|

پیش از نشست «وین» انجام می‌شود

مذاکره هسته‌ای دو جانبه ایران و آمریکا

شرق: دیدار در «ژنو» و «رم»؛ پیش از مذاکرات هسته‌ای «وین 5». روز گذشته وزارت خارجه‌ ایران اعلام کرد که معاونان وزرای خارجه ایران و آمریکا روزهای دوشنبه و سه‌شنبه هفته جاری (19 و 20 خرداد) در ژنو سوییس با یکدیگر پشت میز مذاکره می‌نشینند. همچنین هیات دیپلماتیک ایرانی پس از ملاقات در ژنو، عازم «رم» پایتخت ایتالیا می‌شود تا با همتایان روس خود دیدار کنند. طبق اعلام وزارت خارجه ایران، ملاقات با برخی هیات‌های دیگر گروه 1+5 نیز در حال تنظیم است. این درحالی است که هفته گذشته نیز مذاکرات کارشناسی ایران و گروه 1+5 در وین به سرپرستی «حمید بعیدی‌نژاد» مدیرکل سیاسی وزارت خارجه برگزار شده بود. مذاکرات آتی را می‌توان نتیجه مذاکرات «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران و «کاترین اشتون» دانست که اوایل خردادماه بدون اعلام قبلی و رسانه‌ای‌شدن در استانبول برگزار شده بود. پس از این مذاکرات «ظریف» گفته بود که مذاکرات بیشتری تا پیش از دور بعدی گفت‌وگوها در وین در دستور کار قرار گرفته است. پنجمین دور مذاکرات در وین بین ایران و گروه 1+5 برای دستیابی به توافق جامع از 26 تا 30 خرداد ماه در وین اتریش برگزار می‌شود. وزارت خارجه آمریکا نیز با تایید این خبر گفت که «عباس عراقچی» معاون وزیر خارجه ایران با همتای آمریکایی خود «وندی شرمن» سرپرستی هیات‌های مذاکره‌کننده دو طرف را بر عهده خواهند داشت. «ماری هارف» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در حساب توییتر خود با اشاره به مذاکرات پیش‌رو، «ویلیام برنز»، معاون وزیر خارجه آمریکا و «جک سولیوان»، مقام ارشد کاخ سفید را از اعضای تیم مذاکره‌کننده آمریکایی معرفی کرد.
البته چنین دیدارها و رایزنی‌هایی قبلا هم انجام شده بود. پیش از مذاکرات دور دوم گام نهایی که اسفند سال گذشته انجام شد، «عباس عراقچی» نفر دوم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران به منظور رایزنی با مقامات مسکو و پکن راهی روسیه و چین شده بود. همچنین در طول مذاکرات کارشناسی، معاونان و وزاری خارجه ایران و گروه 1+5 بارها هیات‌های ایران و آمریکا با یکدیگر مذاکره مستقیم کرده ‌بودند. هرچند تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران با بقیه هیات‌ها نیز دیدار می‌کنند ولی دیدارهای ایران و آمریکا در رسانه‌ها پررنگ‌تر بود؛ پررنگی این دیدارهای دوجانبه بیشتر به‌سبب قطع رابطه 35 ساله ایران و آمریکا بود. در همین حال برخی در داخل ایران از دیدارهای مستقیم و متعدد هیات‌های ایران و آمریکا انتقاد می‌کنند ولی «عباس عراقچی» این ایرادها را وارد نمی‌داند؛ چراکه به نظر او به دلیل اینکه بیشتر تحریم‌های ایران از سوی آمریکا اعمال شده، این مذاکرات برای رایزنی در این مورد لازم است.
مذاکرات ایران و آمریکا همیشه دوجانبه نبوده و به قول «عراقچی»، «جایی که لازم باشد»، آمریکایی‌ها به مذاکرات وارد می‌شوند. در جریان مذاکرات وین4 که اواخر اردیبهشت بدون نتیجه به پایان رسید، هنگام مذاکره «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران و «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، «وندی شرمن» رییس هیات مذاکره‌کننده آمریکایی نیز به جمع آنها اضافه شد تا مذاکره دوجانبه به مذاکرات سه‌جانبه تبدیل شود. همچنین در جریان مذاکرات «عباس عراقچی» معاون وزیر خارجه ایران با «هلگا اشمیت» معاون «اشتون» که برای تعیین روز آغاز اجرایی‌شدن توافق ژنو در این شهر برگزار می‌شد، «وندی شرمن» نیز که عازم مسکو بود، در میان راه به جمع آنها اضافه شد و به‌صورت سه‌جانبه به مذاکره پرداختند.
