|

وزیر ارتباطات:

روحانی دستور توقف فیلتر «واتس‌آپ» را صادر کرد

محمدحسین نجاتی: فیلترینگ واتس‌آپ به محل اختلاف دولت و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، تبدیل شد. روز گذشته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه دولت موافق مسدودکردن و بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی که مخرب نیستند و در کشور جایگزین ندارند نیست، گفت: «دستور توقف فیلتر شبکه اجتماعی «واتس‌آپ» که از سوی کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه اعلام شده، توسط رییس‌جمهور صادر شده است.» ایراد دولت به فیلترینگ «واتس‌آپ» از آنجا نشأت می‌گیرد که دولت معتقد است، فیلترینگ این نرم‌افزار در جلسه‌ای به تصویب رسید که اکثریت اعضای کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه در آن حضور نداشتند. همچنین دولت تاکید دارد که این کارگروه باید زیرنظر شورایعالی فضای مجازی فعالیت کند و باید موظف به تبعیت از مصوبات این شورا باشد. اما از طرف دیگر، دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه بر استقلال این کارگروه از شورایعالی فضای مجازی تاکید دارد و روند رای‌گیری را درست و قانونی می‌داند.
با این حال، محمود واعظی در واکنش به اظهارات دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه درباره فیلتر شبکه اجتماعی «واتس‌آپ» مبنی بر اینکه رییس‌جمهور راسا نمی‌تواند مانع اقدامات کارگروه تعیین مصادیق شود اظهار کرد: «وظیفه دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، دبیری یک کارگروه است و وظیفه‌اش این نیست که برای شخص رییس‌جمهور و برای شورایعالی فضای مجازی که هیچ ارتباطی با این کارگروه نداشته و یک مجموعه بالادستی است تعیین‌تکلیف کند.» بالاگرفتن اختلافات میان دولت و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه در شرایطی است که دولت در مقایسه با سایر قوا در کشور، سهم و رای بالاتری در این کارگروه دارد. به طوری‌که بر اساس اساسنامه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، دادستان کل کشور به‌عنوان رییس کارگروه، وزیر یا نماینده وزیر اطلاعات، وزیر یا نماینده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر یا نماینده وزیر دادگستری، وزیر یا نماینده وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزیر یا نماینده وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر یا نماینده وزیر آموزش‌وپرورش، فرمانده نیروی انتظامی، یک‌نفر خبره در فناوری اطلاعات و ارتباطات به انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، یک‌نفر از نمایندگان عضو کمیسیون قضایی و حقوقی به انتخاب این کمیسیون به تایید مجلس شورای اسلامی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان صداوسیما و نماینده دبیرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی از اعضای این کارگروه هستند. حالا به نظر می‌رسد، محل اختلاف میان دولت و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، چگونگی نقض مصوبات این کارگروه است؛ اینکه دولت به‌عنوان نهاد بالادستی می‌تواند مصوبات این کارگروه را لغو کند یا قوه‌قضاییه؛ مساله‌ای که در اساسنامه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه پیش‌بینی نشده و به محلی برای اختلاف تبدیل شده است. از سوی دیگر، اقدام این کارگروه در شرایطی است که مسوولان آن دلیل فیلترشدن این نرم‌افزار بر اساس مصادیق محتوای مجرمانه را مشخص نکرده‌اند. به عبارت دیگر هنوز مشخص نیست این نرم‌افزار‌ها بر اساس چه مصادیقی محتوایی مجرمانه دارند. (در همین رابطه فهرست مصادیق محتوای مجرمانه را در جدول زیر بخوانید.)
رییس‌جمهورراسا نمی‌تواند مانع تصمیمات ما شود
اظهارات محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در رابطه با اینکه دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه نمی‌تواند برای شخص رییس‌جمهور تعیین‌تکلیف کند، درواقع در واکنش به اظهارات دوروز قبل دبیر این کارگروه است. دبیر کارگروه تعیین محتوای مجرمانه عنوان کرده بود: رییس‌جمهور راسا نمی‌تواند مانع اقدامات کارگروه تعیین مصادیق شده و صلاحیت قانونی تصمیم‌گیری در مورد شبکه‌های اجتماعی را از این کارگروه سلب و آن را برعهده شورایعالی فضای مجازی قرار دهد.
