پاسخ حسین کلباسی به اتهام انتحال
در پاسخ به مطلبی که از طریق پست الکترونیک به نشانی برخی از استادان عزیز و همکاران گرامیام در دانشگاه ارسال شده و در آن ادعا شده که در تدوین مقالهای به زبان انگلیسی توسط این جانب، نوعی سرقت علمی (یا بهاصطلاح انتحال) صورت پذیرفته، نکاتی چند را به دو حیث متذکر میشوم. پارهای از مطالب حیث خاص و پارهای حیث عام دارد:
1. امروزه کمتر کسی است که دقایقی یا حتی ساعاتی از شبانهروز خود را به اینترنت (یا بهطور کلی فضای مجازی) اختصاص ندهد. بسیاری از دوستان و همکاران و نیز خانواده من میدانند که - درست یا غلط- نگارنده چندان انسی با فضای مجازی ندارم و پست الکترونیکی خود را نیز بهطور مداوم و روزانه نمیبینم. حتی آنچه که اخیرا درباره یکی از استادان دانشگاه تهران واقع شده است را شفاها و از طریق برخی همکاران دریافت کردم. اواخر هفته گذشته یکی از رفقا و همکاران عزیزم در گروه فلسفه دانشگاه، متن کوتاهی را از طریق ایمیل برایم ارسال کرده بود، متضمن ادعای مذکور و البته فرستنده اصلی آن ناشناس و احتمالا با نام مستعار. از آنجاکه مطلبی ناصواب از طریق فرستندهای ناشناس ارسال شده بود، درصدد پاسخ برنیامدم، لیکن تدریجا دریافتم که در خلال دو، سهروز اخیر، مصدر یا مصادر نامه سعی و اهتمام بلیغی در ایجاد سوال و ابهام و تردید در ذهن برخی همکاران دانشگاهی و بهویژه دوستان و نزدیکان من به خرج دادهاند، بهگونهای که شب گذشته (دوشنبه دهم آذرماه) تنی چند از همکاران عزیزم از سر حسن نیت و شفقت، مرا به نوشتن جوابیهای در این باب ترغیب - و حتی مکلف-
کردند.
در آغاز آن نامه، ضمن اشارهای کوتاه به ماجرای یکی از استادان دانشگاه تهران که اخیرا متهم به سرقت علمی شده است، آمده که «اینجانب... با همین تقلبها» استاد تمام در دانشگاه شدهام!! و سپس بهعنوان مدرک، مشخصات یکی از مقالاتم را که نه سال پیش در مجله حکمت و فلسفه منتشر گردیده، آورده است. فعلا از لحن موهن و بیادبانه نویسنده نامه میگذرم -که حساب مفتری روشن است- و تنها از مقاله مذکور سخن میگویم:
حدود یکدهه پیش که من درسی را با عنوان «فلسفه تاریخ» - از زمره دروس اختیاری رشته فلسفه در مقطع کارشناسی ارشد - تدریس میکردم، لدی الاقتضاء مطالبی را از منابع مختلف استخراج و یادداشت میکردم و به مناسبت بحث و سرفصلهای درس از آنها بهره میبردم. اواخر سال۸۵ یا اوایل سال۸۶، هنگامی که قرار شد مقالهای برای نشریه نوپای «حکمت و فلسفه» آماده کنم، از آنجا که با زبان و متون تخصصی به زبان انگلیسی بیگانه نبوده و نیستم و از آنجا که مجله مذکور نیز