|

350 روز پیش‌رو

امیرحسین علم الهدی کارشناس و منتقد سینما

حدود هشت‌میلیاردتومان فروش و مخاطبی حدود یک‌میلیون‌و۷۰۰‌هزارنفر عملکرد سینمای ایران در اسفند سال ۹۲ و ۱۵روز فروردین امسال بوده است؛ فروشی خوب و نه رویایی. سینمای ایران چندسالی است که در عید نوروز لبخندی همراه با فروش خوب به فعالان سینمایی هدیه می‌کند و متاسفانه در ادامه هر سال، با افت مخاطب این لبخند را به اندوه تبدیل می‌کند. هنوز نمی‌توان ارزیابی دقیقی از فروش تا پایان سال را با فروش سینماها در عید به دست آورد اما به هرحال «ما به امید زنده‌ایم» که فیلم‌هایی از قبیل «شهر موش‌های دو» بتوانند این فروش را در تابستان گسترش دهند. نگارنده اکران همزمان چهار فیلمی که هر کدام می‌توانستند فروش بالایی را به تنهایی در سینما تجربه کنند در عید به صلاح سینما نمی‌دانستم و در یادداشت‌های گذشته‌ام نیز پیرامون این خطا تذکر دادم که سینمای ایران با این ظرفیت، امکان فروش خوب برای بیش از دو فیلم را ندارد و اگر به جای متولیان سینمایی و اعضای محترم شورای صنفی بودم بیش از سه فیلم در «اکران عید» را روانه سینماها نمی‌کردم. فیلم‌های «چ» و «خط ویژه» به‌دلیل عدم‌امکان رقابت از لحاظ فروش از پس دو فیلم دیگر یعنی «معراجی‌ها» و «طبقه حساس» بر نمی‌آیند و به نظر می‌رسد «چ» با فروش حداکثر 5/2میلیاردتومان- که برای این فیلم پرهزینه فروش بالایی نیست- و خط ویژه (بهترین فیلم از نگاه مردم در جشنواره) با فروش 5/1میلیاردتومان به اکران خود پایان دهند و این اصلا مناسب دو فیلمی نیست که می‌توانستند در زمان دیگری فروش‌های بهتری را تجربه کنند. ساختار‌شناسی رفتار مخاطب سینمای ایران و نگاهی موشکافانه به گلوگاه‌های سینمایی تهران و چند استان دیگر موید این نکته است که سینمای ایران برای برون‌رفت از بحران‌های مخاطب خود باید نگاهی ویژه به بهره‌وری مناسب صندلی‌های سینماها داشته باشد و سیاست اکران سالانه ۶۰ یا ۷۰ فیلم با فروش اکثرا در نهایت ۱۰۰ تا ۵۰۰‌میلیون‌تومان (در سال ۹۲ فروش سینماهای ایران برای ۶۰ فیلم نزدیک به ۳۵‌میلیاردتومان بوده است و به‌جز ۱۰فیلم بالای میلیارد، به‌طور واقعی از رده ۱۰ به بعد جدول فروش فیلم‌ها در این سال به زیر ۵۰۰‌میلیون‌تومان فروش برای ۵۰ فیلم دیگر رسیده است!) ره به جایی نخواهد برد. سیاست سینمای ایران در حوزه نمایش سیاست کمیت‌گراست نه کیفیت‌گرا. حتما در طول سال باید ۶۰ تا ۷۰ فیلم اکران شود در صورتی که سینمای ایران امکان فروش خوب را برای نهایتا ۲۰ فیلم بیشتر ندارد و قاعدتا چاره‌ای نیست که ظرفیت سینمای ایران برای این ۲۰ فیلم را در طول سال بسیج کرد نه اینکه در یک برنامه نمایشی چهارفیلم با فروش خوب را اکران کنیم (به جز اکران فیلم‌های مستقل و تجربه‌گرا که باید راه دیگری برای آن پیدا کرد) و اکران همزمان و فله‌ای فیلم‌ها فروش کامل هر فیلم را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد! اکران نهایتا ۲۰ فیلم با فروش بیش از دومیلیاردتومان بهتر است از فروش ۶۰فیلم که ۹۰‌درصد از آنها به پول تبلیغات خود نیز دست پیدا نمی‌کنند. سینما موجود زنده‌ای است که نمی‌توان آن را در قواعد خشک و بومی محصور کرد.
سینما بر اساس درخواست مردم باید به فیلم‌ها سرویس دهد و در هر برنامه نمایشی خود باید به‌صورت شناور نسبت به انتخاب فیلم‌ها اقدام کند. گاهی سه فیلم و گاهی شش فیلم بر اساس ضرورت بهره‌وری ظرفیت نمایشی سینماها باید در یک برنامه نمایش سینمایی اکران شود. همچنان اعتقاد دارم که سبد سینمای ایران از تنوع در مضامین خالی است و راهی به‌جز چراغ سبز نشان دادن به فیلم‌های خارجی وجود ندارد تا به این وسیله سبد اکران از هر لحاظ متنوع شود. به وجود مخاطبان خفته سینما باور کنیم که اگر با برنامه‌ریزی دقیق بتوانیم برنامه نمایشی خود را در طول سال به حیات طبیعی حوزه توزیع و نمایش آن نزدیک کنیم مطمئن هستم که سینما روزهای پررونقی را خواهد داشت. فروش عید امسال نشانه‌ای خیلی کوچک از رونق است که هرسال در عید می‌بینیم اما یادمان باشد ۳۵۰روز دیگر را در پیش داریم؛ موسم عید روزهایی است که معمولا برای سینما تکرار نخواهد شد.