ایراد وزارت ارتباطات به جلسه تصویب فیلترینگ واتس‌آپ
از سوی دیگر، محمود واعظی سایر اظهارات دبیر کارگروه تعیین محتوای مجرمانه را بی‌پاسخ نگذاشت. او با اشاره به جلسه اسفندماه شورایعالی فضای مجازی که به ریاست رییس دولت برگزار ‌شد، گفت: برای اپلیکیشن‌های موبایلی و شبکه‌های اجتماعی تاکنون هیچ تصمیمی گرفته نشده است تنها در اسفندماه سال 92 کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ، بحث مسدودسازی سرویس «واتس‌آپ» را مطرح کرد که همین‌طور که قبلا هم گفتم نقصانی در رای‌گیری به وجود آمد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تاکید بر اینکه دولت موافق بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی که مخرب نیستند و به اخلاق و عفت عمومی لطمه‌ای نمی‌زنند نیست، افزود: تا زمانی که جایگزینی برای این شبکه‌ها در کشور نداشته باشیم دولت موافق مسدودکردن آنها نیست. وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل موضوع فیلتر شبکه‌های اجتماعی و فیلتر «واتس‌آپ» در شورایعالی فضای مجازی مطرح شد و رییس‌جمهور به‌عنوان رییس این شورا دستور داد که این موضوع متوقف شود و این کار انجام نشود. ایراد وزیر ارتباطات به جلسه تصویب فیلترینگ واتس‌آپ و اشاره او به وجود«نقصانی در رای‌گیری» در شرایطی است که حجت‌الاسلام سیدمحمدرضا آقامیری، عضو کارگروه تعیین محتوای مجرمانه در گفت‌وگو با «شرق»، ایراد وزارت ارتباطات به جلسه تصویب فیلترینگ را به‌حدنصاب‌رسیدن یا نرسیدن جلسه عنوان می‌کند. او می‌گوید: دوستان در وزارت ارتباطات می‌گویند در جلسه کارگروه تعیین محتوای مجرمانه تمامی اعضا شرکت نداشتند و جلسه با حضور اکثریت آرا برگزار نشده است، به همین دلیل استدلال می‌کنند که تصویب فیلترینگ دارای ایراداتی است.
اپراتور‌های تلفن همراه در فیلترینگ «واتس‌آپ» چه نقشی دارند؟
از سوی دیگر، تلاش کارگروه تعیین محتوای مجرمانه برای فیلترینگ نرم‌افزار‌های ارتباطی همچون«واتس‌آپ» در شرایطی است که برخی این اقدامات را ناشی از لابی اپراتور‌های داخلی تلفن همراه و ضرری که این نرم‌افزار‌ها به آنها وارد کرده است، می‌دانند. با این حال حجت‌الاسلام سیدمحمدرضا آقامیری، نماینده سازمان تبلیغات اسلامی در کارگروه تعیین محتوای مجرمانه، در این‌باره می‌گوید: در فضای رقابتی به‌هرحال تلاش‌هایی در این زمینه صورت می‌گیرد و قطعا رقبا برای منافع مالی خود تلاش‌هایی در این رابطه انجام می‌دهند، اما اینکه این فضای رقابتی و لابی‌ها در تصمیم‌گیری ما در این کارگروه نقشی داشته باشد، اینطور نیست و تاثیری بر تصمیم‌های کارگروه نمی‌گذارد.
«واتس‌آپ» هنوز فیلتر نشده است
با این حال، محمدرضا فرنقی‌زاد، مدیرکل روابط‌عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات می‌گوید واتس‌آپ هنوز فیلتر نشده است. او اظهار کرد: ازدسترس‌خارج‌شدن شبکه اجتماعی«واتس‌آپ» برای برخی کاربران ایرانی ارتباطی با اجرای مصوبه فیلترینگ این سرویس نداشته و این سرویس کماکان بدون تغییر فعال است. وی اضافه کرد: در حال حاضر تغییری در دسترسی به سرویس واتس‌آپ برای کاربران ایرانی به وجود نیامده است. در همین حال یک عضو کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ نیز به خبرنگار مهر گفت: اگرچه فیلترکردن سرویس واتس‌آپ به تصویب این کارگروه رسیده است اما این مصوبه هنوز برای اجرا به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ابلاغ نشده است. وی افزود: هنوز تصمیمی برای ابلاغ این دستورالعمل اجرایی از سوی کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ گرفته نشده است و بر این اساس اختلال و عدم‌دسترسی به شبکه اجتماعی واتس‌آپ ارتباطی با مصوبه کارگروه فیلترینگ ندارد. این عضو کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ خاطرنشان کرد: در حال حاضر سرویس«واتس‌آپ دات‌آی آر» که یک سرویس ایرانی است هم از دسترس خارج شده که این موضوع نیز ارتباطی با مصوبه کارگروه تعیین مصادیق ندارد.