از آغاز به انتشار مقالات فارسی و انگلیسی (توامان) تعین یافته بود، به توصیه سردبیر محترم وقت مجله، درصدد عرضه مقالهای به زبان انگلیسی برآمدم. نسخه نخست مقاله، فراهمآمده از همان یادداشتها و البته استنتاجاتی بود از جانب خودم و حجمی در حدود 25صفحه. به من گفته شد که از حجم باید کاسته شود و من نیز پس از تغییراتی، نسخه دوم آن را با حجمی کمتر عرضه کردم. در صفحهبندی مجله، مقاله مذکور در حجم پانزده صفحه در نهمین شماره آن - یعنی از صفحه ۲۱ تا ۳۶ فارسی و ۱۱۳ تا ۱۲۸ انگلیسی - منتشر شد. از صفحه ۲۱ تا ۳۲ مجله مشتمل است بر مطالب گوناگونی که حداقل هشتبار ارجاعات آن ذکر شده و از صفحه
۳۲ تا اوایل صفحه ۳۶ (یعنی اندکی بیش از چهار صفحه)، قسمتی از کتاب فیلسوف معاصر «ژاک ماریتن» در همین زمینه افزوده شده است. از قضا ابتدای قسمت منقول، با عنوانی جداگانه از متن مقاله متمایز شده و تا انتهای مقاله ادامه یافته است. در نسخه نخست مقاله و قبل از ویرایش نهایی، عبارتی بدین مضمون و قبل از قسمت منقول از کتاب ژاک ماریتن آمده که معادل فارسی آن چنین است: «از زمره آثاری که نگارنده از آن به دفعات بهره بردم، نوشتهای است با عنوان درباره فلسفه تاریخ، متعلق به متفکر معاصر ژاک ماریتن و از آنجاکه فلسفه تاریخ از منظر دین را توجه داده است، به نقل بخشهایی از آن پرداختم» عبارت اخیر در نسخه تلخیصشده مقاله یا توسط خود من یا ویراستار مجله - و قطعا از روی سهو- حذف شده و تا این تاریخ یعنی پس از گذشت نه سال بدان پی نبرده بودم.) متن کامل مقالات در سایت
Noor magz و «پایگاه استنادی جهان اسلام» نمایه شده است و بهسهولت قابل دسترسی است). در ایمیل ارسالشده آمده که «بخش زیادی از مقاله از کتاب مذکور کپی شده است». این ادعا از دو حیث ناصواب است: نخست آنکه از حجم پانزده صفحهای مقاله، تنها چهارصفحه انتهایی آن از کتاب ژاک ماریتن اقتباس شده است و دیگر اینکه همانگونه که گفته شد در تلخیص مقاله و تنظیم نسخه دوم برای عرضه به مجله، نوعی شتابزدگی و سهلانگاری صورت گرفته است نه انتحال و سرقت علمی! ما اکنون میشنویم که متاسفانه در مسابقه و رقابت خطرناک چاپ و انتشار مقاله -که اخیرا دانشجویان نیز برای اخذ مدرک خود به این رقابت پیوستهاند! - کل یک مقاله را از جایی میگیرند و در جایی دیگر به چاپ میرسانند و ظاهرا از دید افشاگران پنهان مانده است. البته این پدیده، توجیهکننده رفتار غیرعلمی و غیراخلاقی گروهی «مقالهساز» نیست، ولی وقوع و راهیابی نقصان - آنهم به سهو- در فعالیتهای متعدد هر صاحب قلمی تیز امری غیرعادی به شمار نمیرود.
