|

پرواز بر فراز آشیانه شهر

رویا صدر

در یک روز سرد زمستانی خواندیم که شهرداری در بودجه پیشنهادی سال 1401 تصمیم عجیبی گرفته؛ ردیف اعتباری بهسازی‌ها جهت تردد معلولان و سالمندان را (که سال گذشته اعتبار 27 میلیارد تومانی داشت) حذف‌ کرده است. همچنین ردیف اعتباری مربوط به خدمات‌رسانی به معلولان را از 12 میلیارد تومان به پنج میلیارد تومان رسانده است؛ درحالی‌که کل بودجه پیشنهادی شهرداری نسبت به سال گذشته رشد 51‌درصدی دارد. گویا بهسازی معابر و خدمات‌رسانی به ناتوانان جسمی و حرکتی، خیلی هم از نظر شهرداری جزء وظایفش نیست؛ در‌حالی‌که طبق ماده ۲ قانون حمایت از حقوق معلولان و همچنین ضوابط و مقررات عریض و طویل شهرسازی و معماری، این وظایف بدیهی شمرده می‌شود. راقم این سطور به خاطر شکستنی‌بودن آدمیزاد، در سال‌های اخیر چند نوبت مجبور به استفاده از چوب زیر بغل، ویلچر و واکر برای حضور در معابر عمومی شده‌ام. شاهد بوده‌ام که چگونه برای یک ناتوان حرکتی، حتی گذر از پله کوتاه جلو در ورودی بانک، اداره، حاشیه پیاده‌رو، کنار جوی آب و روی جدول کنار خیابان به یکی از معضلات مهم بشری تبدیل می‌شود. آن‌وقت تازه دستتان می‌آید که تهران چقدر پله و چقدر پستی‌و‌بلندی دارد. حس می‌کنید گذر از پل‌های معلق یا کم‌عرض جوی‌های کنار خیابان و رفتن به پیاده‌روها و برعکس و قدم‌برداشتن روی کاشی‌های لق و دارای پستی‌وبلندی پیاده‌روها برایتان دست‌کمی از فتح قله خوشبختی ندارد. تازه می‌فهمید استفاده از وسایل نقلیه عمومی مشکل است و پله‌های برقی و غیر‌برقی خیلی از ایستگاه‌های مترو، امکان استفاده از این وسیله نقلیه عمومی را (که حق مسلم یک شهروند است) برایتان ناممکن می‌کند. تازه به این کشف عظیم بشری نائل می‌شوید که «معماری شهری ما برای ناتوان‌های حرکتی مناسب نیست». احساس می‌کنید گویا در ابرشهر تهران برای ارائه خدمات شهری بسته به ‌سلامت جسمی افراد، شهروندان را به شهروندان درجه اول و دوم تقسیم کرده‌اند. اگر این‌چنین نبود، حذف ردیف بودجه معلولان چه توجیهی می‌توانست داشته باشد؟ وقتی وجود مشکلات زندگی شهری به چشم کم‌سوی من (که تنها چند بار طعم ناتوانی حرکتی را چشیده‌ام) می‌آید، این واقعیات بی‌شک از چشم مسئولان و تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان شهرداری پوشیده نیست؛ چون قاعدتا باید نگاه جامع و همه‌جانبه‌نگری به مشکلات ابرشهر تهران داشته ‌باشند؛ به‌خصوص اینکه آقای دکتر زاکانی، شهردار تهران، به گواهی نطق‌ها و مناظره‌هایشان در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری، به مشکلات ریزودرشت ما آشنای هستند و برای آنها راه‌حل‌های آنی و غیر آنی دارند، چه برسد به رفع مشکلات فرعی مربوط به کاشی‌های لق و پله‌های معابر و پل‌های جداول که در گوشه و کنار خیابان‌ها، جوی‌ها، پیاده‌روها و معابر شهر تهران جا خوش کرده‌اند و در برابر ناتوان‌های حرکتی، هل‌من‌مبارز می‌طلبند! حال چطور چنین تصمیمی گرفته‌اند، بر ما پوشیده است؛ به‌خصوص اینکه در ردیف بودجه پیشنهادی، به بودجه 20 میلیارد تومانی برای «حمایت از چهره‌ها و مؤثرین جبهه انقلاب اسلامی» برمی‌خوریم که محدوده آن چندان مشخص نیست و عبارتی کلی و مبهم است. اصولا ملاک ارزشیابی برای جبهه فوق‌الذکر چیست؟ افراد آن از سوی چه کسانی تعیین می‌شوند و این بودجه چگونه هزینه می‌شود؟ آیا معلولان و ناتوانان حرکتی و سالمندان نیز جزء جبهه انقلاب اسلامی هستند و این ردیف بودجه شامل حمایت از آنان نیز می‌شود یا خیر؟ حق دسترسی به اماکن و فضاهای شهری، حداقل حقوق یک فرد معلول است که مثل دیگران مالیات و عوارض پرداخت می‌کند، همسان دیگران از حقوق شهروندی برخوردار است و زیرساخت‌های شهری مهم‌ترین نقش را برای حضورش در جامعه دارند. حذف بودجه برای بهسازی این حضور می‌تواند نادیده‌انگاشتن حقوق شهروندی بخش مهمی از شهروندان تهرانی تلقی شود.