حدود هشت‌میلیاردتومان فروش و مخاطبی حدود یک‌میلیون‌و۷۰۰‌هزارنفر عملکرد سینمای ایران در اسفند سال ۹۲ و ۱۵روز فروردین امسال بوده است؛ فروشی خوب و نه رویایی. سینمای ایران چندسالی است که در عید نوروز لبخندی همراه با فروش خوب به فعالان سینمایی هدیه می‌کند و متاسفانه در ادامه هر سال، با افت مخاطب این لبخند را به اندوه تبدیل می‌کند. هنوز نمی‌توان ارزیابی دقیقی از فروش تا پایان سال را با فروش سینماها در عید به دست آورد اما به هرحال «ما به امید زنده‌ایم» که فیلم‌هایی از قبیل «شهر موش‌های دو» بتوانند این فروش را در تابستان گسترش دهند. نگارنده اکران همزمان چهار فیلمی که هر کدام می‌توانستند فروش بالایی را به تنهایی در سینما تجربه کنند در عید به صلاح سینما نمی‌دانستم و در یادداشت‌های گذشته‌ام نیز پیرامون این خطا تذکر دادم که سینمای ایران با این ظرفیت، امکان فروش خوب برای بیش از دو فیلم را ندارد و اگر به جای متولیان سینمایی و اعضای محترم شورای صنفی بودم بیش از سه فیلم در «اکران عید» را روانه سینماها نمی‌کردم. فیلم‌های «چ» و «خط ویژه» به‌دلیل عدم‌امکان رقابت از لحاظ فروش از پس دو فیلم دیگر یعنی «معراجی‌ها» و «طبقه حساس» بر نمی‌آیند و به نظر می‌رسد «چ» با فروش حداکثر 5/2میلیاردتومان- که برای این فیلم پرهزینه فروش بالایی نیست- و خط ویژه (بهترین فیلم از نگاه مردم در جشنواره) با فروش 5/1میلیاردتومان به اکران خود پایان دهند و این اصلا مناسب دو فیلمی نیست که می‌توانستند در زمان دیگری فروش‌های بهتری را تجربه کنند. ساختار‌شناسی رفتار مخاطب سینمای ایران و نگاهی موشکافانه به گلوگاه‌های سینمایی تهران و چند استان دیگر موید این نکته است که سینمای ایران برای برون‌رفت از بحران‌های مخاطب خود باید نگاهی ویژه به بهره‌وری مناسب صندلی‌های سینماها داشته باشد و سیاست اکران سالانه ۶۰ یا ۷۰ فیلم با فروش اکثرا در نهایت ۱۰۰ تا ۵۰۰‌میلیون‌تومان (در سال ۹۲ فروش سینماهای ایران برای ۶۰ فیلم نزدیک به ۳۵‌میلیاردتومان بوده است و به‌جز ۱۰فیلم بالای میلیارد، به‌طور واقعی از رده ۱۰ به بعد جدول فروش فیلم‌ها در این سال به زیر ۵۰۰‌میلیون‌تومان فروش برای ۵۰ فیلم دیگر رسیده است!) ره به جایی نخواهد برد. سیاست سینمای ایران در حوزه نمایش سیاست کمیت‌گراست نه کیفیت‌گرا. حتما در طول سال باید ۶۰ تا ۷۰ فیلم اکران شود در صورتی که سینمای ایران امکان فروش خوب را برای نهایتا ۲۰ فیلم بیشتر ندارد و قاعدتا چاره‌ای نیست که ظرفیت سینمای ایران برای این ۲۰ فیلم را در طول سال بسیج کرد نه اینکه در یک برنامه نمایشی چهارفیلم با فروش خوب را اکران کنیم (به جز اکران فیلم‌های مستقل و تجربه‌گرا که باید راه دیگری برای آن پیدا کرد) و اکران همزمان و فله‌ای فیلم‌ها فروش کامل هر فیلم را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد! اکران نهایتا ۲۰ فیلم با فروش بیش از دومیلیاردتومان بهتر است از فروش ۶۰فیلم که ۹۰‌درصد از آنها به پول تبلیغات خود نیز دست پیدا نمی‌کنند. سینما موجود زنده‌ای است که نمی‌توان آن را در قواعد خشک و بومی محصور کرد.
سینما بر اساس درخواست مردم باید به فیلم‌ها سرویس دهد و در هر برنامه نمایشی خود باید به‌صورت شناور نسبت به انتخاب فیلم‌ها اقدام کند. گاهی سه فیلم و گاهی شش فیلم بر اساس ضرورت بهره‌وری ظرفیت نمایشی سینماها باید در یک برنامه نمایش سینمایی اکران شود. همچنان اعتقاد دارم که سبد سینمای ایران از تنوع در مضامین خالی است و راهی به‌جز چراغ سبز نشان دادن به فیلم‌های خارجی وجود ندارد تا به این وسیله سبد اکران از هر لحاظ متنوع شود. به وجود مخاطبان خفته سینما باور کنیم که اگر با برنامه‌ریزی دقیق بتوانیم برنامه نمایشی خود را در طول سال به حیات طبیعی حوزه توزیع و نمایش آن نزدیک کنیم مطمئن هستم که سینما روزهای پررونقی را خواهد داشت. فروش عید امسال نشانه‌ای خیلی کوچک از رونق است که هرسال در عید می‌بینیم اما یادمان باشد ۳۵۰روز دیگر را در پیش داریم؛ موسم عید روزهایی است که معمولا برای سینما تکرار نخواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.