|

آیا هنوز می‌توان به انتخابات مصر امید بست

دوسال پیش، مصر نخستین انتخابات آزاد و رقابتی را تجربه کرد؛ انتخاباتی که نتیجه آن پیش‌بینی‌پذیر نبود. کاندیداها طیف وسیعی از نظرات سیاسی را نمایندگی می‌کردند. در نهایت مرسی و شفیق به دور دوم راه یافتند و در رقابتی گیج‌کننده مرسی برنده شد. اما پیروزی او به‌تنهایی حاصل نشد و حاصل اجماع همه نیروهای دیگر بود که پیروزی شفیق را بازگشت به دوران مبارک می‌دیدند. اما امروز بی‌توجه به اینکه نظم سیاسی پس از سرنگونی مرسی را چگونه ببینیم، تصویر به‌کلی عوض شده است. اکنون مرسی در زندان است و اخوان که روزی قدرتش را نامتزلزل تصور می‌کرد، منفور و غیرقانونی و در آستانه فروپاشی است. در انتخابات پیش‌رو رقابت تنها میان دونفر در جریان خواهد بود. یکی از آنها عبدالفتاح السیسی است که شواهد نشان می‌دهد بخت بالایی دارد. کاندیداهای بالقوه یکی‌یکی منصرف شدند و تنها حمدین صباحی ماند. اما سوال اینجاست که آیا مصر باید منتظر اتفاقات عجیبی باشد یا باید انتخابات را همچون مراسم تاج‌گذاری با نتیجه‌ای غیرقابل اجتناب نظاره کند؟ نتیجه‌ای که بسیاری از عناصر رژیم مبارک را دوباره به صحنه خواهد آورد؟ اما به نظر می‌رسد انتخابات هنوز پتانسیل شگفت‌زده‌کردن ما را دارد. از سه طریق: اول اینکه السیسی واقعا نمی‌خواهد دیگران او را نماد پسرفت و بازگشت به گذشته ببینند و در کمپین تبلیغاتی او هم چهره‌های اصلاح‌طلب کم نیست. این موضوع به‌علاوه وضعیت اقتصادی نابسامان و بی‌طاقت‌شدن مردم برای دریافت برنامه‌ای روشن از سویی و از سوی دیگر بسته‌نشدن بسیاری از عرصه‌های آزادی بیان، السیسی را به‌سوی پاسخ‌دادن به مطالبات مردمی سوق خواهد داد. دوم پتانسیل، در صباحی و کمپین او وجود دارد؛ به‌ویژه با این فرض که مبارزه انتخاباتی او پیروز نخواهد شد. در نتیجه او می‌تواند از وضعیت سیاسی خودش (به‌عنوان کسی که چیزی برای ازدست‌دادن ندارد) استفاده کند و ایده‌ها و برنامه‌های اجتماعی‌اش را مطرح کند. تحت‌تاثیرقراردادن افکار عمومی و فشار بر السیسی برای ارایه برنامه‌های بهتر از جمله اصلاحات امنیتی و تضمین حقوق بشر، دو نتیجه مهم این رویکرد خواهد بود. و اما سوم، حتی با فرض اینکه السیسی با اختلاف بالایی انتخابات را ببرد، می‌تواند به‌خوبی به محملی برای احزاب اپوزیسیون سابق ضدمبارک تبدیل شود و به این ترتیب با کسانی هم که او را در مقام ریاست‌جمهوری نمی‌پذیرند، وارد گفت‌وگو شود.
دوسال پیش، مصر نخستین انتخابات آزاد و رقابتی را تجربه کرد؛ انتخاباتی که نتیجه آن پیش‌بینی‌پذیر نبود. کاندیداها طیف وسیعی از نظرات سیاسی را نمایندگی می‌کردند. در نهایت مرسی و شفیق به دور دوم راه یافتند و در رقابتی گیج‌کننده مرسی برنده شد. اما پیروزی او به‌تنهایی حاصل نشد و حاصل اجماع همه نیروهای دیگر بود که پیروزی شفیق را بازگشت به دوران مبارک می‌دیدند. اما امروز بی‌توجه به اینکه نظم سیاسی پس از سرنگونی مرسی را چگونه ببینیم، تصویر به‌کلی عوض شده است. اکنون مرسی در زندان است و اخوان که روزی قدرتش را نامتزلزل تصور می‌کرد، منفور و غیرقانونی و در آستانه فروپاشی است. در انتخابات پیش‌رو رقابت تنها میان دونفر در جریان خواهد بود. یکی از آنها عبدالفتاح السیسی است که شواهد نشان می‌دهد بخت بالایی دارد. کاندیداهای بالقوه یکی‌یکی منصرف شدند و تنها حمدین صباحی ماند. اما سوال اینجاست که آیا مصر باید منتظر اتفاقات عجیبی باشد یا باید انتخابات را همچون مراسم تاج‌گذاری با نتیجه‌ای غیرقابل اجتناب نظاره کند؟ نتیجه‌ای که بسیاری از عناصر رژیم مبارک را دوباره به صحنه خواهد آورد؟ اما به نظر می‌رسد انتخابات هنوز پتانسیل شگفت‌زده‌کردن ما را دارد. از سه طریق: اول اینکه السیسی واقعا نمی‌خواهد دیگران او را نماد پسرفت و بازگشت به گذشته ببینند و در کمپین تبلیغاتی او هم چهره‌های اصلاح‌طلب کم نیست. این موضوع به‌علاوه وضعیت اقتصادی نابسامان و بی‌طاقت‌شدن مردم برای دریافت برنامه‌ای روشن از سویی و از سوی دیگر بسته‌نشدن بسیاری از عرصه‌های آزادی بیان، السیسی را به‌سوی پاسخ‌دادن به مطالبات مردمی سوق خواهد داد. دوم پتانسیل، در صباحی و کمپین او وجود دارد؛ به‌ویژه با این فرض که مبارزه انتخاباتی او پیروز نخواهد شد. در نتیجه او می‌تواند از وضعیت سیاسی خودش (به‌عنوان کسی که چیزی برای ازدست‌دادن ندارد) استفاده کند و ایده‌ها و برنامه‌های اجتماعی‌اش را مطرح کند. تحت‌تاثیرقراردادن افکار عمومی و فشار بر السیسی برای ارایه برنامه‌های بهتر از جمله اصلاحات امنیتی و تضمین حقوق بشر، دو نتیجه مهم این رویکرد خواهد بود. و اما سوم، حتی با فرض اینکه السیسی با اختلاف بالایی انتخابات را ببرد، می‌تواند به‌خوبی به محملی برای احزاب اپوزیسیون سابق ضدمبارک تبدیل شود و به این ترتیب با کسانی هم که او را در مقام ریاست‌جمهوری نمی‌پذیرند، وارد گفت‌وگو شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.