ایران با 2 امارت در شرق و جنوب
حسین روحانیصدر کارشناس سازمان اسناد
اینروزها فلات قاره ایران شاهد دو تحول در بال شرقی و جنوبیاش است که فاصله هریک با دیگری هزارو 691 کیلومترمربع و دو ساعت و 25 دقیقه هوایی است. حضور امارت اسلامی بر ویرانههای نواحی شرقی امپراتوری سابق اسلامی که همان افغانستان کنونی و برگزاری نمایشگاه جهانی (اکسپو) با حضور 192 کشور به میزبان دبی به مناسبت پنجاهمین سال اتحاد هفت شیخنشین کوچک به نامهای ابوظبی، دبی، شارجه، عجمان، فجیره، رأسالخیمه، امالقویم در تشکیل و استقلال امارات عربی متحده، چشم منطقه و جهان را به خود جلب کرد. دفتر بینالمللی نمایشگاهها (BIE) در سال 2013 دبی را واجد شرایط و برگزاریِ اکسپو ۲۰۲۰ دانست. در آغاز این رویداد، پنج شهر برای برگزاری این نمایشگاه در سال ۲۰۲۰ پیشنهاد شدند که از میان آنها چهار شهر در رقابت باقی ماندند؛ دبی از امارات متحده عربی، اکاترینبرگ از روسیه، ازمیر از ترکیه و سائوپائولو از برزیل. دبی برای نخستینبار از خاورمیانه (خلیج فارس) این رویداد را میزبانی میکند. دبی پیشبینی کرده است که موفقیت در گرفتن این میزبانی میتواند ۲۳ میلیارد دلار بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ برایش سود داشته باشد. این معادل یکچهارم تولید ناخالص داخلی دبی است. برخیها از خود میپرسند چرا منطقه بیآبوعلف بر روستای صیادان توانست یکی از بانفوذترین قدرتهای منطقهای و مراکز اقتصادی و تجاری جهان تبدیل شود؟ این هفتخان توسعه توانستند بعد از عربستان سعودی، دومین قدرت اقتصادی خلیج فارس با 10 میلیون نیروی کار غیربومی شوند. نرمافزارهای اقتصادی فعال در این سامانه توانستند آسانترین راههای جلب سرمایهها را به خود بکشانند. پاسخ به سؤال بالا چندان مشکل نیست؛ اگرچه آنان پیش از استقلال نیز در فعالیتهای اقتصادی به علت موقعیت خاص جغرافیاییشان با اهمیت بوده و ساکنان ایرانی تبارشان در زمره صاحبان حرفه و تاجرپیشگان موفق بودند اما آفتاب اقبال خود را بهواسطه تبدیل اختلافهای داخلی به رفاقت و رقابت بینالمللی طوری بالا آوردند که درآمدهای خالص و ناخالص گاز و نفتشان تنها 30 درصد از کنش و واکنشهای اقتصادی را شامل شده و 70 درصد دیگر مدیون اتحادشان در جلب سرمایه، تکنولوژی، سوخت هستهای و... است. حال آیا میتوان اتفاقی میان این دو امارت برقرار کرد؟ یادمان باشد روزگاری این سرزمینها در سایه یک وفاق ملی در تجارت و امنیت با یکدیگر مشترک بودند و رشد روزافزون طرفی و ضعف و ویرانی طرف دیگر در صد سال گذشته میتواند زمینه آسیبپذیری این قدرت بانفوذ منطقهای را ایجاد کند. کشورهای موجود در این سرزمین اگر به منافع مشترک نیندیشند، روزگار مخوفی را در آینده نزدیک تجربه خواهند کرد. مردمان این سرزمین چندان محتاج به ماجراجوییهای فضایی نیستند و حاجت اصلیشان آب و امنیت است. این دو امارت نوظهور منطقهای، که یکی چندروزه و دیگری چند دههای است، هر دو در منطقه تحولآفریناند. پس گردانندگان منطقهای بهخصوص نرمافزارهای سیاسی و اقتصادی کنونی ایران اگر نقش پل ارتباطی مثبتی در این مسیر از خود نشان ندهند، باید شاهد رکود بیشتر فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی بخش خصوصی خود شوند. راستی سهم پهنه فرهنگی و تاریخی ایران در این آیندهنگری، مدنظر طراحان جهانی اینگونه نمایشگاهها در چه جایگاهی تعریف شده و خواهد شد؟
