برجام و رابطه تل آویو- واشنگتن
ابوالقاسم دلفی. سفیر پیشین ایران در فرانسه
به نظر میرسد ایالات متحده با استفاده از تمام ظرفیت دیپلماتیک خود درصدد است تا صحنهآرایی مدنظر را برای مذاکرات دوشنبه هشتم آذر در وین آماده کند و از این مذاکرات به اهداف آشکار و پنهان خود نزدیکتر شود. در همین شرایط تحولات داخلی و درونسازمانی رژیم صهیونیستی ناظر بر مسیر دیگری در ورای طراحیهای تیم مذاکراتی کاخ سفید برای مذاکرات وین است و در حال آمادهشدن برای تأثیرگذاری بر راهبرد واشنگتن و تأمین اهداف مدنظر این رژیم هستند. بیانیه چهارجانبه ایالات متحده به همراه سه کشور اروپایی در حاشیه اجلاس اخیر کشورهای گروه 20 در رم درخصوص مذاکرات هستهای با ایران، تماسهای اخیر مذاکرهکنندگان هستهای واشنگتن با همتایان روسی و چینی، تحرکات و تماسهای آمریکاییها با اهالی خلیج فارس و مطالبات بدون پایه و اساس آنها از مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی ایران و هماهنگیهای مستمر و پیوسته واشنگتن و تلآویو درخصوص تحولات هستهای و بسیاری شواهد و تحرکات دیگر واشنگتن، حاکی از مسیرهای چندگانهای است که دولت بایدن برای زمینهسازی اجماع بینالمللی برای فردای بیسرانجامی مذاکرات وین در دست تدارک دارد. در عین حال، نگاه به تحولات داخلی رژیم صهیونیستی و اختلافات موجود بر سر همراهیهای تلآویو با واشنگتن در كابينه نفتالی بنت، این ذهنیت را بیشتر آشکار میکند که كابينه ائتلافی و شکننده حاکم در تلآویو درصدد ادامه راه بیسرانجام نتانیاهو در قبال تحولات هستهای جمهوری اسلامی ایران بوده و توافقات با دولت بایدن در این زمینه در حال رنگباختن است. درحالیکه مذاکرات هستهای در وین پس از چندین ماه توقف و در شرایطی که چشماندازها حکایت از زمینههای بهوجودآمده جهت دستیابی به توافقاتی برای آینده مذاکرات دارد، کارشناسان، نخستوزیر اسرائیل را نسبت به تکرار سیاستهای نتانیاهو، نخستوزیر سابق این رژیم، در قبال ایران بر حذر میدارند. از زمان اعلام تاریخ ازسرگیری مذاکرات هستهای وین برای هشتم آذرماه جاری از سوی وزارت امور جمهوری اسلامی ایران، نفتالی بنت، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، مواضع خصمانه خود را علیه این مذاکرات و تواناییهای هستهای جمهوری اسلامی ایران تشدید کرده است. سهشنبه گذشته نخستوزیر افراطی رژیم صهیونیستی در جریان یک سخنرانی در مؤسسه سیاسی و استراتژیک دانشگاه «رایشمن» در «هرزلیا» با اعلام آمادگی برای افزایش درگیری با ایران اضافه کرد اسرائیل به هیچ موافقتنامه هستهای (ایران) تعهدی نداشته و آزادی عمل و توانایی خود را برای انجام حملات در هر شرایط و موقعیتی محفوظ نگه میدارد. ادعاهای نفتالی بنت در شرایطی ابراز میشود که یکی از مسئولان سابق اطلاعات ارتش رژیم صهیونیستی بهصراحت خاطرنشان کرده است استراتژی نتانیاهو، نخستوزیر سابق این رژیم، در قبال پرونده هستهای ایران با شکست مواجه بوده و از نخستوزیر فعلی این رژیم خواست مسیر طیشده از سوی نتانیاهو را تکرار نکند و اخطارهای واشنگتن را مورد ملاحظه قرار دهد. «آموس گیلاد»، رئیس سابق بخش اطلاعات نظامی ارتش رژیم صهیونیستی (Aman) در جریان گفتوگویی با رادیو رژیم صهیونیستی اضافه کرده است: استراتژی كابينه نتانیاهو (در قبال ایران) به شکست انجامید؛ زیرا سیاستهای اعمالی از سوی نخستوزیر سابق باعث لغوشدن