|

یک سال پس از حمله به کنگره، ترامپ همچنان مؤثرترین چهره قدیمی‌ترین حزب آمریکا

جمهوری‌خواهان در مسیر افراط‌گرایی

یک سال از حمله هواداران افراطی دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری سابق آمریکا به ساختمان کنگره در ششم ماه ژانویه 2021 می‌گذرد. حمله‌ای که تلخ‌ترین روز آمریکایی‌ها پس از 11 سپتامبر 2001 را رقم زد. ساعاتی قبل از این هجوم، ترامپ در سخنرانی برای هوادارانش باز هم نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری 2020 را که به شکست او در برابر جو بایدن انجامیده بود، غیرقانونی و پیروزی بایدن را نتیجه تقلب گسترده دموکرات‌ها دانست و از نمایندگان کنگره خواست تا نتیجه انتخابات را تأیید نکنند.
وب‌سایت اکونومیست در گزارشی می‌نویسد كه بسیاری از جمهوری‌خواهان از جمله مایک پنس معاون او، زیر بار چنین خواسته‌ای نرفتند و از همان زمان شکافی در قدیمی‌ترین حزب سیاسی آمریکا ایجاد شد. انتظار می‌رفت حادثه ششم ژانویه 2021 منجر به دوری جمهوری‌خواهان از ترامپ و بازسازی این حزب برای انتخابات میان‌دوره‌ای 2022 شود اما با گذشت یک سال همچنان باید حزب جمهوری‌خواه را «حزب ترامپ» نامید. تا سال‌ها قبل حزب جمهوری‌خواه رویه دیگری داشت و به حزب یک شخص تبدیل نشده بود. دیک چنی قبل از آنکه در دوران ریاست‌جمهوری بوش، معاون رئیس‌جمهوری شود، تنها عضو ایالات وایومینگ در مجلس نمایندگان دوران ریاست‌جمهوری رونالد ریگان بود و به‌ندرت از سوی رأی‌دهندگان حزب تحت فشار و انتقاد قرار می‌گرفت. چنی در خاطرات خود گفت‌وگو با یک رأی‌دهنده در یکی از کمپین‌های انتخاباتی در این ایالت محافظه‌کار را توصیف کرده و می‌نویسد: «گاوچران مسنی از من پرسید آیا دموکرات هستی؟»، گفتم: «خیر»، او پرسید: «آیا وکیل هستی؟»، گفتم: «خیر» و او گفت: «پس من به تو رأی می‌دهم». اما «لیز چنی» دختر دیک چنی تجربه‌ای متفاوت از پدرش دارد.
سرنوشت لیز چنی
زمانی که لیز چنی تصمیم گرفت در سال ۲۰۱۶ برای نمایندگی ایالت وایومینگ که در سال‌های گذشته پدرش آن را در اختیار داشت، وارد رقابت انتخاباتی شود، با وجود داشتن مدرک حقوق، توانست به‌راحتی و با کسب بیش از ۶۰ درصد آرا وارد کنگره شود اما جمهوری‌خواهان وایومینگ مانند بسیاری از جمهوری‌خواهان دیگر ایالت‌ها پس از انتخابات 2020 معیار سیاسی تازه‌ای را برای سنجش برگزیده بودند. آنان می‌پرسند: «آیا با دونالد ترامپ موافق هستید که می‌گوید در انتخابات 2020 جو بایدن به‌طور غیر‌قانونی پیروز شده و در ‌واقع انتخابات به سرقت رفته است؟». لیز چنی یکی از منتقدان سرسخت این ادعای ترامپ و هوادارانش درباره انتخابات 2020 بود و یکی از 10 نماینده جمهوری‌خواه بود که به دلیل حمله طرفداران افراطی ترامپ به ساختمان کنگره، به استیضاح ترامپ رأی مثبت دادند. لیز چنی گفته بود: «جمهوری‌خواهان باید تصمیم بگیرند که بین حقیقت و وفاداری به قانون اساسی یا فداکردن قانون برای حمایت از ترامپ کدام را انتخاب ‌کنند». او پس از این اظهارات تهدید به مرگ شد و با تنزل مقام دیگر در جایگاه رهبران حزب جمهوری‌خواه قرار ندارد. این موضع‌گیری جمهوری‌خواهان بی‌سابقه بود. برخی از جمهوری‌خواهان ارشد مانند میت رامنی، سناتور ایالت یوتا بارها از ترامپ انتقاد کرده‌اند. جف فلیک، سناتور سابق آریزونا هم به خاطر ترامپ مجبور به