیری از حضور نوازندگان زن در شهرستان‌ها انتشار یافت. هرچند جرقه اولیه آن از اصفهان زده شد اما ایسکانیوز به نقل از حسین علیزاده - نوازنده تار و آهنگساز - از شیوع این مساله در بسیاری از شهرستان‌ها خبر داد: «در گذشته تنها در چندشهر، خانم‌ها اجازه حضور روی صحنه نداشتند اما در حال حاضر تقریبا در بسیاری از شهرها گفته شده در گروه، نوازنده خانم نباشد. با این‌حال حذف زنان از گروه‌های موسیقی موضوعی نیست که مورد قبول دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد. پیروز ارجمند، مدیر دفتر موسیقی وزارت ارشاد در نخستین نشست مطبوعاتی خود به پیگیری این موضوع اشاره کرده و گفته بود اقداماتی در حال انجام است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.