|

سرمقاله

اژدهای نقدینگی

سعید لیلاز. کارشناس اقتصادی

آمارهای منتشر شده رسمی از رشد نقدینگی گویای این است که مقدار نقدینگی در مهرماه افزایش فزاینده‌ای داشته است. درحالی که نقدینگی اول مهرماه 402 هزار میلیارد تومان بود، این رقم در پایان ماه به 415 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرد. این رقم افزایشی برای یک ماه، مبین این است که در هر روز غیرجمعه 500 میلیارد تومان به نقدینگی کشور اضافه شده است. با وجود اهمیت رقم رشد نقدینگی، مشخص نیست چرا هیچ‌یک از مقامات عالی رتبه سیاسی، اقتصادی، روزنامه‌نگاران و خبرنگاران در برابر این آمار از خود واکنشی نشان ندادند؟ اگر میزان کل نقدینگی سال91 را به کل سال تعمیم بدهیم، میزان رشد نقدینگی در 12ماه این سال بیش از 150هزار میلیارد تومان خواهد بود که بیش از دوبرابر رشد نقدینگی تا سال91 است. این رقم بیشتر از دوبرابر نقدینگی تجمع نقدینگی تا سال منتهی به 1384 نیز هست. مطابق اصول اساسی اقتصاد و تجربیات روشن اقتصادی ایران پیداست که این افزایش شدید پایه پولی و نقدینگی، ناشی از کسری بودجه است و در کمتر از یک سال آینده به موجی از تورم در اقتصاد خواهد انجامید. این درحالی است که مطابق با همه شواهد موجود و برآوردهای غیررسمی، رشد اقتصادی ایران اگر منفی نباشد، حداقل مثبت نیست. بنابراین درحالی که سمت عرضه کل در حال کاهش چشمگیر است، سمت تقاضای کل در حال افزایش است. بنابراین می‌توان انتظار داشت از اردیبهشت سال آتی، امواج تورمی در اقتصاد ایران ظاهر شود. این درحالی است که میزان کل ورودی پول و نقدینگی جدید به بازار سرمایه (بورس) در چهارماهه گذشته، فقط معادل 200میلیارد تومان بوده است. در محاسبات مشخص می‌شود که این رقم معادل افزایش نقدینگی در یک نیمروز مهرماه هم نمی‌شود. اما دقت کنید که همین رقم توانسته شاخص را 50درصد رشد بدهد. بنابراین رونق فعلی بازار سرمایه به دلیل تمرکز بر سهام تعداد معدودی از شرکت‌های بورسی، تا حدی مصنوعی است. حالا شما با این رقم دقت کنید که تا چه میزان نقدینگی می‌تواند مخرب باشد، ذره‌ای از آن توانسته رقم شاخص را 50درصد افزایش دهد، ما چه اژدهای وحشتناکی خلق کرده‌ایم.

آمارهای منتشر شده رسمی از رشد نقدینگی گویای این است که مقدار نقدینگی در مهرماه افزایش فزاینده‌ای داشته است. درحالی که نقدینگی اول مهرماه 402 هزار میلیارد تومان بود، این رقم در پایان ماه به 415 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرد. این رقم افزایشی برای یک ماه، مبین این است که در هر روز غیرجمعه 500 میلیارد تومان به نقدینگی کشور اضافه شده است. با وجود اهمیت رقم رشد نقدینگی، مشخص نیست چرا هیچ‌یک از مقامات عالی رتبه سیاسی، اقتصادی، روزنامه‌نگاران و خبرنگاران در برابر این آمار از خود واکنشی نشان ندادند؟ اگر میزان کل نقدینگی سال91 را به کل سال تعمیم بدهیم، میزان رشد نقدینگی در 12ماه این سال بیش از 150هزار میلیارد تومان خواهد بود که بیش از دوبرابر رشد نقدینگی تا سال91 است. این رقم بیشتر از دوبرابر نقدینگی تجمع نقدینگی تا سال منتهی به 1384 نیز هست. مطابق اصول اساسی اقتصاد و تجربیات روشن اقتصادی ایران پیداست که این افزایش شدید پایه پولی و نقدینگی، ناشی از کسری بودجه است و در کمتر از یک سال آینده به موجی از تورم در اقتصاد خواهد انجامید. این درحالی است که مطابق با همه شواهد موجود و برآوردهای غیررسمی، رشد اقتصادی ایران اگر منفی نباشد، حداقل مثبت نیست. بنابراین درحالی که سمت عرضه کل در حال کاهش چشمگیر است، سمت تقاضای کل در حال افزایش است. بنابراین می‌توان انتظار داشت از اردیبهشت سال آتی، امواج تورمی در اقتصاد ایران ظاهر شود. این درحالی است که میزان کل ورودی پول و نقدینگی جدید به بازار سرمایه (بورس) در چهارماهه گذشته، فقط معادل 200میلیارد تومان بوده است. در محاسبات مشخص می‌شود که این رقم معادل افزایش نقدینگی در یک نیمروز مهرماه هم نمی‌شود. اما دقت کنید که همین رقم توانسته شاخص را 50درصد رشد بدهد. بنابراین رونق فعلی بازار سرمایه به دلیل تمرکز بر سهام تعداد معدودی از شرکت‌های بورسی، تا حدی مصنوعی است. حالا شما با این رقم دقت کنید که تا چه میزان نقدینگی می‌تواند مخرب باشد، ذره‌ای از آن توانسته رقم شاخص را 50درصد افزایش دهد، ما چه اژدهای وحشتناکی خلق کرده‌ایم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.