طالبان علیه آرامگاه ناصرخسرو
شماری از ساکنان بدخشان میگویند افراد طالبان در دوران حکومت پیشین، شماری از آرامگاهها و بناهای تاریخی ازجمله آرامگاه ناصرخسرو را در این ولایت تخریب کرده بودند. در همین حال ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در بدخشان میگوید که این بنا در جریان جنگهای «مدهش» تخریب شده است. به گزارش روزنامه هشت صبح، یکی از مسئولان ولسوالی یمگان بدخشان که نمیخواهد نامش در گزارش برده شود، گفت: «در گذشته بخشهایی از آرامگاه حکیم ناصرخسرو توسط افراد طالبان تخریب شده بود. آنها میخواستند این بنای تاریخی را به آتش بکشانند، ولی متوجه شدند در سقف آرامگاه خطهایی از آیات قرآن نوشته شده است و همین باعث شد که آرامگاه را به آتش نکشند؛ اما بخشهایی از آن را ویران کردند». وی افزود: «پس از آن، افراد دیگری که قاچاقچیان آثار تاریخی بودند، بارها به کاوش در قسمتهایی از این بنای تاریخی دست زدند و قسمتهایی از قبر ناصرخسرو و دو قبری را که در کنار آن بود، تخریب کردند». این کارمند تأکید کرد: «برخی از افراد متعصب و ناآگاه از مکانهای تاریخی نیز وجود دارند که مردم را تشویق به ویرانی آن میکنند. از سوی دیگر این بناهای تاریخی نگهبان ندارد و محافظت نمیشود». افراد علاقهمند به فرهنگ در ایالت بدخشان از ویرانی این بنا اظهار تأسف میکنند؛ همچنین از نماینده حکومت طالبان میخواهند به آنها در امر بازسازی این بنای قدیمی و فرهنگی یاری رساند. عبدالبصیر وثیق، فعال فرهنگی ولایت بدخشان، به روزنامه هشت صبح گفت: «حکیم ناصرخسرو در سطح زبان پارسی دری شخصیتی چندبعدی دارد. در پهلوی «چلهخانه» وی، اتاقهای گرمابه وجود داشت که نشان میدهد ناصرخسرو به طبابت نیز میپرداخته است که از آن گرمابهها پژوهشگران نیز یاد کردهاند؛ اما در رابطه با آن تحقیق گسترده نشده است. آثار تاریخیای که در آرامگاه ناصرخسرو نگهداری میشد، مانند کتابها، قرآن کریم خطی، فرمانهای پادشاهها و آثار ارزشمند دیگر، بر اثر جنگهای چند دهه اخیر از بین رفته یا سرقت شده است. حالا تنها چهاردیواری آرامگاه با ستونهای تاریخی آن باقی مانده است که اگر به آن هم توجه نشود، همان چهاردیواری اصل آرامگاه نیز از بین میرود». درحالحاضر ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان به همکاری برخی از مؤسساتی که در این زمینه کار میکنند، یک هیئت را تشکیل داده است. این هیئت جهت بررسی به آرامگاه ناصرخسرو رفته است. در خبرنامهای که در صفحه رسمی این نهاد منتشر شده، چنین آمده است: «یک تیم متشکل از مسئولان فرهنگی و مؤسسه همکار، جهت بازدید و بررسی تخریبات بناهای تاریخی حکیم ناصرخسرو که توسط مافیای آثار باستانی و با استفاده از فرصت رخ داده، بازدید کرده است». ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان برای حفاظت از این بنای تاریخی یک محافظ نیز گماشته است. بر اساس اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان، بنای تاریخی حکیم ناصرخسرو بار اول در سال ۱۱۰۹ هجری قمری تعمیر شد. بار دوم در سال ۲۰۱۱ میلادی توسط دفتر فرهنگی آغاخان بازسازی شد و کار عملی آن در سال ۲۰۱۴ بهصورت اساسی با درنظرداشتن قدمت تاریخی آن تکمیل شد. ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان وعده داده است در آینده نزدیک دوباره بهصورت اساسی با درنظرداشتن قدمت تاریخی آن، این بنا را مرمت کند. حکیم ناصرخسرو قبادیانی سالهای آخر زندگی خود را در یمگان بدخشان سپری کرد و در آنجا درگذشت. آرامگاه وی را مردم افغانستان به نام «حضرت سعید» میشناسند.