۲. در آن نامه آمده است که اینجانب «... با همین تقلبها» استاد تمام شدهام! این سخن از چند حیث نادرست است. نخست آنکه بهتر بود مصدر یا مصادر ایمیل مذکور به شناسنامه مجله و درجه علمی آن نیز نگاهی میانداختند. بر روی جلد آن شمارهای که مقاله من در آن منتشر شده، چنین آمده است: «حکمت و فلسفه، شماره ۹، مجله تخصصی گروه فلسفه دانشگاه علامهطباطبایی، ... بهار ۱۳۸۶» و وقتی شناسنامه داخل مجله را میبینیم، از قضا همین شماره، فاقد نام مدیرمسوول است. تمامی استادان و همکاران ما در دانشگاهها میدانند مقالهای که در مجله تخصصی -یعنی فاقد اعتبار پژوهشی- چاپ و منتشر میگردد، بنابر موازین و ضوابط آییننامه ارتقاء، یا بهطور کلی فاقد امتیاز پژوهشی است یا در بهترین حالت، امتیاز بسیار اندکی را به خود اختصاص میدهد. دیگر آنکه استادان و اعضای هیاتعلمی دانشگاه به هنگام تقاضای ارتقاء مرتبه دانشگاهی، بایستی نسبت به تکمیل فرم ویژهای -در حدود ۳۰ یا ۴۰ صفحه - اقدام کنند که تمامی فعالیتهای آموزشی، پژوهشی، فرهنگی، اجرایی، مدیریتی و نیز نوآوریها و ابداعات خود را به ضمیمه مستندات و مدارک مربوطه منعکس سازد و با لحاظ سنوات خدمت و سایر
مقررات در سه کارگروه و هیات اختصاصی مورد بررسی قرار گیرد. آنگاه در صورت کسب امتیاز لازم و احراز دیگر شرایط مقرر، به مرتبه بالاتر ارتقا یابد. با اینحال، با فرض صحت سخن اتهامزننده، چگونه ممکن است فردی در دانشگاه بتواند با مقالهای منتشرشده در یک مجله عادی و فاقد درجه پژوهشی مصوب وزارت متبوع - و حتی فاقد مدیرمسوول- مراتب دانشگاهی را کسب کرده و از امتیازات آن بهرهمند شود؟ و سرانجام اینکه روند رسیدگی به کارنامه آموزشی و پژوهشی استادان بهگونهای است که در مراحل مختلف، از مجموع امتیازات کسبشده توسط متقاضی کاسته میشود و نه افزوده، زیرا فرض بر این است که در مراحل بالاتر رسیدگی به کارنامه مذکور، دقت و وسواس اعضای هیاتها باید رو به فزونی باشد. حاصل آنکه نه مرجع رسیدگیکننده به امتیاز پژوهشی در دانشگاه بهاین دسته از مقالات امتیاز میدهند و نه اینکه اگر حمل به خودستایی نشود، در میان دهها نوشته مجمل و مفصل من، مقاله مذکور به حساب نمیآید.
۳. من به سوءنیت و مقاصد خلاف نویسنده (یا مباشران و محرکان) نامه حکم نمیکنم، اما همینقدر میگویم که فرد یا افرادی که سخت به افشاگری و کشف جرم، آنهم در عرصه علم و دانش علاقه دارند، بهتر است سری هم به خیابان مقابل دانشگاه تهران بزنند و ببینند که چگونه دلالان مقاله و پایاننامه، به کسب و تجارت مشغولند و خلاقیت و نوآوری و تلاش و تفکر جوانان ما را هدف گرفتهاند. اگر کسی بهراستی دغدغه علم و پژوهش و فرهنگ دارد، هم بهدنبال شناخت آسیبهای آنست و هم در پی رفع و زدودن آنها از پیکر جامعه و ملت خویش. تمسک به شیوههای غیراخلاقی از قبیل فضاسازی و اتهام و ارعاب چه سنخیتی با روح و روحیه اهالی علم و فرهنگ دارد؟ میتوان پیشبینی کرد متعاقب آنچه که برای استادی از دانشگاه تهران رخ داد، عدهای نیز به بهانه افشاگری و ظاهرا به قصد اصلاح و پالایش فضای علمی کشور، به تسویهحساب و عقدهگشایی -و البته به شیوهای نادرست و ناجوانمردانه- دست یازند و بینشان و با نشان، تخریب و تلبیس را پیشه سازند. اگر کسی در اندیشه اصلاح و پالایش و سازندگی است راهورسم آن روشن است و نیاز به تذکر و تذکار ندارد.
اما درعین حال همین اشخاص را باید به تامل در آنچه میکنند، دعوت کرد. اگر این شیوه ناپسند و مذموم فراگیر شود و راست و ناراست بههم آمیخته گردد و آبرو و حریم افراد به بازی گرفته شود، از دین و آیین ما چه میماند؟ امتیاز بزرگ روح و آموزه ایرانی و اسلامی ما در اخلاق و ادب و آیین فتوت و خصائل انسانی است.
