|

آغاز رسمی جنبش اعتراضی دموکراسی‌خواهان هنگ‌کنگی

«سنترال را با عشق و صلح اشغال کنید»

نوید نزهت

تنش سیاسی در هنگ‌کنگ، یکی از دومنطقه تقسیماتی ویژه در جمهوری خلق چین، پای مبارزان دموکراسی‌خواه آن کشور را زودتر از آنچه وعده داده بودند، به خیابان‌ها باز کرده است. سازمان‌دهندگان جنبش اشغال سنترال، روز یکشنبه در اعلامیه‌ای به‌طور رسمی از آغاز اولین بست‌نشینی اعتراضی در منطقه «ادمیرالتی»، حومه شرقی منطقه سنترال، خبر دادند. سنترال مهم‌ترین منطقه تجاری هنگ‌کنگ در سواحل شمالی آن جزیره و مرکز موسسات مالی چندملیتی، کنسولگری‌ها و نهادهای دولتی ا‌ست. «بنی‌تای»، یکی از سه بنیانگذار جنبش اشغال سنترال، اذعان کرده «حضور شورمندانه» شهروندان هنگ‌کنگی در تحصن دوروز گذشته در میدان سیویک و محاصره ساختمان‌های دولتی دلیل این تصمیم بوده است. آنان در بیانیه آغازین کارزار، ضمن دعوت از تمامی همفکران برای پیوستن به این جنبش و نافرمانی مدنی، مطالبات جنبش اشغال را چنین برشمرده‌اند: عقب‌نشینی فوری «کمیته دایمی کنگره ملی خلق چین» از چارچوب پیشنهادی اصلاحات سیاسی در هنگ‌کنگ و از سرگیری رایزنی‌هایی سیاسی طرفین پیرامون این موضوع. معترضان هنگ‌کنگی بر این باورند که دولت لئونگ چون‌یینگ، رییس اجرایی منطقه هنگ‌کنگ، در فرآیند اصلاحات سیاسی ناموفق بوده و باید گزارش جدیدی خطاب به دولت‌مرکزی چین برای اصلاح نظام انتخاباتی تنظیم کند که نماینده آرمان‌ها و خواست مردم این منطقه باشد. آنان تهدید کرده‌اند در صورت عدم پاسخگویی دولت منطقه‌ای به مطالباتشان، اعتراضات را شدت خواهند بخشید. این در حالی است که پلیس هنگ‌کنگ روز شنبه و برای اولین‌بار پس از اعتراضات علیه سازمان تجارت جهانی در سال2005، از گاز اشک‌آور و گاز فلفل برای متفرق‌کردن معترضانی استفاده کرده که قصد تحصن و اشغال ساختمان‌های اداری و تجاری در منطقه ادمیرالتی را داشتند. منابع محلی از حضور نزدیک به 80هزارنفر از معترضان در تظاهرات روز شنبه خبر داده‌اند که برای محافظت در برابر گاز اشک‌آور از شنل، ماسک و عینک‌های پلاستیکی مخصوص استفاده می‌کردند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، 74نفر از این افراد که اکثرا دانشجو بوده‌اند، شامگاه روز شنبه بازداشت شده‌اند. جاشوآ وونگ، رهبر دانشجویان معترض، از جمله این بازداشت‌شدگان است که تاکنون آزاد نشده‌اند. در همین رابطه، سخنگوی دفتر امور ماکائو و هنگ‌کنگ اعلام داشته است که دولت مرکزی به طور کامل از شیوه مدیریت مبتنی بر قانون هنگ‌کنگ بر تحولات خشونت‌آمیز چندروز اخیر حمایت می‌کند. لئونگ نیز در اولین واکنش خود به موج جدید اعتراضات، ضمن تاکید بر برخورد قانونمدار پلیس با معترضین، از مردم خواست تا از شرکت در این اعتراضات که به‌زعم وی «غیرقانونی»‌ است، خودداری کنند. وی همچنین روز یکشنبه از آغاز دور جدید رایزنی‌ها با دولت مرکزی چین پیرامون اصلاحات سیاسی خبر داد. او که هیچ برنامه زمانی مشخصی برای از سرگیری مذاکرات ارایه نداده، بر این باور است که شهروندان هنگ‌کنگی باید پیشنهاد پکن در رابطه با اصلاح نظام انتخاباتی را بپذیرند. چارچوب انتخاباتی جدید به پنج‌میلیون رای‌دهنده هنگ‌کنگی اجازه می‌دهد تا با رای خود در انتخابات سراسری سال2017، رییس اجرایی منطقه را برگزینند، مشروط به آنکه نامزدهای انتخاباتی به تایید کمیته‌ای انتصابی از سوی دولت مرکزی چین برسند؛ طرحی که انتقاد شدید معترضان را در پی داشته است. هنگ‌کنگ که تا پیش از سال1997، مستعمره بریتانیا بوده است، در این سال و پس از پیمانی که در سال1984 میان چین و بریتانیا بسته