کناره‌گیری از سیاست شد. اما لیز چنی اولین کسی بود که پرچم‌دار اعتراض به تبعیت تمام‌و‌کمال حزب جمهوری‌خواه از ترامپ شد. اما در‌حالی‌که حدود هشت ماه دیگر به انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان در وایومینگ باقی ‌مانده است، حمایت بی‌چون‌و‌چرای جمهوری‌خواهان از ترامپ به جایی رسیده که به نظر می‌رسد عمر سیاسی خاندان چنی به پایان رسیده است. یک استراتژیست کهنه‌کار جمهوری‌خواه می‌گوید: «هرگز سیاست‌مداری را در ایالتی ندیده‌ام که به اندازه چنی منفور باشد. لیز چنی از حزب جمهوری‌خواه ایالت خود اخراج شده و ماه‌هاست که به‌ندرت در انظار عمومی ظاهر می‌شود». جمهوری‌خواهان در وایومینگ می‌گویند: «ترامپ پیروز است، دوره لیز چنی به پایان رسیده است». تنها راهی که لیز چنی ممکن است بتواند از پایان عمر سیاسی خود جلوگیری کند این است که دموکرات‌های وایومینگ در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان شرکت کنند. سرنوشت چنی نشان می‌دهد که با گذشت یک سال از فاجعه‌ای که در ساختمان کنگره رقم خورد، جمهوری‌خواهان همچنان خود را مطیع ترامپ می‌دانند. در روزهای ابتدایی بعد از شورش ششم ماه ژانویه ۲۰۲۱ که افراط‌گرایان به مدت چهار ساعت ساختمان کنگره را به اشغال خود درآوردند، تصور می‌شد که حزب جمهوری‌خواه، ترامپ را کنار می‌گذارد. حتی کوین مک‌کارتی، رهبر جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان نیز همان زمان اعتراف کرد که مسئولیت خشونت‌های رخ‌داده در کنگره متوجه ترامپ است. با‌این‌حال او یک هفته پس از این موضع‌گیری، از مقصردانستن ترامپ خودداری کرد. این ادعا که دموکرات‌ها در انتخابات تقلب کرده و آرا را دزدیده‌اند، به ابزار کنترل ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است. بیش از ۷۰ درصد از رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه به این ادعا باور دارند و جالب اینکه این درصد از زمان انتخابات 2020 که بیش از یک سال از آن می‌گذرد و هیچ‌گونه شواهد قانع‌کننده‌ای برای این ادعا ارائه نشده است، تغییر قابل‌توجهی نداشته است. یک سال پس از حمله افراط‌گرایان به ساختمان کنگره، سه نکته را با اطمینان می‌توان در مورد جمهوری‌خواهان گفت. اول آنکه با وجود اینکه ترامپ هنوز نگفته است که آیا قصد دارد دوباره در رقابت انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شود اما به نظر می‌رسد نامزدی او در انتخابات 2024 اصلا دور از ذهن نیست و در این صورت و با وجود تمام قانون‌شکنی‌های رخ‌داده، حزب جمهوری‌خواه دوباره او را نامزد خواهد کرد. دوم آنکه حتی در صورت عدم نامزدی دوباره ترامپ در انتخابات، حزب جمهوری‌خواه به دوران قبل از ترامپ باز نخواهد گشت. ادعاها و رفتارهای ترامپ به اندازه‌ای در پایگاه رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه هوادار دارد که به نظر نمی‌رسد هیچ محافظه‌کاری از جریان اصلی حزب قادر به مقابله با آن باشد مگر آنکه بخواهد به سرنوشت لیز چنی دچار شود. سوم آن که حزب جمهوری‌خواه تقریبا حمایت نیمی از رأ‌ی‌دهندگان آمریکایی را با خود دارد. با توجه به عملکرد بایدن و عدم محبوبیت او و شکننده‌بودن اکثریت دموکرات‌ها در کنگره این وضعیت می‌تواند برای جمهوری‌خواهان کافی باشد تا حداقل کنترل یکی از دو مجلس را در ماه نوامبر در دست بگیرند.
