چاقو درآب
سعید برآبادی : رزق و روزیاش درست همینجاست. در گله جایی که از تهنشینشدن آب در جزر آب خزر باقی میماند. همینجا، قبل از طلوع آفتاب، گرههای تورش را باز میکند، آن را میاندازد توی آب و عصر 20، 30 تایی ماهی صید کرده. میگوید صید امسال کمتر از همه سالهایی شده که در خاطره 49 سالهاش به ثبت رسیده. میگوید آب آنقدر آلوده است که باید هر شب، تنش را بشوید و این خرق عادتی است چرا که تا همین چند سال پیش، هر کثافتی را همین دریا میشست و حالا خودش منبع آلودگی شده: «همین ساحل لااقل با هفت تا لوله فاضلاب احاطه شده. اینا مستقیم از شهر میاد داخل دریا. بعضی از ساحلها اینقدر از این لولهها دارن که توی آب نمیشه پا گذاشت. صیادا میرن 700، 800متر جلوتر یا میرن اسکلهها.» خزر فقط آلوده نیست دیگر، مورد تجاوز هم قرار گرفته؛ تجاوزی که گاه اجباری است اما مثل چاقویی عمل میکند که ساختار یکپارچه دریا را شکافته و ویران میکند. مرد صیاد میگوید که شاید چارهای نباشد برای این اسکلهها: «مجبورند که بسازند. تازه مشکل اینجاست که هزینه ساخت را هم باید از جیبشان بدهند و استانداری و فرمانداری گوشش بدهکار نیست که دیگر هیچ
ماهیای نمیآید دم ساحل.» آن طرف اسکلهای که او میگوید، هم چند لوله فاضلاب تازه وارد شده به جسم و جان خزر. از داخل لوله، چیزی شبیه به یک شیره قهوهای و لزج آرامآرام میپاشد در آب و آب دریا، سبزتر میشود. در کنار همین لولهها سه مرد با قلابهای دستساز ایستادهاند به امید ماهی و اگر ماهی نباشد عصرها میروند میدان ترهبار و پای دخلها میایستند؛ صیادهایی که فروشنده خردهپا میشوند. با عبور یک قایق موتوری کوچک، موج میخورد روی تکه زمینی که صیاد ایستاده. مرد سر به زیر و با لهجه مازنی این چند جمله را هم حسن ختام کمحرفیاش میکند: «این همه توریست میاد اینجا. اینا چی کار کردن واسه ما؟ جز همین که یک قایق اجاره کنن، 30تومن بهش بدن. این شد سود؟ به نفع ماست یا به نفع شهرمون؟ صید از بین رفته تو این دریا، مازنیها از اول شغلشون صیادی بوده، حالا که صید از بین رفته از کجا دربیارن؟» علامت سوالهایی که در صدایش هست، انگار موج میاندازند به آب. آب بالا آمده و گله جایش دارد کمکم محو میشود تا فردا و صیاد بیصیدی که آفتاب نزده همینجاست.
سعید برآبادی : رزق و روزیاش درست همینجاست. در گله جایی که از تهنشینشدن آب در جزر آب خزر باقی میماند. همینجا، قبل از طلوع آفتاب، گرههای تورش را باز میکند، آن را میاندازد توی آب و عصر 20، 30 تایی ماهی صید کرده. میگوید صید امسال کمتر از همه سالهایی شده که در خاطره 49 سالهاش به ثبت رسیده. میگوید آب آنقدر آلوده است که باید هر شب، تنش را بشوید و این خرق عادتی است چرا که تا همین چند سال پیش، هر کثافتی را همین دریا میشست و حالا خودش منبع آلودگی شده: «همین ساحل لااقل با هفت تا لوله فاضلاب احاطه شده. اینا مستقیم از شهر میاد داخل دریا. بعضی از ساحلها اینقدر از این لولهها دارن که توی آب نمیشه پا گذاشت. صیادا میرن 700، 800متر جلوتر یا میرن اسکلهها.» خزر فقط آلوده نیست دیگر، مورد تجاوز هم قرار گرفته؛ تجاوزی که گاه اجباری است اما مثل چاقویی عمل میکند که ساختار یکپارچه دریا را شکافته و ویران میکند. مرد صیاد میگوید که شاید چارهای نباشد برای این اسکلهها: «مجبورند که بسازند. تازه مشکل اینجاست که هزینه ساخت را هم باید از جیبشان بدهند و استانداری و فرمانداری گوشش بدهکار نیست که دیگر هیچ
ماهیای نمیآید دم ساحل.» آن طرف اسکلهای که او میگوید، هم چند لوله فاضلاب تازه وارد شده به جسم و جان خزر. از داخل لوله، چیزی شبیه به یک شیره قهوهای و لزج آرامآرام میپاشد در آب و آب دریا، سبزتر میشود. در کنار همین لولهها سه مرد با قلابهای دستساز ایستادهاند به امید ماهی و اگر ماهی نباشد عصرها میروند میدان ترهبار و پای دخلها میایستند؛ صیادهایی که فروشنده خردهپا میشوند. با عبور یک قایق موتوری کوچک، موج میخورد روی تکه زمینی که صیاد ایستاده. مرد سر به زیر و با لهجه مازنی این چند جمله را هم حسن ختام کمحرفیاش میکند: «این همه توریست میاد اینجا. اینا چی کار کردن واسه ما؟ جز همین که یک قایق اجاره کنن، 30تومن بهش بدن. این شد سود؟ به نفع ماست یا به نفع شهرمون؟ صید از بین رفته تو این دریا، مازنیها از اول شغلشون صیادی بوده، حالا که صید از بین رفته از کجا دربیارن؟» علامت سوالهایی که در صدایش هست، انگار موج میاندازند به آب. آب بالا آمده و گله جایش دارد کمکم محو میشود تا فردا و صیاد بیصیدی که آفتاب نزده همینجاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.