موافقتنامه هستهای ایران و گروه 5+1 شد و از این مرحله به بعد بود که ایرانیها توسعه برنامه هستهای خود را آغاز کردند. به گفته این مسئول سابق اطلاعاتی ارتش رژیم صهیونیستی، اسرائیل پیش از این یک بار ایالات متحده را تشویق و ترغیب کرد تا از موافقتنامه هستهای خارج و آن را بیارزش کند؛ اما این سیاست منجر به پیشرفت درخور توجهی در توانایی هستهای ایران شد و امروز این تواناییها به نقطهای رسیده است که (ایران) در گذشته هرگز به آن مرحله نرسیده بود و این شرایط یعنی شکست سیاستهای ما. گیلاد همچنین هشدارهای اخیر آمریکا به اسرائیل درباره ناکافیبودن هرگونه حمله به تأسیسات هستهای ایران را یادآوری کرده و خاطرنشان میکند: ما آرزو میکنیم که ایالات متحده بتواند ایران را متقاعد کند تا از مسیر خود دست بردارد؛ زیرا اگر ایران بتواند به ساخت بمب اتمی دست یابد، توازن امنیتی که در حال حاضر از آن بهرهمند هستیم، بهطور کامل تضعیف خواهد شد و این موضوع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
چنانچه بتوان اظهارات این مقام اطلاعاتی رژیم صهیونیستی را در در نگاه اول در چارچوب اختلافات سیاسی داخلی این رژیم بر سر منافع حزبی-گروهی تعبیر کرد و سایر ملاحظاتی را که میتوان از آن برداشت کرد، به زمان مذاکراتی مناسب آن موکول کرد، اما در واقع امر نمیتوان از کنار این واقعیت هم بهسادگی عبور کرد که ایالات متحده با اذعان بر بیثمربودن هر راهحلی در موضوع هستهای جمهوری اسلامی ایران بهجز روش گفتوگو و تعامل، ابتکارات بسیاری برای مجابکردن همپیمانان و شرکای منطقهای و بینالمللی خود به کار گرفت که نباید از دید مذاکرهکنندگان و مسئولان دیپلماسی کشور دور بماند.
از سوی دیگر، سایت اسرائیلی «Walla» ضمن هشدار به دولت فعلی رژیم صهیونیستی از مقامات این رژیم بهویژه از نخستوزیر رژیم خواسته است بسیار محتاط باشند؛ زیرا هرگونه تحرکی در قبال ایران میتواند انزوای سیاسی این رژیم را به همراه داشته باشد. این سایت در مطلبی به قلم «باراک راوید»، سرمقالهنویس خود، خاطرنشان کرده است که مواضع نفتالی بنت در تضاد با قولهای قبلی اوست. بر پایه این منبع سه ماه پس از آنکه نفتالی بنت، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، به رئیسجمهوری ایالات متحده قول داده بود وارد حوزه تبلیغات علیه بازگشت آمریکا به موافقتنامه هستهای نمیشود، به نظر میرسد نخستوزیر فعلی قصد تکرار سیاستهای نخستوزیر سابق را دارد و این امر باعث ایجاد فضایی میشود که ایالات متحده بهمنظور نزدیکشدن به مرحله ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایران، از آن دوری میجوید.
یادآوری میشود که سایت مورد اشاره از سیاستهای نتانیاهو درخصوص پرونده هستهای ایران در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما نیز انتقاد کرده و معتقد بود این امر باعث میشود رژیم صهیونیستی امکان اثرگذاری بر سیاستهای آمریکا در قبال ایران را از دست بدهد.
در شرایطی که مسئولان رژیم صهیونیستی از تحقق هرگونه موافقتنامه حداقلی درخصوص مسائل هستهای ایران از سوی دولت ایالات متحده بهشدت واهمه دارند، روزنامه هاآرتص در یکی از مقالات اخیر خود نوشته است آمریکاییها علائمی را در رفتارهای خود بروز میدهند که این احساس از آن استنباط میشود که واشنگتن آماده است از همه چیز بگذرد تا به امضای یک موافقتنامه هستهای با ایران برسد.