محمدحسین نجاتی: فیلترینگ واتس‌آپ به محل اختلاف دولت و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، تبدیل شد. روز گذشته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه دولت موافق مسدودکردن و بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی که مخرب نیستند و در کشور جایگزین ندارند نیست، گفت: «دستور توقف فیلتر شبکه اجتماعی «واتس‌آپ» که از سوی کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه اعلام شده، توسط رییس‌جمهور صادر شده است.» ایراد دولت به فیلترینگ «واتس‌آپ» از آنجا نشأت می‌گیرد که دولت معتقد است، فیلترینگ این نرم‌افزار در جلسه‌ای به تصویب رسید که اکثریت اعضای کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه در آن حضور نداشتند. همچنین دولت تاکید دارد که این کارگروه باید زیرنظر شورایعالی فضای مجازی فعالیت کند و باید موظف به تبعیت از مصوبات این شورا باشد. اما از طرف دیگر، دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه بر استقلال این کارگروه از شورایعالی فضای مجازی تاکید دارد و روند رای‌گیری را درست و قانونی می‌داند.
با این حال، محمود واعظی در واکنش به اظهارات دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه درباره فیلتر شبکه اجتماعی «واتس‌آپ» مبنی بر اینکه رییس‌جمهور راسا نمی‌تواند مانع اقدامات کارگروه تعیین مصادیق شود اظهار کرد: «وظیفه دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، دبیری یک کارگروه است و وظیفه‌اش این نیست که برای شخص رییس‌جمهور و برای شورایعالی فضای مجازی که هیچ ارتباطی با این کارگروه نداشته و یک مجموعه بالادستی است تعیین‌تکلیف کند.» بالاگرفتن اختلافات میان دولت و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه در شرایطی است که دولت در مقایسه با سایر قوا در کشور، سهم و رای بالاتری در این کارگروه دارد. به طوری‌که بر اساس اساسنامه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، دادستان کل کشور به‌عنوان رییس کارگروه، وزیر یا نماینده وزیر اطلاعات، وزیر یا نماینده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر یا نماینده وزیر دادگستری، وزیر یا نماینده وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزیر یا نماینده وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر یا نماینده وزیر آموزش‌وپرورش، فرمانده نیروی انتظامی، یک‌نفر خبره در فناوری اطلاعات و ارتباطات به انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، یک‌نفر از نمایندگان عضو کمیسیون قضایی و حقوقی به انتخاب این کمیسیون به تایید مجلس شورای اسلامی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان صداوسیما و نماینده دبیرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی از اعضای این کارگروه هستند. حالا به نظر می‌رسد، محل اختلاف میان دولت و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، چگونگی نقض مصوبات این کارگروه است؛ اینکه دولت به‌عنوان نهاد بالادستی می‌تواند مصوبات این کارگروه را لغو کند یا قوه‌قضاییه؛ مساله‌ای که در اساسنامه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه پیش‌بینی نشده و به محلی برای اختلاف تبدیل شده است. از سوی دیگر، اقدام این کارگروه در شرایطی است که مسوولان آن دلیل فیلترشدن این نرم‌افزار بر اساس مصادیق محتوای مجرمانه را مشخص نکرده‌اند. به عبارت دیگر هنوز مشخص نیست این نرم‌افزار‌ها بر اساس چه مصادیقی محتوایی مجرمانه دارند. (در همین رابطه فهرست مصادیق محتوای مجرمانه را در جدول زیر بخوانید.)
رییس‌جمهورراسا نمی‌تواند مانع تصمیمات ما شود
اظهارات محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در رابطه با اینکه دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه نمی‌تواند برای شخص رییس‌جمهور تعیین‌تکلیف کند، درواقع در واکنش به اظهارات دوروز قبل دبیر این کارگروه است. دبیر کارگروه تعیین محتوای مجرمانه عنوان کرده بود: رییس‌جمهور راسا نمی‌تواند مانع اقدامات کارگروه تعیین مصادیق شده و صلاحیت قانونی تصمیم‌گیری در مورد شبکه‌های اجتماعی را از این کارگروه سلب و آن را برعهده شورایعالی فضای مجازی قرار دهد.