در یک روز سرد زمستانی خواندیم که شهرداری در بودجه پیشنهادی سال 1401 تصمیم عجیبی گرفته؛ ردیف اعتباری بهسازی‌ها جهت تردد معلولان و سالمندان را (که سال گذشته اعتبار 27 میلیارد تومانی داشت) حذف‌ کرده است. همچنین ردیف اعتباری مربوط به خدمات‌رسانی به معلولان را از 12 میلیارد تومان به پنج میلیارد تومان رسانده است؛ درحالی‌که کل بودجه پیشنهادی شهرداری نسبت به سال گذشته رشد 51‌درصدی دارد. گویا بهسازی معابر و خدمات‌رسانی به ناتوانان جسمی و حرکتی، خیلی هم از نظر شهرداری جزء وظایفش نیست؛ در‌حالی‌که طبق ماده ۲ قانون حمایت از حقوق معلولان و همچنین ضوابط و مقررات عریض و طویل شهرسازی و معماری، این وظایف بدیهی شمرده می‌شود. راقم این سطور به خاطر شکستنی‌بودن آدمیزاد، در سال‌های اخیر چند نوبت مجبور به استفاده از چوب زیر بغل، ویلچر و واکر برای حضور در معابر عمومی شده‌ام. شاهد بوده‌ام که چگونه برای یک ناتوان حرکتی، حتی گذر از پله کوتاه جلو در ورودی بانک، اداره، حاشیه پیاده‌رو، کنار جوی آب و روی جدول کنار خیابان به یکی از معضلات مهم بشری تبدیل می‌شود. آن‌وقت تازه دستتان می‌آید که تهران چقدر پله و چقدر پستی‌و‌بلندی دارد. حس می‌کنید گذر از پل‌های معلق یا کم‌عرض جوی‌های کنار خیابان و رفتن به پیاده‌روها و برعکس و قدم‌برداشتن روی کاشی‌های لق و دارای پستی‌وبلندی پیاده‌روها برایتان دست‌کمی از فتح قله خوشبختی ندارد. تازه می‌فهمید استفاده از وسایل نقلیه عمومی مشکل است و پله‌های برقی و غیر‌برقی خیلی از ایستگاه‌های مترو، امکان استفاده از این وسیله نقلیه عمومی را (که حق مسلم یک شهروند است) برایتان ناممکن می‌کند. تازه به این کشف عظیم بشری نائل می‌شوید که «معماری شهری ما برای ناتوان‌های حرکتی مناسب نیست». احساس می‌کنید گویا در ابرشهر تهران برای ارائه خدمات شهری بسته به ‌سلامت جسمی افراد، شهروندان را به شهروندان درجه اول و دوم تقسیم کرده‌اند. اگر این‌چنین نبود، حذف ردیف بودجه معلولان چه توجیهی می‌توانست داشته باشد؟ وقتی وجود مشکلات زندگی شهری به چشم کم‌سوی من (که تنها چند بار طعم ناتوانی حرکتی را چشیده‌ام) می‌آید، این واقعیات بی‌شک از چشم مسئولان و تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان شهرداری پوشیده نیست؛ چون قاعدتا باید نگاه جامع و همه‌جانبه‌نگری به مشکلات ابرشهر تهران داشته ‌باشند؛ به‌خصوص اینکه آقای دکتر زاکانی، شهردار تهران، به گواهی نطق‌ها و مناظره‌هایشان در زمان انتخابات ریاست‌جمهوری، به مشکلات ریزودرشت ما آشنای هستند و برای آنها راه‌حل‌های آنی و غیر آنی دارند، چه برسد به رفع مشکلات فرعی مربوط به کاشی‌های لق و پله‌های معابر و پل‌های جداول که در گوشه و کنار خیابان‌ها، جوی‌ها، پیاده‌روها و معابر شهر تهران جا خوش کرده‌اند و در برابر ناتوان‌های حرکتی، هل‌من‌مبارز می‌طلبند! حال چطور چنین تصمیمی گرفته‌اند، بر ما پوشیده است؛ به‌خصوص اینکه در ردیف بودجه پیشنهادی، به بودجه 20 میلیارد تومانی برای «حمایت از چهره‌ها و مؤثرین جبهه انقلاب اسلامی» برمی‌خوریم که محدوده آن چندان مشخص نیست و عبارتی کلی و مبهم است. اصولا ملاک ارزشیابی برای جبهه فوق‌الذکر چیست؟ افراد آن از سوی چه کسانی تعیین می‌شوند و این بودجه چگونه هزینه می‌شود؟ آیا معلولان و ناتوانان حرکتی و سالمندان نیز جزء جبهه انقلاب اسلامی هستند و این ردیف بودجه شامل حمایت از آنان نیز می‌شود یا خیر؟ حق دسترسی به اماکن و فضاهای شهری، حداقل حقوق یک فرد معلول است که مثل دیگران مالیات و عوارض پرداخت می‌کند، همسان دیگران از حقوق شهروندی برخوردار است و زیرساخت‌های شهری مهم‌ترین نقش را برای حضورش در جامعه دارند. حذف بودجه برای بهسازی این حضور می‌تواند نادیده‌انگاشتن حقوق شهروندی بخش مهمی از شهروندان تهرانی تلقی شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.