تصریح روشن و آشکار راهبرد ایالات متحده در قبال مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی ایران از سوی منابع رژیم صهیونیستی که حکایت از عزم واشنگتن برای رسیدن به توافق با تهران، علیرغم مخالفتهای همیشگی این رژیم، در کنار اقدامات و تلاشهای پیگیرانه آمریکا برای فراهمسازی مقدمات اجماع بینالمللی برای تشدید فشارها علیه ایران، در صورت فقدان اراده لازم در طرف ایرانی برای رسیدن به توافق، گویای شرایط حساس و پیچیده پیشروی تیم مذاکرهکننده کشورمان در مذاکرات روزهای آتی است.
مذاکرات هستهای وین در هشتم آذرماه با تمام فراز و فرودهای خود و مواضع و شروط گوناگونی که مسئولان جمهوری اسلامی ایران و طرفهای مقابل برای ازسرگیری مذاکرات هستهای اعلام کردهاند، قرار است در پایتخت اتریش از سر گرفته شود. صحنهآرایی و فضای تشریحشده، حکایت از آن دارد که ایالات متحده تمامی تلاشهای خود را برای اثرگذاری بر مواضع کشورها و جناحهای مخالف مذاکرات هستهای و موافقتنامه با جمهوری اسلامی ایران که کم هم نیستند، به کار گرفته تا بتواند مذاکرات آتی وین را به سرانجامی که مدنظر واشنگتن است، هدایت کند. این سرانجام میتواند با ابتکارات، عملکرد و مواضع متین مبتنی بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران به خروج کشور از شرایط تحریمی سخت و آزاردهنده برای مردم شریف و صبور ایران و دوری از پیشفرضهای موهومی که انطباق چندانی نیز با واقعیات ندارد، بینجامد. هرچند سفر هفته گذشته مدیرکل آژانس به تهران و نوع خبررسانی و اطلاعات مربوط به این سفر و جمعبندی آن، چشمانداز شفافی را برای آینده این مذاکرات و دستیابی بیماجرا به نتایج مطلوب و مورد انتظار عمومی تصویر نمیکند.
به نظر میرسد ایالات متحده با استفاده از تمام ظرفیت دیپلماتیک خود درصدد است تا صحنهآرایی مدنظر را برای مذاکرات دوشنبه هشتم آذر در وین آماده کند و از این مذاکرات به اهداف آشکار و پنهان خود نزدیکتر شود. در همین شرایط تحولات داخلی و درونسازمانی رژیم صهیونیستی ناظر بر مسیر دیگری در ورای طراحیهای تیم مذاکراتی کاخ سفید برای مذاکرات وین است و در حال آمادهشدن برای تأثیرگذاری بر راهبرد واشنگتن و تأمین اهداف مدنظر این رژیم هستند. بیانیه چهارجانبه ایالات متحده به همراه سه کشور اروپایی در حاشیه اجلاس اخیر کشورهای گروه 20 در رم درخصوص مذاکرات هستهای با ایران، تماسهای اخیر مذاکرهکنندگان هستهای واشنگتن با همتایان روسی و چینی، تحرکات و تماسهای آمریکاییها با اهالی خلیج فارس و مطالبات بدون پایه و اساس آنها از مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی ایران و هماهنگیهای مستمر و پیوسته واشنگتن و تلآویو درخصوص تحولات هستهای و بسیاری شواهد و تحرکات دیگر واشنگتن، حاکی از مسیرهای چندگانهای است که دولت بایدن برای زمینهسازی اجماع بینالمللی برای فردای بیسرانجامی مذاکرات وین در دست تدارک دارد. در عین حال، نگاه به تحولات داخلی رژیم صهیونیستی و اختلافات موجود بر سر همراهیهای تلآویو با واشنگتن در كابينه نفتالی بنت، این ذهنیت را بیشتر آشکار میکند که كابينه ائتلافی و شکننده حاکم در تلآویو درصدد ادامه راه بیسرانجام نتانیاهو در قبال تحولات هستهای جمهوری اسلامی ایران بوده و توافقات با دولت بایدن در این زمینه در حال رنگباختن است. درحالیکه مذاکرات هستهای در وین پس