ایراد وزارت ارتباطات به جلسه تصویب فیلترینگ واتس‌آپ
از سوی دیگر، محمود واعظی سایر اظهارات دبیر کارگروه تعیین محتوای مجرمانه را بی‌پاسخ نگذاشت. او با اشاره به جلسه اسفندماه شورایعالی فضای مجازی که به ریاست رییس دولت برگزار ‌شد، گفت: برای اپلیکیشن‌های موبایلی و شبکه‌های اجتماعی تاکنون هیچ تصمیمی گرفته نشده است تنها در اسفندماه سال 92 کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ، بحث مسدودسازی سرویس «واتس‌آپ» را مطرح کرد که همین‌طور که قبلا هم گفتم نقصانی در رای‌گیری به وجود آمد. وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تاکید بر اینکه دولت موافق بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی که مخرب نیستند و به اخلاق و عفت عمومی لطمه‌ای نمی‌زنند نیست، افزود: تا زمانی که جایگزینی برای این شبکه‌ها در کشور نداشته باشیم دولت موافق مسدودکردن آنها نیست. وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل موضوع فیلتر شبکه‌های اجتماعی و فیلتر «واتس‌آپ» در شورایعالی فضای مجازی مطرح شد و رییس‌جمهور به‌عنوان رییس این شورا دستور داد که این موضوع متوقف شود و این کار انجام نشود. ایراد وزیر ارتباطات به جلسه تصویب فیلترینگ واتس‌آپ و اشاره او به وجود«نقصانی در رای‌گیری» در شرایطی است که حجت‌الاسلام سیدمحمدرضا آقامیری، عضو کارگروه تعیین محتوای مجرمانه در گفت‌وگو با «شرق»، ایراد وزارت ارتباطات به جلسه تصویب فیلترینگ را به‌حدنصاب‌رسیدن یا نرسیدن جلسه عنوان می‌کند. او می‌گوید: دوستان در وزارت ارتباطات می‌گویند در جلسه کارگروه تعیین محتوای مجرمانه تمامی اعضا شرکت نداشتند و جلسه با حضور اکثریت آرا برگزار نشده است، به همین دلیل استدلال می‌کنند که تصویب فیلترینگ دارای ایراداتی است.
اپراتور‌های تلفن همراه در فیلترینگ «واتس‌آپ» چه نقشی دارند؟
از سوی دیگر، تلاش کارگروه تعیین محتوای مجرمانه برای فیلترینگ نرم‌افزار‌های ارتباطی همچون«واتس‌آپ» در شرایطی است که برخی این اقدامات را ناشی از لابی اپراتور‌های داخلی تلفن همراه و ضرری که این نرم‌افزار‌ها به آنها وارد کرده است، می‌دانند. با این حال حجت‌الاسلام سیدمحمدرضا آقامیری، نماینده سازمان تبلیغات اسلامی در کارگروه تعیین محتوای مجرمانه، در این‌باره می‌گوید: در فضای رقابتی به‌هرحال تلاش‌هایی در این زمینه صورت می‌گیرد و قطعا رقبا برای منافع مالی خود تلاش‌هایی در این رابطه انجام می‌دهند، اما اینکه این فضای رقابتی و لابی‌ها در تصمیم‌گیری ما در این کارگروه نقشی داشته باشد، اینطور نیست و تاثیری بر تصمیم‌های کارگروه نمی‌گذارد.
«واتس‌آپ» هنوز فیلتر نشده است
با این حال، محمدرضا فرنقی‌زاد، مدیرکل روابط‌عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات می‌گوید واتس‌آپ هنوز فیلتر نشده است. او اظهار کرد: ازدسترس‌خارج‌شدن شبکه اجتماعی«واتس‌آپ» برای برخی کاربران ایرانی ارتباطی با اجرای مصوبه فیلترینگ این سرویس نداشته و این سرویس کماکان بدون تغییر فعال است. وی اضافه کرد: در حال حاضر تغییری در دسترسی به سرویس واتس‌آپ برای کاربران ایرانی به وجود نیامده است. در همین حال یک عضو کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ نیز به خبرنگار مهر گفت: اگرچه فیلترکردن سرویس واتس‌آپ به تصویب این کارگروه رسیده است اما این مصوبه هنوز برای اجرا به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ابلاغ نشده است. وی افزود: هنوز تصمیمی برای ابلاغ این دستورالعمل اجرایی از سوی کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ گرفته نشده است و بر این اساس اختلال و عدم‌دسترسی به شبکه اجتماعی واتس‌آپ ارتباطی با مصوبه کارگروه فیلترینگ ندارد. این عضو کارگروه تعیین مصادیق فیلترینگ خاطرنشان کرد: در حال حاضر سرویس«واتس‌آپ دات‌آی آر» که یک سرویس ایرانی است هم از دسترس خارج شده که این موضوع نیز ارتباطی با مصوبه کارگروه تعیین مصادیق ندارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.