|

مذاکره هسته‌ای بهانه تعلیق انتشار اسناد کودتای 28 مرداد

شرق: کودتای سرنگونی دولت مصدق برای آمریکا آنقدر‌گران تمام شده‌ که بعد از گذشت بیش از 60سال، هنوز از انتشار همه اسناد آن ابا دارد؛ هر بار به یک بهانه. این بار اعلام شده‌ است که آمریکا نگران تاثیر منفی انتشار این اسناد بر مذاکرات هسته‌ای است. این درحالی‌است که پیش‌تر اعلام شده ‌بود، قرار است اسنادی جدید از ماجرای کودتا منتشر شود. فروردین‌ماه سایت «سکوریتی‌نیوز» در گزارشی از افشای قریب‌الوقوع اسناد مرتبط با فعالیت‌های پنهانی دستگاه «اطلاعات مرکزی آمریکا» (سیا) در زمان وقوع کودتای 28مرداد در ایران خبر داده بود.
با این حال وزارت امور خارجه آمریکا روز پنجشنبه اعلام کرد که انتشار جلد تازه کتاب اسناد تاریخی سیاست خارجی این کشور را که به موضوع دخالت «سیا» در کودتای 28مرداد 1332 علیه دولت دکتر محمد مصدق در ایران می‌پردازد، تا زمانی نامعلوم به تعویق انداخته ‌است. «ایرنا» به نقل از «آسوشیتد‌پرس» نوشته‌ ‌است: «تصمیم یادشده در نشست ماه سپتامبر کمیته اسناد رسمی دیپلماتیک وزارت خارجه آمریکا اتخاذ شده اما صورتجلسه آن این هفته انتشار یافته است.» «استیفن راندولف»، مورخ وزارت خارجه آمریکا در آن نشست گفته‌ که بهتر است اسناد تاریخی وزارت خارجه درباره ایران به‌دلیل مذاکرات جاری هسته‌ای همچنان مخفی نگه داشته شود.
نخستین‌بار در سال 1989 میلادی وزارت امور خارجه آمریکا فصل‌هایی از اسنادی در مورد سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران منتشر کرد. در آن زمان، از گزارش مذکور انتقاد شده بود چراکه در آن اشاره چندانی به نقش «سیا» در کودتای 28مرداد نشده بود. سایت «سکوریتی‌نیوز» که در حوزه امنیت و سیاست خارجی آمریکا فعال است، گفته‌ بود که دکتر «استفن راندولف»، مورخ وزارت امورخارجه آمریکا قرار است تابستان امسال اسناد بیشتری منتشر کند. این سایت اشاره کرده که اسناد مذکور به احتمال زیاد رازهای بیشتری از دخالت دستگاه امنیتی آمریکا در کودتای 28مرداد را فاش می‌کنند، همان‌گونه که اسناد منتشرشده در مورد حکومت نظامیان در شیلی در فاصله سال‌های 1973-1969 میلادی ابعاد تازه‌ای از فعالیت‌های مخفیانه دستگاه اطلاعاتی آمریکا را فاش کرد.
مهم‌ترین سند منتشرشده درباره کودتای28مرداد یک تحقیق معروف سیاست که با عنوان «سند ویلبر» شناخته می‌شود و در سال 2000 به «نیویورک‌تایمز» درز کرد. این سند، تحت نظارت دایره تاریخ «سیا» و با عنوان «سرنگونی نخست‌وزیر مصدق در ایران» و با نظارت دکتر «دونالد ویلبر»- باستان‌شناسی که به فعالیت‌های جاسوسی روی آورده و همچنین مامور مخفی ارشد فارسی‌زبان سازمان بود- تهیه شد. هدف از تهیه آن، نقد و ارزیابی دقیق کودتای 1332 و فراهم‌سازی سندی راهنما برای کودتاهای آینده در دیگر نقاط بود. تیرماه سال‌جاری هم پایگاه اطلاع‌رسانی «آرشیو امنیت‌ملی» آمریکا اسناد جدیدی در این‌باره منتشر کرد. در این اسناد؛ علاوه بر اشاره به برخی مسایل پشت پرده از نقش دولت آمریکا، جزییاتی از نقش کمترپرداخته‌شده انگلیس برملا شده ‌بود. نشریه «فارین‌پالسی» هم مردادماه سال گذشته به افشای مدارک محرمانه مبنی‌بر دست‌داشتن مستقیم «سیا » در امور ایران پرداخت. این اسناد؛ نقش مستقیم ایالات متحده را در کودتای 1953 ایران تایید می‌کرد. براساس قوانین آمریکا، اسناد تاریخی و رسمی دیپلماتیک این کشور می‌تواند پس از گذشت ۳۰سال در دسترس عموم قرار گیرد.