حرکت به سمت افراط‌گرایی
در‌حال‌حاضر مشخص نیست که ترامپ نامزد انتخابات 2024 خواهد شد یا خیر. سازمان ترامپ مهم‌ترین برند تجاری او تحت تحقیقات قضائی قرار دارد. او در نوامبر ۲۰۲۴ و زمان انتخابات ریاست‌جمهوری ۷۸‌ساله خواهد شد. اما سایر موارد اثرگذار قانع‌کننده‌تر هستند؛ ترامپ رقبای بالقوه‌ای در حزب جمهوری‌خواه دارد که در صورت نامزدی او وادار می‌شوند از رویارویی با او انصراف دهند. تاکنون نیکی هیلی، فرماندار سابق کارولینای جنوبی، تیم اسکات، سناتور کارولینای جنوبی، ران دی سانتیس، فرماندار فلوریدا این اطمینان را داده‌اند که با ترامپ رقابت نخواهند کرد. نگران‌کننده‌ترین موضوع برای آنها که نگران انحراف ضد‌دموکراتیک حزب جمهوری‌خواه هستند، روشی است که جمهوری‌خواهان در مجالس ایالتی که کنترل آن را در اختیار گرفته‌اند، اتخاذ کرده‌اند؛ نهادها و ارگان‌هایی که قدرت زیادی بر انتخابات عمومی دارند. قانون‌گذاران جمهوری‌خواه که مسئول بررسی آرا در آریزونا، ویسکانسین و پنسیلوانیا هستند، قوانینی را تصویب کرده‌اند که رأی‌‌‌دادن را دشوارتر می‌کند. آنها حداقل در ۱۶ ایالت قدرتی را که پیش از این در اختیار مقام‌های انتخاباتی غیرحزبی بود،به خود اختصاص داده‌اند. حزب جمهوری‌خواه از همان زمان که باراک اوباما در انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز شد، به‌سوی افراط‌گرایی حرکت کرده است. توماس مان و نورم اورن اشتاین، دانشمندان علم سیاسی در سال 2012 هشدار داده بودند که «حزب جمهوری‌خواه به یک حزبی شورشی تبدیل شده است. آنها از نظر ایدئولوژیک افراطی شده‌اند و سازش و مصالحه را نمی‌پذیرند. این گروه میانه‌ای با درک حقایق و شواهد و مسائل علمی ندارد و مشروعیت گروه سیاسی رقیب را نمی‌پذیرند. البته حزب دموکرات هم با درجه‌ای کمتر و با دلایلی مشابه تندروتر شده‌اند. پوپولیسم در هر دو حزب گسترش یافته است». در نتیجه، ترامپ محرک این جریان افراط‌گرا نبود بلکه تسریع‌کننده قدرتمند این روند در بلندمدت بوده است. هرکس که امیدی به بازگشت حزب جمهوری‌خواه به دوره پیش از ترامپ داشته باشد، با مشاهده این روند ناامید خواهد شد. همه‌گیری کرونا، وضعیت اقتصادی و دو‌قطبی‌‌شدن سیاست در آمریکا به نفع جمهوری‌خواهان است. جمهوری‌خواهان نشان داده‌اند که قواعد بازی در جایگاه اپوزیسیون را به‌خوبی می‌دانند. مخالفت خشمگینانه آنها دقیقا رفتار طبیعی محسوب می‌شود. در‌حالی‌که دموکرات‌ها در روند قانون‌گذاری خود غرق شده‌اند، جمهوری‌خواهان در نیمه راه هستند تا بایدن را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به‌عنوان یک «بلشویک فرومایه» معرفی کنند.

