دوام گذشته
شرق: سالهاست که پدیده فراگیر مهاجرت دستمایه داستانها شده است و در میان آثار پرشمار در این باره، اغلب نویسندگان به سویههای تلخ و آزاردهنده مهاجرت از جمله کوچ اجباری، جاکنشدن، غربت و دشواری پناهندگی و پذیرفتهشدن در جامعه جدید پرداختهاند. رمان «آدم، گربه، مرگ» نوشته زولفو لیوانی، نویسنده اهل ترکیه کشوری که با این پدیده بسیار دست به گریبان بوده، روایت یک پناهنده است. روایتی که یاشار کمال، نویسنده پیشکسوت مطرح ترکیه آن را «یک شاهکار واقعی» خوانده و مینویسد: «بینظیر در تکنیک و روانشناسی! بهترین رمانی که دوراهیِ بخشیدن یا کشتن را روایت کرده است». شخصیت اصلی رمان، سامی باران از پناهندههایی است که که طوفان دوازدهم مارس او را از استانبول به استکهلم رسانده است. او در بیمارستان با یک بیمار اهل ترکیه آشنا میشود که سابقا وزیر بوده و سامی او را مسبب بلاهایی میداند که به سرش آمده، ازاینرو همراه با دوستانش که از کشورهای مختلف مثل اروگوئه، ایران و شیلی به استکهلم پناهنده شدهاند، نقشه میکشد تا از او انتقام بگیرد. اما ماجرا چندان هم ساده نیست: «سامی باران فکرش را نکرده بود که اگر پای زبان مادری در میان باشد با دشمن هم میشود به توافق رسید و این تنها یکی از موانع اجرای نقشه است». در بخشی از رمان «آدم، گربه، مرگ» آمده است: «پس از نه سال پناهندگی سیاسی سامی باران به استکهلم، بعدازظهر سهشنبه، نطفۀ جنایت درونش بسته شد. یک هفته پیش از آن، روی جادهای یخبسته میان جنگلهای تاریک، در حال رانندگی بود... گاهی قلبش از اندوه فشرده میشد؛ غمباد میگرفت و راه نفسکشیدنش را میبست... احساس میکرد هر لحظه ممکن است منفجر شود؛ انگار یک آتشفشان روی سینهاش سنگینی میکرد. اینها نشانههای افسردگی بود. وقتی دچار حملههای اضطرابی میشد، نمیدانست باید چکار کند. غیر از اینکه سوار ولووی قدیمی شود و در جادههایی که هیچ انسانی در آن نیست با جنون پایش را روی گاز بگذارد، راه خلاص دیگری پیدا نمیکرد. وقتی میدید ماشینش روی جادۀ لغزنده از این سو به آن سو سُر میخورد، احساس آرامش عجیبی میکرد. همزمان حرفهایی از دهانش خارج میشد که خودش هم معنیشان را نمیدانست. یک بار همین که از شدت حملۀ اضطرابیاش کم شد، ناگهان ترمز کرد. ماشین روی جادۀ یخبسته سُر خورد و چندین بار دور خودش چرخید... میدانست رانندگی در این شرایط خطرناک است؛ طغیانش دارد بر عقلش غلبه میکند و ممکن است کنترل ماشین را از دست بدهد؛ اما این کار قلبش را عجیب آرام میکرد».
شرق: سالهاست که پدیده فراگیر مهاجرت دستمایه داستانها شده است و در میان آثار پرشمار در این باره، اغلب نویسندگان به سویههای تلخ و آزاردهنده مهاجرت از جمله کوچ اجباری، جاکنشدن، غربت و دشواری پناهندگی و پذیرفتهشدن در جامعه جدید پرداختهاند. رمان «آدم، گربه، مرگ» نوشته زولفو لیوانی، نویسنده اهل ترکیه کشوری که با این پدیده بسیار دست به گریبان بوده، روایت یک پناهنده است. روایتی که یاشار کمال، نویسنده پیشکسوت مطرح ترکیه آن را «یک شاهکار واقعی» خوانده و مینویسد: «بینظیر در تکنیک و روانشناسی! بهترین رمانی که دوراهیِ بخشیدن یا کشتن را روایت کرده است». شخصیت اصلی رمان، سامی باران از پناهندههایی است که که طوفان دوازدهم مارس او را از استانبول به استکهلم رسانده است. او در بیمارستان با یک بیمار اهل ترکیه آشنا میشود که سابقا وزیر بوده و سامی او را مسبب بلاهایی میداند که به سرش آمده، ازاینرو همراه با دوستانش که از کشورهای مختلف مثل اروگوئه، ایران و شیلی به استکهلم پناهنده شدهاند، نقشه میکشد تا از او انتقام بگیرد. اما ماجرا چندان هم ساده نیست: «سامی باران فکرش را نکرده بود که اگر پای زبان مادری در میان باشد با دشمن هم میشود به توافق رسید و این تنها یکی از موانع اجرای نقشه است». در بخشی از رمان «آدم، گربه، مرگ» آمده است: «پس از نه سال پناهندگی سیاسی سامی باران به استکهلم، بعدازظهر سهشنبه، نطفۀ جنایت درونش بسته شد. یک هفته پیش از آن، روی جادهای یخبسته میان جنگلهای تاریک، در حال رانندگی بود... گاهی قلبش از اندوه فشرده میشد؛ غمباد میگرفت و راه نفسکشیدنش را میبست... احساس میکرد هر لحظه ممکن است منفجر شود؛ انگار یک آتشفشان روی سینهاش سنگینی میکرد. اینها نشانههای افسردگی بود. وقتی دچار حملههای اضطرابی میشد، نمیدانست باید چکار کند. غیر از اینکه سوار ولووی قدیمی شود و در جادههایی که هیچ انسانی در آن نیست با جنون پایش را روی گاز بگذارد، راه خلاص دیگری پیدا نمیکرد. وقتی میدید ماشینش روی جادۀ لغزنده از این سو به آن سو سُر میخورد، احساس آرامش عجیبی میکرد. همزمان حرفهایی از دهانش خارج میشد که خودش هم معنیشان را نمیدانست. یک بار همین که از شدت حملۀ اضطرابیاش کم شد، ناگهان ترمز کرد. ماشین روی جادۀ یخبسته سُر خورد و چندین بار دور خودش چرخید... میدانست رانندگی در این شرایط خطرناک است؛ طغیانش دارد بر عقلش غلبه میکند و ممکن است کنترل ماشین را از دست بدهد؛ اما این کار قلبش را عجیب آرام میکرد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.