۴. نگارنده از آنچه که برای یکی از همکاران علمی در دانشگاه تهران پدید آمده، بسیار متاسف و متاثر است. بیتردید اگر تخلف و سوءاستفادهای صورت گرفته، باید توسط مراجع ذیصلاح رسیدگی و برخورد قانونی صورت گیرد، اما نکته اینجاست که از خود باید بپرسیم آیا از این پس محکمه صالح برای رسیدگی به تخلفات، سایتها و پایگاهها و فضاهای مجازی است؟ و آیا گمان نمیرود که گروهی شادمانه مجال را برای هدفقراردادن دانشگاه و دانشگاهیان مناسب دیدهاند و هرازگاهی خوراک روحی و فکری خود را طلب کرده و موونهای هم برای بخش ناهنجار رسانهای تدارک کنند؟ من شخصا از کموکیف دقیق ماجرای دانشگاه تهران مطلع نیستم و همانطور که گفتم، علاقه یا شاید وقت گشتوگذار در فضای مجازی را نیز ندارم و هر آنچه میدانم شفاها از این و آن دریافت کردهام، ولی این حجم وسیع از گمانهزنیها و حتی قضاوتها و داوریها درخصوص فردی از جامعه علمی کشور جایز است؟
بیگمان اگر ایشان در برابر این سیل اتهامات پاسخی مینگاشت و در معرض دید مخاطبان قرار میداد، بسیاری از ابهامات برطرف میشد، ولی سخن اینجاست که آیا ما نیز در برابر رفتار جمعی و فرهنگ همگانی مسوولیتی داریم یا خیر؟ و آیا سخنان و کنشهای ما در شکلگیری چنین فرهنگی بیتاثیر است؟ استاد موردنظر متعلق به یک دستگاه رسمی دولتی است و حق آن بود که واحدهای قانونی رسیدگی به تخلفات بهموقع وارد عمل میشدند و رای لازم را صادر میکردند. اکنون این حادثه و پیامدهای آن را همگان دیدند و شنیدند. در اینجا تنها میتوانم هشیاری مضاعف استادان و عالمان و همکاران دانشگاهیام را طلب کنم و از آنها بخواهم در این باب نظر کنند و هم به وظایف علمی خود و هم به صیانت از حریم دانشگاه و دانشگاهیان التفات جدی داشته باشند.
در پاسخ به مطلبی که از طریق پست الکترونیک به نشانی برخی از استادان عزیز و همکاران گرامیام در دانشگاه ارسال شده و در آن ادعا شده که در تدوین مقالهای به زبان انگلیسی توسط این جانب، نوعی سرقت علمی (یا بهاصطلاح انتحال) صورت پذیرفته، نکاتی چند را به دو حیث متذکر میشوم. پارهای از مطالب حیث خاص و پارهای حیث عام دارد:
1. امروزه کمتر کسی است که دقایقی یا حتی ساعاتی از شبانهروز خود را به اینترنت (یا بهطور کلی فضای مجازی) اختصاص ندهد. بسیاری از دوستان و همکاران و نیز خانواده من میدانند که - درست یا غلط- نگارنده چندان انسی با فضای مجازی ندارم و پست الکترونیکی خود را نیز بهطور مداوم و روزانه نمیبینم. حتی آنچه که اخیرا درباره یکی از استادان دانشگاه تهران واقع شده است را شفاها و از طریق برخی همکاران دریافت کردم. اواخر هفته گذشته یکی از رفقا و همکاران عزیزم در گروه فلسفه دانشگاه، متن کوتاهی را از طریق ایمیل برایم ارسال کرده بود، متضمن ادعای مذکور و البته فرستنده اصلی آن ناشناس و احتمالا با نام مستعار. از آنجاکه مطلبی ناصواب از طریق فرستندهای ناشناس ارسال شده بود، درصدد پاسخ برنیامدم، لیکن تدریجا دریافتم که در خلال دو، سهروز اخیر، مصدر یا مصادر نامه سعی و اهتمام بلیغی در ایجاد سوال و ابهام و تردید در ذهن برخی همکاران دانشگاهی و بهویژه دوستان و نزدیکان من به خرج دادهاند، بهگونهای که شب گذشته (دوشنبه دهم آذرماه) تنی چند از همکاران عزیزم از سر حسن نیت و شفقت، مرا به نوشتن جوابیهای در این باب ترغیب - و حتی مکلف-
کردند.