یک سال از حمله هواداران افراطی دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری سابق آمریکا به ساختمان کنگره در ششم ماه ژانویه 2021 می‌گذرد. حمله‌ای که تلخ‌ترین روز آمریکایی‌ها پس از 11 سپتامبر 2001 را رقم زد. ساعاتی قبل از این هجوم، ترامپ در سخنرانی برای هوادارانش باز هم نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری 2020 را که به شکست او در برابر جو بایدن انجامیده بود، غیرقانونی و پیروزی بایدن را نتیجه تقلب گسترده دموکرات‌ها دانست و از نمایندگان کنگره خواست تا نتیجه انتخابات را تأیید نکنند.
وب‌سایت اکونومیست در گزارشی می‌نویسد كه بسیاری از جمهوری‌خواهان از جمله مایک پنس معاون او، زیر بار چنین خواسته‌ای نرفتند و از همان زمان شکافی در قدیمی‌ترین حزب سیاسی آمریکا ایجاد شد. انتظار می‌رفت حادثه ششم ژانویه 2021 منجر به دوری جمهوری‌خواهان از ترامپ و بازسازی این حزب برای انتخابات میان‌دوره‌ای 2022 شود اما با گذشت یک سال همچنان باید حزب جمهوری‌خواه را «حزب ترامپ» نامید. تا سال‌ها قبل حزب جمهوری‌خواه رویه دیگری داشت و به حزب یک شخص تبدیل نشده بود. دیک چنی قبل از آنکه در دوران ریاست‌جمهوری بوش، معاون رئیس‌جمهوری شود، تنها عضو ایالات وایومینگ در مجلس نمایندگان دوران ریاست‌جمهوری رونالد ریگان بود و به‌ندرت از سوی رأی‌دهندگان حزب تحت فشار و انتقاد قرار می‌گرفت. چنی در خاطرات خود گفت‌وگو با یک رأی‌دهنده در یکی از کمپین‌های انتخاباتی در این ایالت محافظه‌کار را توصیف کرده و می‌نویسد: «گاوچران مسنی از من پرسید آیا دموکرات هستی؟»، گفتم: «خیر»، او پرسید: «آیا وکیل هستی؟»، گفتم: «خیر» و او گفت: «پس من به تو رأی می‌دهم». اما «لیز چنی» دختر دیک چنی تجربه‌ای متفاوت از پدرش دارد.
سرنوشت لیز چنی
زمانی که لیز چنی تصمیم گرفت در سال ۲۰۱۶ برای نمایندگی ایالت وایومینگ که در سال‌های گذشته پدرش آن را در اختیار داشت، وارد رقابت انتخاباتی شود، با وجود داشتن مدرک حقوق، توانست به‌راحتی و با کسب بیش از ۶۰ درصد آرا وارد کنگره شود اما جمهوری‌خواهان وایومینگ مانند بسیاری از جمهوری‌خواهان دیگر ایالت‌ها پس از انتخابات 2020 معیار سیاسی تازه‌ای را برای سنجش برگزیده بودند. آنان می‌پرسند: «آیا با دونالد ترامپ موافق هستید که می‌گوید در انتخابات 2020 جو بایدن به‌طور غیر‌قانونی پیروز شده و در ‌واقع انتخابات به سرقت رفته است؟». لیز چنی یکی از منتقدان سرسخت این ادعای ترامپ و هوادارانش درباره انتخابات 2020 بود و یکی از 10 نماینده جمهوری‌خواه بود که به دلیل حمله طرفداران افراطی ترامپ به ساختمان کنگره، به استیضاح ترامپ رأی مثبت دادند. لیز چنی گفته بود: «جمهوری‌خواهان باید تصمیم بگیرند که بین حقیقت و وفاداری به قانون اساسی یا فداکردن قانون برای حمایت از ترامپ کدام را انتخاب ‌کنند». او پس از این اظهارات تهدید به مرگ شد و با تنزل مقام دیگر در جایگاه رهبران حزب جمهوری‌خواه قرار ندارد. این موضع‌گیری جمهوری‌خواهان بی‌سابقه بود. برخی از جمهوری‌خواهان ارشد مانند میت رامنی، سناتور ایالت یوتا بارها از ترامپ انتقاد کرده‌اند. جف فلیک، سناتور سابق آریزونا هم به خاطر ترامپ مجبور به کناره‌گیری از سیاست شد. اما لیز چنی اولین کسی بود که پرچم‌دار اعتراض