شد، به جمهوری خلق چین پیوست. در این پیمان که تا سال 2047، سطح بالایی از خودمختاری را برای هنگ‌کنگ، به‌جز در امور خارجی و دفاعی تضمین می‌کرد، نشانی از حق رای همگانی برای شهروندان هنگ‌کنگی به چشم نمی‌خورد. «سنترال را با عشق و صلح اشغال کنید» یک جنبش غیرخشونت‌آمیز برای پیگیری این مطالبه معوق‌مانده است که بیش از یک‌ونیم‌سال سپهر سیاسی هنگ‌کنگ را به تسخیر خود درآورده است. این جنبش که در ژانویه2013 از سوی بنی‌تای، استاد حقوق دانشگاه هنگ‌کنگ کلید زده شد، به تدریج مباحثات پیرامون مساله حق رای همگانی را از فضاهای دانشگاهی به فضای عمومی کشاند. ماهیت توده‌ای و دموکراتیک این جنبش که در ابتدا تنها تعداد معدودی دانشجو را جذب خود کرده بود، در برگزاری همه‌پرسی ماه ژوئن به‌خوبی نمایان شد. در این همه‌پرسی که به طور غیررسمی و از سوی جامعه مدنی هنگ‌کنگ صورت پذیرفت و 800هزارنفر شرکت‌کننده داشت، سه‌طرح پیشنهادی جنبش برای اصلاح نظام انتخاباتی به رای گذاشته شد. این سه‌طرح پیشنهادی که با مشاوره کارشناسان بین‌المللی و داخلی در زمینه قانون‌اساسی، نظام انتخاباتی و حقوق‌بشر تدوین شده بودند، در یک اصل مشترکند: هر رای‌دهنده منفرد می‌تواند با جذب پشتیبانی یک‌درصد از واجدان‌شرایط، خود را به‌عنوان نامزد انتخاباتی معرفی کند؛ اصلی که به مذاق دولت مرکزی چین خوش نمی‌آید. کنگره خلق چین در 31آگوست و طی بیانیه‌ای که به اعتراضات جنبش اشغال جان تازه‌ای دمید، اعلام کرد رییس اجرایی برآمده از انتخابات سال2017 محدود به نامزدهایی خواهد بود که از دولت مرکزی پکن حمایت می‌کنند. هنگ‌کنگ از این پس قدم در مسیری پرمخاطره می‌گذارد. معترضان هنگ‌کنگی که به‌نظر می‌رسد پناهی جز چتر آسمانخراش‌های این شهر ندارند، تنها یک امید دارند: میدان سیویک بدل به تیان‌آن‌منی دیگر نشود.
تنش سیاسی در هنگ‌کنگ، یکی از دومنطقه تقسیماتی ویژه در جمهوری خلق چین، پای مبارزان دموکراسی‌خواه آن کشور را زودتر از آنچه وعده داده بودند، به خیابان‌ها باز کرده است. سازمان‌دهندگان جنبش اشغال سنترال، روز یکشنبه در اعلامیه‌ای به‌طور رسمی از آغاز اولین بست‌نشینی اعتراضی در منطقه «ادمیرالتی»، حومه شرقی منطقه سنترال، خبر دادند. سنترال مهم‌ترین منطقه تجاری هنگ‌کنگ در سواحل شمالی آن جزیره و مرکز موسسات مالی چندملیتی، کنسولگری‌ها و نهادهای دولتی ا‌ست. «بنی‌تای»، یکی از سه بنیانگذار جنبش اشغال سنترال، اذعان کرده «حضور شورمندانه» شهروندان هنگ‌کنگی در تحصن دوروز گذشته در میدان سیویک و محاصره ساختمان‌های دولتی دلیل این تصمیم بوده است. آنان در بیانیه آغازین کارزار، ضمن دعوت از تمامی همفکران برای پیوستن به این جنبش و نافرمانی مدنی، مطالبات جنبش اشغال را چنین برشمرده‌اند: عقب‌نشینی فوری «کمیته دایمی کنگره ملی خلق چین» از چارچوب پیشنهادی اصلاحات سیاسی در هنگ‌کنگ و از سرگیری رایزنی‌هایی سیاسی طرفین پیرامون این موضوع. معترضان هنگ‌کنگی بر این باورند که دولت لئونگ چون‌یینگ، رییس اجرایی منطقه هنگ‌کنگ، در فرآیند اصلاحات سیاسی ناموفق بوده و باید گزارش جدیدی خطاب به دولت‌مرکزی چین برای اصلاح نظام انتخاباتی تنظیم کند که نماینده آرمان‌ها و خواست مردم این منطقه باشد. آنان تهدید کرده‌اند در صورت عدم پاسخگویی دولت منطقه‌ای به مطالباتشان، اعتراضات را شدت خواهند بخشید. این در حالی است که پلیس هنگ‌کنگ روز شنبه و برای اولین‌بار پس از اعتراضات علیه سازمان تجارت جهانی در سال2005، از گاز اشک‌آور و گاز فلفل برای متفرق‌کردن معترضانی استفاده کرده که قصد تحصن و اشغال ساختمان‌های اداری و تجاری در منطقه