شرق: کودتای سرنگونی دولت مصدق برای آمریکا آنقدر‌گران تمام شده‌ که بعد از گذشت بیش از 60سال، هنوز از انتشار همه اسناد آن ابا دارد؛ هر بار به یک بهانه. این بار اعلام شده‌ است که آمریکا نگران تاثیر منفی انتشار این اسناد بر مذاکرات هسته‌ای است. این درحالی‌است که پیش‌تر اعلام شده ‌بود، قرار است اسنادی جدید از ماجرای کودتا منتشر شود. فروردین‌ماه سایت «سکوریتی‌نیوز» در گزارشی از افشای قریب‌الوقوع اسناد مرتبط با فعالیت‌های پنهانی دستگاه «اطلاعات مرکزی آمریکا» (سیا) در زمان وقوع کودتای 28مرداد در ایران خبر داده بود.
با این حال وزارت امور خارجه آمریکا روز پنجشنبه اعلام کرد که انتشار جلد تازه کتاب اسناد تاریخی سیاست خارجی این کشور را که به موضوع دخالت «سیا» در کودتای 28مرداد 1332 علیه دولت دکتر محمد مصدق در ایران می‌پردازد، تا زمانی نامعلوم به تعویق انداخته ‌است. «ایرنا» به نقل از «آسوشیتد‌پرس» نوشته‌ ‌است: «تصمیم یادشده در نشست ماه سپتامبر کمیته اسناد رسمی دیپلماتیک وزارت خارجه آمریکا اتخاذ شده اما صورتجلسه آن این هفته انتشار یافته است.» «استیفن راندولف»، مورخ وزارت خارجه آمریکا در آن نشست گفته‌ که بهتر است اسناد تاریخی وزارت خارجه درباره ایران به‌دلیل مذاکرات جاری هسته‌ای همچنان مخفی نگه داشته شود.
نخستین‌بار در سال 1989 میلادی وزارت امور خارجه آمریکا فصل‌هایی از اسنادی در مورد سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران منتشر کرد. در آن زمان، از گزارش مذکور انتقاد شده بود چراکه در آن اشاره چندانی به نقش «سیا» در کودتای 28مرداد نشده بود. سایت «سکوریتی‌نیوز» که در حوزه امنیت و سیاست خارجی آمریکا فعال است، گفته‌ بود که دکتر «استفن راندولف»، مورخ وزارت امورخارجه آمریکا قرار است تابستان امسال اسناد بیشتری منتشر کند. این سایت اشاره کرده که اسناد مذکور به احتمال زیاد رازهای بیشتری از دخالت دستگاه امنیتی آمریکا در کودتای 28مرداد را فاش می‌کنند، همان‌گونه که اسناد منتشرشده در مورد حکومت نظامیان در شیلی در فاصله سال‌های 1973-1969 میلادی ابعاد تازه‌ای از فعالیت‌های مخفیانه دستگاه اطلاعاتی آمریکا را فاش کرد.
مهم‌ترین سند منتشرشده درباره کودتای28مرداد یک تحقیق معروف سیاست که با عنوان «سند ویلبر» شناخته می‌شود و در سال 2000 به «نیویورک‌تایمز» درز کرد. این سند، تحت نظارت دایره تاریخ «سیا» و با عنوان «سرنگونی نخست‌وزیر مصدق در ایران» و با نظارت دکتر «دونالد ویلبر»- باستان‌شناسی که به فعالیت‌های جاسوسی روی آورده و همچنین مامور مخفی ارشد فارسی‌زبان سازمان بود- تهیه شد. هدف از تهیه آن، نقد و ارزیابی دقیق کودتای 1332 و فراهم‌سازی سندی راهنما برای کودتاهای آینده در دیگر نقاط بود. تیرماه سال‌جاری هم پایگاه اطلاع‌رسانی «آرشیو امنیت‌ملی» آمریکا اسناد جدیدی در این‌باره منتشر کرد. در این اسناد؛ علاوه بر اشاره به برخی مسایل پشت پرده از نقش دولت آمریکا، جزییاتی از نقش کمترپرداخته‌شده انگلیس برملا شده ‌بود. نشریه «فارین‌پالسی» هم مردادماه سال گذشته به افشای مدارک محرمانه مبنی‌بر دست‌داشتن مستقیم «سیا » در امور ایران پرداخت. این اسناد؛ نقش مستقیم ایالات متحده را در کودتای 1953 ایران تایید می‌کرد. براساس قوانین آمریکا، اسناد تاریخی و رسمی دیپلماتیک این کشور می‌تواند پس از گذشت ۳۰سال در دسترس عموم قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.