به تبعیت تمام‌و‌کمال حزب جمهوری‌خواه از ترامپ شد. اما در‌حالی‌که حدود هشت ماه دیگر به انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان در وایومینگ باقی ‌مانده است، حمایت بی‌چون‌و‌چرای جمهوری‌خواهان از ترامپ به جایی رسیده که به نظر می‌رسد عمر سیاسی خاندان چنی به پایان رسیده است. یک استراتژیست کهنه‌کار جمهوری‌خواه می‌گوید: «هرگز سیاست‌مداری را در ایالتی ندیده‌ام که به اندازه چنی منفور باشد. لیز چنی از حزب جمهوری‌خواه ایالت خود اخراج شده و ماه‌هاست که به‌ندرت در انظار عمومی ظاهر می‌شود». جمهوری‌خواهان در وایومینگ می‌گویند: «ترامپ پیروز است، دوره لیز چنی به پایان رسیده است». تنها راهی که لیز چنی ممکن است بتواند از پایان عمر سیاسی خود جلوگیری کند این است که دموکرات‌های وایومینگ در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان شرکت کنند. سرنوشت چنی نشان می‌دهد که با گذشت یک سال از فاجعه‌ای که در ساختمان کنگره رقم خورد، جمهوری‌خواهان همچنان خود را مطیع ترامپ می‌دانند. در روزهای ابتدایی بعد از شورش ششم ماه ژانویه ۲۰۲۱ که افراط‌گرایان به مدت چهار ساعت ساختمان کنگره را به اشغال خود درآوردند، تصور می‌شد که حزب جمهوری‌خواه، ترامپ را کنار می‌گذارد. حتی کوین مک‌کارتی، رهبر جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان نیز همان زمان اعتراف کرد که مسئولیت خشونت‌های رخ‌داده در کنگره متوجه ترامپ است. با‌این‌حال او یک هفته پس از این موضع‌گیری، از مقصردانستن ترامپ خودداری کرد. این ادعا که دموکرات‌ها در انتخابات تقلب کرده و آرا را دزدیده‌اند، به ابزار کنترل ترامپ بر حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است. بیش از ۷۰ درصد از رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه به این ادعا باور دارند و جالب اینکه این درصد از زمان انتخابات 2020 که بیش از یک سال از آن می‌گذرد و هیچ‌گونه شواهد قانع‌کننده‌ای برای این ادعا ارائه نشده است، تغییر قابل‌توجهی نداشته است. یک سال پس از حمله افراط‌گرایان به ساختمان کنگره، سه نکته را با اطمینان می‌توان در مورد جمهوری‌خواهان گفت. اول آنکه با وجود اینکه ترامپ هنوز نگفته است که آیا قصد دارد دوباره در رقابت انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شود اما به نظر می‌رسد نامزدی او در انتخابات 2024 اصلا دور از ذهن نیست و در این صورت و با وجود تمام قانون‌شکنی‌های رخ‌داده، حزب جمهوری‌خواه دوباره او را نامزد خواهد کرد. دوم آنکه حتی در صورت عدم نامزدی دوباره ترامپ در انتخابات، حزب جمهوری‌خواه به دوران قبل از ترامپ باز نخواهد گشت. ادعاها و رفتارهای ترامپ به اندازه‌ای در پایگاه رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه هوادار دارد که به نظر نمی‌رسد هیچ محافظه‌کاری از جریان اصلی حزب قادر به مقابله با آن باشد مگر آنکه بخواهد به سرنوشت لیز چنی دچار شود. سوم آن که حزب جمهوری‌خواه تقریبا حمایت نیمی از رأ‌ی‌دهندگان آمریکایی را با خود دارد. با توجه به عملکرد بایدن و عدم محبوبیت او و شکننده‌بودن اکثریت دموکرات‌ها در کنگره این وضعیت می‌تواند برای جمهوری‌خواهان کافی باشد تا حداقل کنترل یکی از دو مجلس را در ماه نوامبر در دست بگیرند.