اما در این بین حضور «ویلیام جی. برنز» و «جک سولیوان» نیز اهمیت دارد؛ کسانی که در هیات رسمی مذاکرات رسمی ایران و گروه 1+5 حضور ندارند ولی از آنها به‌عنوان مردان «مذاکرات پنهان» آمریکا با ایران یاد می‌شود. نزدیک دو ماه پیش بود که خبرهایی مبنی بر بازنشستگی «برنز» در پاییز امسال به گوش رسید. به گفته منابع خبری، برنز پیش از این دوبار درخواست بازنشستگی‌اش را ارایه کرده بود که هر دو بار با مخالفت «باراک اوباما» رییس‌جمهوری آمریکا روبه‌رو شده بود. رسانه‌های غربی از «برنز» و «جک سولیوان» دیپلمات 38ساله آمریکایی با عنوان هدایت‌کنندگان مذاکرات پنهانی آمریکا با ایران یاد می‌کنند که به ادعای آنها در سال‌های 2012 و 2013 در عمان صورت گرفت. بنا به گفته آنها، مذاکرات این دو نفر با طرف ایرانی در حصول توافق موقت هسته‌ای ایران و گروه 1+5 موسوم به توافق ژنو تاثیر زیادی داشت. همچنین برخی گزارش‌های تایید‌نشده‌ از دیده‌شدن «برنز» در روز توافق ژنو در یک ایستگاه اتوبوس در این شهر حکایت می‌کند؛ گزارشی که می‌تواند در راستای گزارش‌های غیررسمی در مورد نقش این دو دیپلمات ارشد آمریکایی در حصول توافق ژنو باشد.
شرق: دیدار در «ژنو» و «رم»؛ پیش از مذاکرات هسته‌ای «وین 5». روز گذشته وزارت خارجه‌ ایران اعلام کرد که معاونان وزرای خارجه ایران و آمریکا روزهای دوشنبه و سه‌شنبه هفته جاری (19 و 20 خرداد) در ژنو سوییس با یکدیگر پشت میز مذاکره می‌نشینند. همچنین هیات دیپلماتیک ایرانی پس از ملاقات در ژنو، عازم «رم» پایتخت ایتالیا می‌شود تا با همتایان روس خود دیدار کنند. طبق اعلام وزارت خارجه ایران، ملاقات با برخی هیات‌های دیگر گروه 1+5 نیز در حال تنظیم است. این درحالی است که هفته گذشته نیز مذاکرات کارشناسی ایران و گروه 1+5 در وین به سرپرستی «حمید بعیدی‌نژاد» مدیرکل سیاسی وزارت خارجه برگزار شده بود. مذاکرات آتی را می‌توان نتیجه مذاکرات «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران و «کاترین اشتون» دانست که اوایل خردادماه بدون اعلام قبلی و رسانه‌ای‌شدن در استانبول برگزار شده بود. پس از این مذاکرات «ظریف» گفته بود که مذاکرات بیشتری تا پیش از دور بعدی گفت‌وگوها در وین در دستور کار قرار گرفته است. پنجمین دور مذاکرات در وین بین ایران و گروه 1+5 برای دستیابی به توافق جامع از 26 تا 30 خرداد ماه در وین اتریش برگزار می‌شود. وزارت خارجه آمریکا نیز با تایید این خبر گفت که «عباس عراقچی» معاون وزیر خارجه ایران با همتای آمریکایی خود «وندی شرمن» سرپرستی هیات‌های مذاکره‌کننده دو طرف را بر عهده خواهند داشت. «ماری هارف» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در حساب توییتر خود با اشاره به مذاکرات پیش‌رو، «ویلیام برنز»، معاون وزیر خارجه آمریکا و «جک سولیوان»، مقام ارشد کاخ سفید را از اعضای تیم مذاکره‌کننده آمریکایی معرفی کرد.