از چندین ماه توقف و در شرایطی که چشماندازها حکایت از زمینههای بهوجودآمده جهت دستیابی به توافقاتی برای آینده مذاکرات دارد، کارشناسان، نخستوزیر اسرائیل را نسبت به تکرار سیاستهای نتانیاهو، نخستوزیر سابق این رژیم، در قبال ایران بر حذر میدارند. از زمان اعلام تاریخ ازسرگیری مذاکرات هستهای وین برای هشتم آذرماه جاری از سوی وزارت امور جمهوری اسلامی ایران، نفتالی بنت، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، مواضع خصمانه خود را علیه این مذاکرات و تواناییهای هستهای جمهوری اسلامی ایران تشدید کرده است. سهشنبه گذشته نخستوزیر افراطی رژیم صهیونیستی در جریان یک سخنرانی در مؤسسه سیاسی و استراتژیک دانشگاه «رایشمن» در «هرزلیا» با اعلام آمادگی برای افزایش درگیری با ایران اضافه کرد اسرائیل به هیچ موافقتنامه هستهای (ایران) تعهدی نداشته و آزادی عمل و توانایی خود را برای انجام حملات در هر شرایط و موقعیتی محفوظ نگه میدارد. ادعاهای نفتالی بنت در شرایطی ابراز میشود که یکی از مسئولان سابق اطلاعات ارتش رژیم صهیونیستی بهصراحت خاطرنشان کرده است استراتژی نتانیاهو، نخستوزیر سابق این رژیم، در قبال پرونده هستهای ایران با شکست مواجه بوده و از نخستوزیر فعلی این رژیم خواست مسیر طیشده از سوی نتانیاهو را تکرار نکند و اخطارهای واشنگتن را مورد ملاحظه قرار دهد. «آموس گیلاد»، رئیس سابق بخش اطلاعات نظامی ارتش رژیم صهیونیستی (Aman) در جریان گفتوگویی با رادیو رژیم صهیونیستی اضافه کرده است: استراتژی كابينه نتانیاهو (در قبال ایران) به شکست انجامید؛ زیرا سیاستهای اعمالی از سوی نخستوزیر سابق باعث لغوشدن موافقتنامه هستهای ایران و گروه 5+1 شد و از این مرحله به بعد بود که ایرانیها توسعه برنامه هستهای خود را آغاز کردند. به گفته این مسئول سابق اطلاعاتی ارتش رژیم صهیونیستی، اسرائیل پیش از این یک بار ایالات متحده را تشویق و ترغیب کرد تا از موافقتنامه هستهای خارج و آن را بیارزش کند؛ اما این سیاست منجر به پیشرفت درخور توجهی در توانایی هستهای ایران شد و امروز این تواناییها به نقطهای رسیده است که (ایران) در گذشته هرگز به آن مرحله نرسیده بود و این شرایط یعنی شکست سیاستهای ما. گیلاد همچنین هشدارهای اخیر آمریکا به اسرائیل درباره ناکافیبودن هرگونه حمله به تأسیسات هستهای ایران را یادآوری کرده و خاطرنشان میکند: ما آرزو میکنیم که ایالات متحده بتواند ایران را متقاعد کند تا از مسیر خود دست بردارد؛ زیرا اگر ایران بتواند به ساخت بمب اتمی دست یابد، توازن امنیتی که در حال حاضر از آن بهرهمند هستیم، بهطور کامل تضعیف خواهد شد و این موضوع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
چنانچه بتوان اظهارات این مقام اطلاعاتی رژیم صهیونیستی را در در نگاه اول در چارچوب اختلافات سیاسی داخلی این رژیم بر سر منافع حزبی-گروهی تعبیر کرد و سایر ملاحظاتی را که میتوان از آن برداشت کرد، به زمان مذاکراتی مناسب آن موکول کرد، اما در واقع امر نمیتوان از کنار این واقعیت هم بهسادگی عبور کرد که ایالات متحده با اذعان بر بیثمربودن هر راهحلی در موضوع هستهای جمهوری اسلامی ایران بهجز روش گفتوگو و تعامل، ابتکارات بسیاری برای مجابکردن همپیمانان و شرکای منطقهای و بینالمللی خود به کار گرفت که نباید از دید مذاکرهکنندگان و مسئولان دیپلماسی کشور دور بماند.