در آغاز آن نامه، ضمن اشارهای کوتاه به ماجرای یکی از استادان دانشگاه تهران که اخیرا متهم به سرقت علمی شده است، آمده که «اینجانب... با همین تقلبها» استاد تمام در دانشگاه شدهام!! و سپس بهعنوان مدرک، مشخصات یکی از مقالاتم را که نه سال پیش در مجله حکمت و فلسفه منتشر گردیده، آورده است. فعلا از لحن موهن و بیادبانه نویسنده نامه میگذرم -که حساب مفتری روشن است- و تنها از مقاله مذکور سخن میگویم:
حدود یکدهه پیش که من درسی را با عنوان «فلسفه تاریخ» - از زمره دروس اختیاری رشته فلسفه در مقطع کارشناسی ارشد - تدریس میکردم، لدی الاقتضاء مطالبی را از منابع مختلف استخراج و یادداشت میکردم و به مناسبت بحث و سرفصلهای درس از آنها بهره میبردم. اواخر سال۸۵ یا اوایل سال۸۶، هنگامی که قرار شد مقالهای برای نشریه نوپای «حکمت و فلسفه» آماده کنم، از آنجا که با زبان و متون تخصصی به زبان انگلیسی بیگانه نبوده و نیستم و از آنجا که مجله مذکور نیز از آغاز به انتشار مقالات فارسی و انگلیسی (توامان) تعین یافته بود، به توصیه سردبیر محترم وقت مجله، درصدد عرضه مقالهای به زبان انگلیسی برآمدم. نسخه نخست مقاله، فراهمآمده از همان یادداشتها و البته استنتاجاتی بود از جانب خودم و حجمی در حدود 25صفحه. به من گفته شد که از حجم باید کاسته شود و من نیز پس از تغییراتی، نسخه دوم آن را با حجمی کمتر عرضه کردم. در صفحهبندی مجله، مقاله مذکور در حجم پانزده صفحه در نهمین شماره آن - یعنی از صفحه ۲۱ تا ۳۶ فارسی و ۱۱۳ تا ۱۲۸ انگلیسی - منتشر شد. از صفحه ۲۱ تا ۳۲ مجله مشتمل است بر مطالب گوناگونی که حداقل هشتبار ارجاعات آن ذکر شده و از صفحه
۳۲ تا اوایل صفحه ۳۶ (یعنی اندکی بیش از چهار صفحه)، قسمتی از کتاب فیلسوف معاصر «ژاک ماریتن» در همین زمینه افزوده شده است. از قضا ابتدای قسمت منقول، با عنوانی جداگانه از متن مقاله متمایز شده و تا انتهای مقاله ادامه یافته است. در نسخه نخست مقاله و قبل از ویرایش نهایی، عبارتی بدین مضمون و قبل از قسمت منقول از کتاب ژاک ماریتن آمده که معادل فارسی آن چنین است: «از زمره آثاری که نگارنده از آن به دفعات بهره بردم، نوشتهای است با عنوان درباره فلسفه تاریخ، متعلق به متفکر معاصر ژاک ماریتن و از آنجاکه فلسفه تاریخ از منظر دین را توجه داده است، به نقل بخشهایی از آن پرداختم» عبارت اخیر در نسخه تلخیصشده مقاله یا توسط خود من یا ویراستار مجله - و قطعا از روی سهو- حذف شده و تا این تاریخ یعنی پس از گذشت نه سال بدان پی نبرده بودم.) متن کامل مقالات در سایت
Noor magz و «پایگاه استنادی جهان اسلام» نمایه شده است و بهسهولت قابل دسترسی است). در ایمیل ارسالشده آمده که «بخش زیادی از مقاله از کتاب مذکور کپی شده است». این ادعا از دو حیث ناصواب است: نخست آنکه از حجم پانزده صفحهای مقاله، تنها چهارصفحه انتهایی آن از کتاب ژاک ماریتن اقتباس شده است و دیگر اینکه همانگونه که گفته شد در تلخیص مقاله و تنظیم نسخه دوم برای عرضه به مجله، نوعی شتابزدگی و سهلانگاری صورت گرفته است نه انتحال و سرقت علمی! ما اکنون میشنویم که متاسفانه در مسابقه و رقابت خطرناک چاپ و انتشار مقاله -که اخیرا دانشجویان نیز برای اخذ مدرک خود به این رقابت پیوستهاند! - کل یک مقاله را از جایی میگیرند و در جایی دیگر به چاپ میرسانند و ظاهرا از دید افشاگران پنهان مانده است. البته این پدیده، توجیهکننده رفتار غیرعلمی و غیراخلاقی گروهی «مقالهساز» نیست، ولی وقوع و راهیابی نقصان - آنهم به سهو- در فعالیتهای متعدد هر صاحب قلمی تیز امری غیرعادی به شمار نمیرود.