اینروزها فلات قاره ایران شاهد دو تحول در بال شرقی و جنوبیاش است که فاصله هریک با دیگری هزارو 691 کیلومترمربع و دو ساعت و 25 دقیقه هوایی است. حضور امارت اسلامی بر ویرانههای نواحی شرقی امپراتوری سابق اسلامی که همان افغانستان کنونی و برگزاری نمایشگاه جهانی (اکسپو) با حضور 192 کشور به میزبان دبی به مناسبت پنجاهمین سال اتحاد هفت شیخنشین کوچک به نامهای ابوظبی، دبی، شارجه، عجمان، فجیره، رأسالخیمه، امالقویم در تشکیل و استقلال امارات عربی متحده، چشم منطقه و جهان را به خود جلب کرد. دفتر بینالمللی نمایشگاهها (BIE) در سال 2013 دبی را واجد شرایط و برگزاریِ اکسپو ۲۰۲۰ دانست. در آغاز این رویداد، پنج شهر برای برگزاری این نمایشگاه در سال ۲۰۲۰ پیشنهاد شدند که از میان آنها چهار شهر در رقابت باقی ماندند؛ دبی از امارات متحده عربی، اکاترینبرگ از روسیه، ازمیر از ترکیه و سائوپائولو از برزیل. دبی برای نخستینبار از خاورمیانه (خلیج فارس) این رویداد را میزبانی میکند. دبی پیشبینی کرده است که موفقیت در گرفتن این میزبانی میتواند ۲۳ میلیارد دلار بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ برایش سود داشته باشد. این معادل یکچهارم تولید ناخالص داخلی دبی است. برخیها از خود میپرسند چرا منطقه بیآبوعلف بر روستای صیادان توانست یکی از بانفوذترین قدرتهای منطقهای و مراکز اقتصادی و تجاری جهان تبدیل شود؟ این هفتخان توسعه توانستند بعد از عربستان سعودی، دومین قدرت اقتصادی خلیج فارس با 10 میلیون نیروی کار غیربومی شوند. نرمافزارهای اقتصادی فعال در این سامانه توانستند آسانترین راههای جلب سرمایهها را به خود بکشانند. پاسخ به سؤال بالا چندان مشکل نیست؛ اگرچه آنان پیش از استقلال نیز در فعالیتهای اقتصادی به علت موقعیت خاص جغرافیاییشان با اهمیت بوده و ساکنان ایرانی تبارشان در زمره صاحبان حرفه و تاجرپیشگان موفق بودند اما آفتاب اقبال خود را بهواسطه تبدیل اختلافهای داخلی به رفاقت و رقابت بینالمللی طوری بالا آوردند که درآمدهای خالص و ناخالص گاز و نفتشان تنها 30 درصد از کنش و واکنشهای اقتصادی را شامل شده و 70 درصد دیگر مدیون اتحادشان در جلب سرمایه، تکنولوژی، سوخت هستهای و... است. حال آیا میتوان اتفاقی میان این دو امارت برقرار کرد؟ یادمان باشد روزگاری این سرزمینها در سایه یک وفاق ملی در تجارت و امنیت با یکدیگر مشترک بودند و رشد روزافزون طرفی و ضعف و ویرانی طرف دیگر در صد سال گذشته میتواند زمینه آسیبپذیری این قدرت بانفوذ منطقهای را ایجاد کند. کشورهای موجود در این سرزمین اگر به منافع مشترک نیندیشند، روزگار مخوفی را در آینده نزدیک تجربه خواهند کرد. مردمان این سرزمین چندان محتاج به ماجراجوییهای فضایی نیستند و حاجت اصلیشان آب و امنیت است. این دو امارت نوظهور منطقهای، که یکی چندروزه و دیگری چند دههای است، هر دو در منطقه تحولآفریناند. پس گردانندگان منطقهای بهخصوص نرمافزارهای سیاسی و اقتصادی کنونی ایران اگر نقش پل ارتباطی مثبتی در این مسیر از خود نشان ندهند، باید شاهد رکود بیشتر فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی بخش خصوصی خود شوند. راستی سهم پهنه فرهنگی و تاریخی ایران در این آیندهنگری، مدنظر طراحان جهانی اینگونه نمایشگاهها در چه جایگاهی تعریف شده و خواهد شد؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.