البته چنین دیدارها و رایزنی‌هایی قبلا هم انجام شده بود. پیش از مذاکرات دور دوم گام نهایی که اسفند سال گذشته انجام شد، «عباس عراقچی» نفر دوم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران به منظور رایزنی با مقامات مسکو و پکن راهی روسیه و چین شده بود. همچنین در طول مذاکرات کارشناسی، معاونان و وزاری خارجه ایران و گروه 1+5 بارها هیات‌های ایران و آمریکا با یکدیگر مذاکره مستقیم کرده ‌بودند. هرچند تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران با بقیه هیات‌ها نیز دیدار می‌کنند ولی دیدارهای ایران و آمریکا در رسانه‌ها پررنگ‌تر بود؛ پررنگی این دیدارهای دوجانبه بیشتر به‌سبب قطع رابطه 35 ساله ایران و آمریکا بود. در همین حال برخی در داخل ایران از دیدارهای مستقیم و متعدد هیات‌های ایران و آمریکا انتقاد می‌کنند ولی «عباس عراقچی» این ایرادها را وارد نمی‌داند؛ چراکه به نظر او به دلیل اینکه بیشتر تحریم‌های ایران از سوی آمریکا اعمال شده، این مذاکرات برای رایزنی در این مورد لازم است.
مذاکرات ایران و آمریکا همیشه دوجانبه نبوده و به قول «عراقچی»، «جایی که لازم باشد»، آمریکایی‌ها به مذاکرات وارد می‌شوند. در جریان مذاکرات وین4 که اواخر اردیبهشت بدون نتیجه به پایان رسید، هنگام مذاکره «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران و «کاترین اشتون» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، «وندی شرمن» رییس هیات مذاکره‌کننده آمریکایی نیز به جمع آنها اضافه شد تا مذاکره دوجانبه به مذاکرات سه‌جانبه تبدیل شود. همچنین در جریان مذاکرات «عباس عراقچی» معاون وزیر خارجه ایران با «هلگا اشمیت» معاون «اشتون» که برای تعیین روز آغاز اجرایی‌شدن توافق ژنو در این شهر برگزار می‌شد، «وندی شرمن» نیز که عازم مسکو بود، در میان راه به جمع آنها اضافه شد و به‌صورت سه‌جانبه به مذاکره پرداختند.
اما در این بین حضور «ویلیام جی. برنز» و «جک سولیوان» نیز اهمیت دارد؛ کسانی که در هیات رسمی مذاکرات رسمی ایران و گروه 1+5 حضور ندارند ولی از آنها به‌عنوان مردان «مذاکرات پنهان» آمریکا با ایران یاد می‌شود. نزدیک دو ماه پیش بود که خبرهایی مبنی بر بازنشستگی «برنز» در پاییز امسال به گوش رسید. به گفته منابع خبری، برنز پیش از این دوبار درخواست بازنشستگی‌اش را ارایه کرده بود که هر دو بار با مخالفت «باراک اوباما» رییس‌جمهوری آمریکا روبه‌رو شده بود. رسانه‌های غربی از «برنز» و «جک سولیوان» دیپلمات 38ساله آمریکایی با عنوان هدایت‌کنندگان مذاکرات پنهانی آمریکا با ایران یاد می‌کنند که به ادعای آنها در سال‌های 2012 و 2013 در عمان صورت گرفت. بنا به گفته آنها، مذاکرات این دو نفر با طرف ایرانی در حصول توافق موقت هسته‌ای ایران و گروه 1+5 موسوم به توافق ژنو تاثیر زیادی داشت. همچنین برخی گزارش‌های تایید‌نشده‌ از دیده‌شدن «برنز» در روز توافق ژنو در یک ایستگاه اتوبوس در این شهر حکایت می‌کند؛ گزارشی که می‌تواند در راستای گزارش‌های غیررسمی در مورد نقش این دو دیپلمات ارشد آمریکایی در حصول توافق ژنو باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.