از سوی دیگر، سایت اسرائیلی «Walla» ضمن هشدار به دولت فعلی رژیم صهیونیستی از مقامات این رژیم بهویژه از نخستوزیر رژیم خواسته است بسیار محتاط باشند؛ زیرا هرگونه تحرکی در قبال ایران میتواند انزوای سیاسی این رژیم را به همراه داشته باشد. این سایت در مطلبی به قلم «باراک راوید»، سرمقالهنویس خود، خاطرنشان کرده است که مواضع نفتالی بنت در تضاد با قولهای قبلی اوست. بر پایه این منبع سه ماه پس از آنکه نفتالی بنت، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، به رئیسجمهوری ایالات متحده قول داده بود وارد حوزه تبلیغات علیه بازگشت آمریکا به موافقتنامه هستهای نمیشود، به نظر میرسد نخستوزیر فعلی قصد تکرار سیاستهای نخستوزیر سابق را دارد و این امر باعث ایجاد فضایی میشود که ایالات متحده بهمنظور نزدیکشدن به مرحله ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایران، از آن دوری میجوید.
یادآوری میشود که سایت مورد اشاره از سیاستهای نتانیاهو درخصوص پرونده هستهای ایران در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما نیز انتقاد کرده و معتقد بود این امر باعث میشود رژیم صهیونیستی امکان اثرگذاری بر سیاستهای آمریکا در قبال ایران را از دست بدهد.
در شرایطی که مسئولان رژیم صهیونیستی از تحقق هرگونه موافقتنامه حداقلی درخصوص مسائل هستهای ایران از سوی دولت ایالات متحده بهشدت واهمه دارند، روزنامه هاآرتص در یکی از مقالات اخیر خود نوشته است آمریکاییها علائمی را در رفتارهای خود بروز میدهند که این احساس از آن استنباط میشود که واشنگتن آماده است از همه چیز بگذرد تا به امضای یک موافقتنامه هستهای با ایران برسد.
تصریح روشن و آشکار راهبرد ایالات متحده در قبال مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی ایران از سوی منابع رژیم صهیونیستی که حکایت از عزم واشنگتن برای رسیدن به توافق با تهران، علیرغم مخالفتهای همیشگی این رژیم، در کنار اقدامات و تلاشهای پیگیرانه آمریکا برای فراهمسازی مقدمات اجماع بینالمللی برای تشدید فشارها علیه ایران، در صورت فقدان اراده لازم در طرف ایرانی برای رسیدن به توافق، گویای شرایط حساس و پیچیده پیشروی تیم مذاکرهکننده کشورمان در مذاکرات روزهای آتی است.
مذاکرات هستهای وین در هشتم آذرماه با تمام فراز و فرودهای خود و مواضع و شروط گوناگونی که مسئولان جمهوری اسلامی ایران و طرفهای مقابل برای ازسرگیری مذاکرات هستهای اعلام کردهاند، قرار است در پایتخت اتریش از سر گرفته شود. صحنهآرایی و فضای تشریحشده، حکایت از آن دارد که ایالات متحده تمامی تلاشهای خود را برای اثرگذاری بر مواضع کشورها و جناحهای مخالف مذاکرات هستهای و موافقتنامه با جمهوری اسلامی ایران که کم هم نیستند، به کار گرفته تا بتواند مذاکرات آتی وین را به سرانجامی که مدنظر واشنگتن است، هدایت کند. این سرانجام میتواند با ابتکارات، عملکرد و مواضع متین مبتنی بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران به خروج کشور از شرایط تحریمی سخت و آزاردهنده برای مردم شریف و صبور ایران و دوری از پیشفرضهای موهومی که انطباق چندانی نیز با واقعیات ندارد، بینجامد. هرچند سفر هفته گذشته مدیرکل آژانس به تهران و نوع خبررسانی و اطلاعات مربوط به این سفر و جمعبندی آن، چشمانداز شفافی را برای آینده این مذاکرات و دستیابی بیماجرا به نتایج مطلوب و مورد انتظار عمومی تصویر نمیکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.