شماری از ساکنان بدخشان میگویند افراد طالبان در دوران حکومت پیشین، شماری از آرامگاهها و بناهای تاریخی ازجمله آرامگاه ناصرخسرو را در این ولایت تخریب کرده بودند. در همین حال ریاست اطلاعات و فرهنگ طالبان در بدخشان میگوید که این بنا در جریان جنگهای «مدهش» تخریب شده است. به گزارش روزنامه هشت صبح، یکی از مسئولان ولسوالی یمگان بدخشان که نمیخواهد نامش در گزارش برده شود، گفت: «در گذشته بخشهایی از آرامگاه حکیم ناصرخسرو توسط افراد طالبان تخریب شده بود. آنها میخواستند این بنای تاریخی را به آتش بکشانند، ولی متوجه شدند در سقف آرامگاه خطهایی از آیات قرآن نوشته شده است و همین باعث شد که آرامگاه را به آتش نکشند؛ اما بخشهایی از آن را ویران کردند». وی افزود: «پس از آن، افراد دیگری که قاچاقچیان آثار تاریخی بودند، بارها به کاوش در قسمتهایی از این بنای تاریخی دست زدند و قسمتهایی از قبر ناصرخسرو و دو قبری را که در کنار آن بود، تخریب کردند». این کارمند تأکید کرد: «برخی از افراد متعصب و ناآگاه از مکانهای تاریخی نیز وجود دارند که مردم را تشویق به ویرانی آن میکنند. از سوی دیگر این بناهای تاریخی نگهبان ندارد و محافظت نمیشود». افراد علاقهمند به فرهنگ در ایالت بدخشان از ویرانی این بنا اظهار تأسف میکنند؛ همچنین از نماینده حکومت طالبان میخواهند به آنها در امر بازسازی این بنای قدیمی و فرهنگی یاری رساند. عبدالبصیر وثیق، فعال فرهنگی ولایت بدخشان، به روزنامه هشت صبح گفت: «حکیم ناصرخسرو در سطح زبان پارسی دری شخصیتی چندبعدی دارد. در پهلوی «چلهخانه» وی، اتاقهای گرمابه وجود داشت که نشان میدهد ناصرخسرو به طبابت نیز میپرداخته است که از آن گرمابهها پژوهشگران نیز یاد کردهاند؛ اما در رابطه با آن تحقیق گسترده نشده است. آثار تاریخیای که در آرامگاه ناصرخسرو نگهداری میشد، مانند کتابها، قرآن کریم خطی، فرمانهای پادشاهها و آثار ارزشمند دیگر، بر اثر جنگهای چند دهه اخیر از بین رفته یا سرقت شده است. حالا تنها چهاردیواری آرامگاه با ستونهای تاریخی آن باقی مانده است که اگر به آن هم توجه نشود، همان چهاردیواری اصل آرامگاه نیز از بین میرود». درحالحاضر ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان به همکاری برخی از مؤسساتی که در این زمینه کار میکنند، یک هیئت را تشکیل داده است. این هیئت جهت بررسی به آرامگاه ناصرخسرو رفته است. در خبرنامهای که در صفحه رسمی این نهاد منتشر شده، چنین آمده است: «یک تیم متشکل از مسئولان فرهنگی و مؤسسه همکار، جهت بازدید و بررسی تخریبات بناهای تاریخی حکیم ناصرخسرو که توسط مافیای آثار باستانی و با استفاده از فرصت رخ داده، بازدید کرده است». ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان برای حفاظت از این بنای تاریخی یک محافظ نیز گماشته است. بر اساس اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان، بنای تاریخی حکیم ناصرخسرو بار اول در سال ۱۱۰۹ هجری قمری تعمیر شد. بار دوم در سال ۲۰۱۱ میلادی توسط دفتر فرهنگی آغاخان بازسازی شد و کار عملی آن در سال ۲۰۱۴ بهصورت اساسی با درنظرداشتن قدمت تاریخی آن تکمیل شد. ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان وعده داده است در آینده نزدیک دوباره بهصورت اساسی با درنظرداشتن قدمت تاریخی آن، این بنا را مرمت کند. حکیم ناصرخسرو قبادیانی سالهای آخر زندگی خود را در یمگان بدخشان سپری کرد و در آنجا درگذشت. آرامگاه وی را مردم افغانستان به نام «حضرت سعید» میشناسند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.