۲. در آن نامه آمده است که اینجانب «... با همین تقلبها» استاد تمام شدهام! این سخن از چند حیث نادرست است. نخست آنکه بهتر بود مصدر یا مصادر ایمیل مذکور به شناسنامه مجله و درجه علمی آن نیز نگاهی میانداختند. بر روی جلد آن شمارهای که مقاله من در آن منتشر شده، چنین آمده است: «حکمت و فلسفه، شماره ۹، مجله تخصصی گروه فلسفه دانشگاه علامهطباطبایی، ... بهار ۱۳۸۶» و وقتی شناسنامه داخل مجله را میبینیم، از قضا همین شماره، فاقد نام مدیرمسوول است. تمامی استادان و همکاران ما در دانشگاهها میدانند مقالهای که در مجله تخصصی -یعنی فاقد اعتبار پژوهشی- چاپ و منتشر میگردد، بنابر موازین و ضوابط آییننامه ارتقاء، یا بهطور کلی فاقد امتیاز پژوهشی است یا در بهترین حالت، امتیاز بسیار اندکی را به خود اختصاص میدهد. دیگر آنکه استادان و اعضای هیاتعلمی دانشگاه به هنگام تقاضای ارتقاء مرتبه دانشگاهی، بایستی نسبت به تکمیل فرم ویژهای -در حدود ۳۰ یا ۴۰ صفحه - اقدام کنند که تمامی فعالیتهای آموزشی، پژوهشی، فرهنگی، اجرایی، مدیریتی و نیز نوآوریها و ابداعات خود را به ضمیمه مستندات و مدارک مربوطه منعکس سازد و با لحاظ سنوات خدمت و سایر
مقررات در سه کارگروه و هیات اختصاصی مورد بررسی قرار گیرد. آنگاه در صورت کسب امتیاز لازم و احراز دیگر شرایط مقرر، به مرتبه بالاتر ارتقا یابد. با اینحال، با فرض صحت سخن اتهامزننده، چگونه ممکن است فردی در دانشگاه بتواند با مقالهای منتشرشده در یک مجله عادی و فاقد درجه پژوهشی مصوب وزارت متبوع - و حتی فاقد مدیرمسوول- مراتب دانشگاهی را کسب کرده و از امتیازات آن بهرهمند شود؟ و سرانجام اینکه روند رسیدگی به کارنامه آموزشی و پژوهشی استادان بهگونهای است که در مراحل مختلف، از مجموع امتیازات کسبشده توسط متقاضی کاسته میشود و نه افزوده، زیرا فرض بر این است که در مراحل بالاتر رسیدگی به کارنامه مذکور، دقت و وسواس اعضای هیاتها باید رو به فزونی باشد. حاصل آنکه نه مرجع رسیدگیکننده به امتیاز پژوهشی در دانشگاه بهاین دسته از مقالات امتیاز میدهند و نه اینکه اگر حمل به خودستایی نشود، در میان دهها نوشته مجمل و مفصل من، مقاله مذکور به حساب نمیآید.
