|

طمع گازوییل

سعید برآبادی

اتوبوس‌های خسته از مسیر 600کیلومتری در ترمینال سنندج، نفسی تازه می‌کنند. راننده‌ها و تک‌وتوک مسافرهایی که مانده‌اند جستی می‌زنند بیرون تا سیگاری چاق کنند برای 500کیلومتر راه پیش‌رو. چندنفری می‌آیند سراغ راننده با دبه‌های 20لیتری سیاهرنگ و از اتوبوس چند در مخفی و آشکار باز می‌شود. بوی گازوییل می‌پیچد در هوای کوهستانی شهر؛ باک اصلی ماشین و باک‌های پنهانش تا گلویی پر می‌شوند از سوخت و چندگالن اضافه هم چیده می‌شود در قسمت‌های خاص ماشین. مسافرها برمی‌گردند و سواری در جاده مارپیچ سنندج- باشماق شروع می‌شود. راه پر از پیچ‌وخم است، جاده از وسط بلوط‌زار زاگرس می‌گذرد و هی می‌پیچد. در کناره مسیر، برجک‌های دیده‌بانی کم‌کم به چشم می‌آیند و زمینی که تشنه باران است، با زبانی ترکیده به مسافرها خیره می‌شود. کمی جلوتر اما جسد ماشین‌های سوخته نمایان می‌شود. راننده سیبیلی تاب می‌دهد و می‌گوید: «رانندگی بلد نیستند، پشت ماشین سنگین هم می‌نشینند.» اما مشکل نه جاده است و نه رانندگی. طمع گازوییل است که این بلا را به سرشان می‌آورد. یکی از مسافران که تجارت پردرآمدی دارد در سلیمانیه، می‌گوید: «در عراق بنزین و گازوییل آنقدر‌ گران است که راننده‌های ایرانی سوغاتی‌ای بهتر نمی‌توانند به این کشور بیاورند.» هر لیتر بنزین در عراق هزارو250دینار و هرلیتر گازوییل 900دینار است. اگر به نرخ روز هر هزاردینار عراقی را دوهزارو700تومان در نظر بگیریم، ارزش این سوغاتی بهتر روشن می‌شود. راننده‌ها به طمع سود دوبرابری، باک ماشین‌سنگین‌هایشان را پر از این سوخت سیاه می‌کنند و آن طرف مرز، در اولین ایستگاه می‌فروشندش! اما این حالت خوب‌وخوش قضیه است. در بین راننده‌های ماشین‌سنگین این جاده، حرف است که از هر 10ماشین، یکی در جاده به‌خاطر سنگینی بیش از حد مایعی که در خود دارد، منحرف شده و منفجر می‌شود و این یعنی میلیون‌هاتومان خسارت، مرگ راننده و ریختن گازوییل به بستر خاک و رودخانه‌های کردستان. قاچاق سوخت فقط مربوط به ماشین‌ها نیست، کول‌برها و چتربازها هم دو دبه گازوییل برمی‌دارند و از کوه و کمر به آن‌سوی مرز می‌روند تا چندهزارتومانی در روز درآمد داشته باشند، آن‌هم درست در حاشیه دریاچه بکر زریبار. مسافری که تجارت پردرآمدی دارد نگاهی می‌کند به دست‌هایم و می‌پرسد: «می‌دانی بردن دو دبه 20لیتری از وسط این کوه و کمر چقدر سخت است؟» دست‌هایم از وزن ناشناخته‌ای به سوزش می‌افتند.
اتوبوس‌های خسته از مسیر 600کیلومتری در ترمینال سنندج، نفسی تازه می‌کنند. راننده‌ها و تک‌وتوک مسافرهایی که مانده‌اند جستی می‌زنند بیرون تا سیگاری چاق کنند برای 500کیلومتر راه پیش‌رو. چندنفری می‌آیند سراغ راننده با دبه‌های 20لیتری سیاهرنگ و از اتوبوس چند در مخفی و آشکار باز می‌شود. بوی گازوییل می‌پیچد در هوای کوهستانی شهر؛ باک اصلی ماشین و باک‌های پنهانش تا گلویی پر می‌شوند از سوخت و چندگالن اضافه هم چیده می‌شود در قسمت‌های خاص ماشین. مسافرها برمی‌گردند و سواری در جاده مارپیچ سنندج- باشماق شروع می‌شود. راه پر از پیچ‌وخم است، جاده از وسط بلوط‌زار زاگرس می‌گذرد و هی می‌پیچد. در کناره مسیر، برجک‌های دیده‌بانی کم‌کم به چشم می‌آیند و زمینی که تشنه باران است، با زبانی ترکیده به مسافرها خیره می‌شود. کمی جلوتر اما جسد ماشین‌های سوخته نمایان می‌شود. راننده سیبیلی تاب می‌دهد و می‌گوید: «رانندگی بلد نیستند، پشت ماشین سنگین هم می‌نشینند.» اما مشکل نه جاده است و نه رانندگی. طمع گازوییل است که این بلا را به سرشان می‌آورد. یکی از مسافران که تجارت پردرآمدی دارد در سلیمانیه، می‌گوید: «در عراق بنزین و گازوییل آنقدر‌ گران است که راننده‌های ایرانی سوغاتی‌ای بهتر نمی‌توانند به این کشور بیاورند.» هر لیتر بنزین در عراق هزارو250دینار و هرلیتر گازوییل 900دینار است. اگر به نرخ روز هر هزاردینار عراقی را دوهزارو700تومان در نظر بگیریم، ارزش این سوغاتی بهتر روشن می‌شود. راننده‌ها به طمع سود دوبرابری، باک ماشین‌سنگین‌هایشان را پر از این سوخت سیاه می‌کنند و آن طرف مرز، در اولین ایستگاه می‌فروشندش! اما این حالت خوب‌وخوش قضیه است. در بین راننده‌های ماشین‌سنگین این جاده، حرف است که از هر 10ماشین، یکی در جاده به‌خاطر سنگینی بیش از حد مایعی که در خود دارد، منحرف شده و منفجر می‌شود و این یعنی میلیون‌هاتومان خسارت، مرگ راننده و ریختن گازوییل به بستر خاک و رودخانه‌های کردستان. قاچاق سوخت فقط مربوط به ماشین‌ها نیست، کول‌برها و چتربازها هم دو دبه گازوییل برمی‌دارند و از کوه و کمر به آن‌سوی مرز می‌روند تا چندهزارتومانی در روز درآمد داشته باشند، آن‌هم درست در حاشیه دریاچه بکر زریبار. مسافری که تجارت پردرآمدی دارد نگاهی می‌کند به دست‌هایم و می‌پرسد: «می‌دانی بردن دو دبه 20لیتری از وسط این کوه و کمر چقدر سخت است؟» دست‌هایم از وزن ناشناخته‌ای به سوزش می‌افتند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.