حرکت به سمت افراط‌گرایی
در‌حال‌حاضر مشخص نیست که ترامپ نامزد انتخابات 2024 خواهد شد یا خیر. سازمان ترامپ مهم‌ترین برند تجاری او تحت تحقیقات قضائی قرار دارد. او در نوامبر ۲۰۲۴ و زمان انتخابات ریاست‌جمهوری ۷۸‌ساله خواهد شد. اما سایر موارد اثرگذار قانع‌کننده‌تر هستند؛ ترامپ رقبای بالقوه‌ای در حزب جمهوری‌خواه دارد که در صورت نامزدی او وادار می‌شوند از رویارویی با او انصراف دهند. تاکنون نیکی هیلی، فرماندار سابق کارولینای جنوبی، تیم اسکات، سناتور کارولینای جنوبی، ران دی سانتیس، فرماندار فلوریدا این اطمینان را داده‌اند که با ترامپ رقابت نخواهند کرد. نگران‌کننده‌ترین موضوع برای آنها که نگران انحراف ضد‌دموکراتیک حزب جمهوری‌خواه هستند، روشی است که جمهوری‌خواهان در مجالس ایالتی که کنترل آن را در اختیار گرفته‌اند، اتخاذ کرده‌اند؛ نهادها و ارگان‌هایی که قدرت زیادی بر انتخابات عمومی دارند. قانون‌گذاران جمهوری‌خواه که مسئول بررسی آرا در آریزونا، ویسکانسین و پنسیلوانیا هستند، قوانینی را تصویب کرده‌اند که رأی‌‌‌دادن را دشوارتر می‌کند. آنها حداقل در ۱۶ ایالت قدرتی را که پیش از این در اختیار مقام‌های انتخاباتی غیرحزبی بود،به خود اختصاص داده‌اند. حزب جمهوری‌خواه از همان زمان که باراک اوباما در انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز شد، به‌سوی افراط‌گرایی حرکت کرده است. توماس مان و نورم اورن اشتاین، دانشمندان علم سیاسی در سال 2012 هشدار داده بودند که «حزب جمهوری‌خواه به یک حزبی شورشی تبدیل شده است. آنها از نظر ایدئولوژیک افراطی شده‌اند و سازش و مصالحه را نمی‌پذیرند. این گروه میانه‌ای با درک حقایق و شواهد و مسائل علمی ندارد و مشروعیت گروه سیاسی رقیب را نمی‌پذیرند. البته حزب دموکرات هم با درجه‌ای کمتر و با دلایلی مشابه تندروتر شده‌اند. پوپولیسم در هر دو حزب گسترش یافته است». در نتیجه، ترامپ محرک این جریان افراط‌گرا نبود بلکه تسریع‌کننده قدرتمند این روند در بلندمدت بوده است. هرکس که امیدی به بازگشت حزب جمهوری‌خواه به دوره پیش از ترامپ داشته باشد، با مشاهده این روند ناامید خواهد شد. همه‌گیری کرونا، وضعیت اقتصادی و دو‌قطبی‌‌شدن سیاست در آمریکا به نفع جمهوری‌خواهان است. جمهوری‌خواهان نشان داده‌اند که قواعد بازی در جایگاه اپوزیسیون را به‌خوبی می‌دانند. مخالفت خشمگینانه آنها دقیقا رفتار طبیعی محسوب می‌شود. در‌حالی‌که دموکرات‌ها در روند قانون‌گذاری خود غرق شده‌اند، جمهوری‌خواهان در نیمه راه هستند تا بایدن را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به‌عنوان یک «بلشویک فرومایه» معرفی کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.