۳. من به سوءنیت و مقاصد خلاف نویسنده (یا مباشران و محرکان) نامه حکم نمیکنم، اما همینقدر میگویم که فرد یا افرادی که سخت به افشاگری و کشف جرم، آنهم در عرصه علم و دانش علاقه دارند، بهتر است سری هم به خیابان مقابل دانشگاه تهران بزنند و ببینند که چگونه دلالان مقاله و پایاننامه، به کسب و تجارت مشغولند و خلاقیت و نوآوری و تلاش و تفکر جوانان ما را هدف گرفتهاند. اگر کسی بهراستی دغدغه علم و پژوهش و فرهنگ دارد، هم بهدنبال شناخت آسیبهای آنست و هم در پی رفع و زدودن آنها از پیکر جامعه و ملت خویش. تمسک به شیوههای غیراخلاقی از قبیل فضاسازی و اتهام و ارعاب چه سنخیتی با روح و روحیه اهالی علم و فرهنگ دارد؟ میتوان پیشبینی کرد متعاقب آنچه که برای استادی از دانشگاه تهران رخ داد، عدهای نیز به بهانه افشاگری و ظاهرا به قصد اصلاح و پالایش فضای علمی کشور، به تسویهحساب و عقدهگشایی -و البته به شیوهای نادرست و ناجوانمردانه- دست یازند و بینشان و با نشان، تخریب و تلبیس را پیشه سازند. اگر کسی در اندیشه اصلاح و پالایش و سازندگی است راهورسم آن روشن است و نیاز به تذکر و تذکار ندارد.
اما درعین حال همین اشخاص را باید به تامل در آنچه میکنند، دعوت کرد. اگر این شیوه ناپسند و مذموم فراگیر شود و راست و ناراست بههم آمیخته گردد و آبرو و حریم افراد به بازی گرفته شود، از دین و آیین ما چه میماند؟ امتیاز بزرگ روح و آموزه ایرانی و اسلامی ما در اخلاق و ادب و آیین فتوت و خصائل انسانی است.
۴. نگارنده از آنچه که برای یکی از همکاران علمی در دانشگاه تهران پدید آمده، بسیار متاسف و متاثر است. بیتردید اگر تخلف و سوءاستفادهای صورت گرفته، باید توسط مراجع ذیصلاح رسیدگی و برخورد قانونی صورت گیرد، اما نکته اینجاست که از خود باید بپرسیم آیا از این پس محکمه صالح برای رسیدگی به تخلفات، سایتها و پایگاهها و فضاهای مجازی است؟ و آیا گمان نمیرود که گروهی شادمانه مجال را برای هدفقراردادن دانشگاه و دانشگاهیان مناسب دیدهاند و هرازگاهی خوراک روحی و فکری خود را طلب کرده و موونهای هم برای بخش ناهنجار رسانهای تدارک کنند؟ من شخصا از کموکیف دقیق ماجرای دانشگاه تهران مطلع نیستم و همانطور که گفتم، علاقه یا شاید وقت گشتوگذار در فضای مجازی را نیز ندارم و هر آنچه میدانم شفاها از این و آن دریافت کردهام، ولی این حجم وسیع از گمانهزنیها و حتی قضاوتها و داوریها درخصوص فردی از جامعه علمی کشور جایز است؟
بیگمان اگر ایشان در برابر این سیل اتهامات پاسخی مینگاشت و در معرض دید مخاطبان قرار میداد، بسیاری از ابهامات برطرف میشد، ولی سخن اینجاست که آیا ما نیز در برابر رفتار جمعی و فرهنگ همگانی مسوولیتی داریم یا خیر؟ و آیا سخنان و کنشهای ما در شکلگیری چنین فرهنگی بیتاثیر است؟ استاد موردنظر متعلق به یک دستگاه رسمی دولتی است و حق آن بود که واحدهای قانونی رسیدگی به تخلفات بهموقع وارد عمل میشدند و رای لازم را صادر میکردند. اکنون این حادثه و پیامدهای آن را همگان دیدند و شنیدند. در اینجا تنها میتوانم هشیاری مضاعف استادان و عالمان و همکاران دانشگاهیام را طلب کنم و از آنها بخواهم در این باب نظر کنند و هم به وظایف علمی خود و هم به صیانت از حریم دانشگاه و دانشگاهیان التفات جدی داشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.