ادمیرالتی را داشتند. منابع محلی از حضور نزدیک به 80هزارنفر از معترضان در تظاهرات روز شنبه خبر داده‌اند که برای محافظت در برابر گاز اشک‌آور از شنل، ماسک و عینک‌های پلاستیکی مخصوص استفاده می‌کردند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، 74نفر از این افراد که اکثرا دانشجو بوده‌اند، شامگاه روز شنبه بازداشت شده‌اند. جاشوآ وونگ، رهبر دانشجویان معترض، از جمله این بازداشت‌شدگان است که تاکنون آزاد نشده‌اند. در همین رابطه، سخنگوی دفتر امور ماکائو و هنگ‌کنگ اعلام داشته است که دولت مرکزی به طور کامل از شیوه مدیریت مبتنی بر قانون هنگ‌کنگ بر تحولات خشونت‌آمیز چندروز اخیر حمایت می‌کند. لئونگ نیز در اولین واکنش خود به موج جدید اعتراضات، ضمن تاکید بر برخورد قانونمدار پلیس با معترضین، از مردم خواست تا از شرکت در این اعتراضات که به‌زعم وی «غیرقانونی»‌ است، خودداری کنند. وی همچنین روز یکشنبه از آغاز دور جدید رایزنی‌ها با دولت مرکزی چین پیرامون اصلاحات سیاسی خبر داد. او که هیچ برنامه زمانی مشخصی برای از سرگیری مذاکرات ارایه نداده، بر این باور است که شهروندان هنگ‌کنگی باید پیشنهاد پکن در رابطه با اصلاح نظام انتخاباتی را بپذیرند. چارچوب انتخاباتی جدید به پنج‌میلیون رای‌دهنده هنگ‌کنگی اجازه می‌دهد تا با رای خود در انتخابات سراسری سال2017، رییس اجرایی منطقه را برگزینند، مشروط به آنکه نامزدهای انتخاباتی به تایید کمیته‌ای انتصابی از سوی دولت مرکزی چین برسند؛ طرحی که انتقاد شدید معترضان را در پی داشته است. هنگ‌کنگ که تا پیش از سال1997، مستعمره بریتانیا بوده است، در این سال و پس از پیمانی که در سال1984 میان چین و بریتانیا بسته شد، به جمهوری خلق چین پیوست. در این پیمان که تا سال 2047، سطح بالایی از خودمختاری را برای هنگ‌کنگ، به‌جز در امور خارجی و دفاعی تضمین می‌کرد، نشانی از حق رای همگانی برای شهروندان هنگ‌کنگی به چشم نمی‌خورد. «سنترال را با عشق و صلح اشغال کنید» یک جنبش غیرخشونت‌آمیز برای پیگیری این مطالبه معوق‌مانده است که بیش از یک‌ونیم‌سال سپهر سیاسی هنگ‌کنگ را به تسخیر خود درآورده است. این جنبش که در ژانویه2013 از سوی بنی‌تای، استاد حقوق دانشگاه هنگ‌کنگ کلید زده شد، به تدریج مباحثات پیرامون مساله حق رای همگانی را از فضاهای دانشگاهی به فضای عمومی کشاند. ماهیت توده‌ای و دموکراتیک این جنبش که در ابتدا تنها تعداد معدودی دانشجو را جذب خود کرده بود، در برگزاری همه‌پرسی ماه ژوئن به‌خوبی نمایان شد. در این همه‌پرسی که به طور غیررسمی و از سوی جامعه مدنی هنگ‌کنگ صورت پذیرفت و 800هزارنفر شرکت‌کننده داشت، سه‌طرح پیشنهادی جنبش برای اصلاح نظام انتخاباتی به رای گذاشته شد. این سه‌طرح پیشنهادی که با مشاوره کارشناسان بین‌المللی و داخلی در زمینه قانون‌اساسی، نظام انتخاباتی و حقوق‌بشر تدوین شده بودند، در یک اصل مشترکند: هر رای‌دهنده منفرد می‌تواند با جذب پشتیبانی یک‌درصد از واجدان‌شرایط، خود را به‌عنوان نامزد انتخاباتی معرفی کند؛ اصلی که به مذاق دولت مرکزی چین خوش نمی‌آید. کنگره خلق چین در 31آگوست و طی بیانیه‌ای که به اعتراضات جنبش اشغال جان تازه‌ای دمید، اعلام کرد رییس اجرایی برآمده از انتخابات سال2017 محدود به نامزدهایی خواهد بود که از دولت مرکزی پکن حمایت می‌کنند. هنگ‌کنگ از این پس قدم در مسیری پرمخاطره می‌گذارد. معترضان هنگ‌کنگی که به‌نظر می‌رسد پناهی جز چتر آسمانخراش‌های این شهر ندارند، تنها یک امید دارند: میدان سیویک بدل به تیان‌آن‌منی دیگر نشود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.