دوچرخه خاطره مشترک چند نسل است
شیوا حریری
۱. کمتر از دو ماه دیگر، اگر بمانیم، ۲۱ساله میشویم! و اگر از اهالی فرهنگ باشید، میدانید ۲۱سالهشدن یک هفتهنامه، آن هم نشریه نوجوان، چقدر مهم است! دوچرخه با همین اگرها به امروز رسیده. هیچ وقت نبوده که از نگرانی بودنش رها باشیم. حتی در آن روزهای پرکار، روزهایی که دوچرخه دوشنبهها هم منتشر میشد، روزهای دوچرخههای ۲۴ صفحهای و ۳۲ صفحهای، وقتهای ویژهنامههای جلددار، وقتی سهچرخه هنوز بود، بعد از ویژهنامههای تابستانی، بعد از تولدها و نوروزها، وقتی از هزار هزار کار شبانهروزی رها شده بودیم، وقتی میخواستیم برای آینده برنامهریزی کنیم، میگفتیم... اگر بودیم.... دوچرخه با همین اگرها بزرگ شده، ما با همین اگرها، با همین نگرانیها، با همین احساس ناامنی از نامعلومی فردا در کنارش ماندهایم. در همه این سالها، با کمترین بودجه و امکانات برای کار، با بیتوجهی و بیمهری مکرر مسئولان وقت، با جملههای تکراری سرباربودن و هزینهداشتن و درآمدزانبودن، دوچرخه همیشه کسانی را داشته که جا خالی نکنند و بایستند. طعنهها را بشنوند و کار کنند. جدی گرفته نشوند و ادامه بدهند. تنگناهای مالی را طاقت بیاورند و جا نزنند. در رکود مطبوعات و قحطی نشریات کودک و نوجوان، کسانی بودهاند که به کار برای نوجوانها اعتقاد داشته باشند و چراغ دوچرخه را روشن نگه دارند.
۲. دوچرخه وقتی شروع به کار کرد که مخاطبانش نوجوان دهه شصتی بودند و اگر بگذارند بماند، بهزودی مخاطبانش دهه نودی خواهند بود. چهار دهه ایستادن در کنار نوجوانها، برایشان نوشتن، آثارشان را خواندن، حرفزدن، شنیدن، بودن، اتفاق کمی نیست. دوچرخه سالهاست که دیگر فقط یک نشریه نیست. یک جریان فرهنگی است. دوچرخه نقطه وصل و حلقه ارتباط چند نسل از نوجوانهاست. جریانی که با ادامهاش بین نسلها ارتباط برقرار میکند و خاطره مشترکشان میشود. از نوجوانهای دوچرخه چه بسیار که نویسنده و روزنامهنگار و شاعر و تصویرگر و عکاس و مترجم شدهاند. چه بسیار که معلم و پزشک و صنعتگر و مهندس شدهاند. چه بسیار که... اما مهمتر از آن این است که دوچرخه پناه نوجوانهای زیادی در سالهای بحرانی نوجوانی بوده و کمک کرده گذر از کودکی به بزرگسالی راحتتر باشد.
۳. دوچرخه که در بحران کاغذ، از ۱۶ صفحه همیشگیاش به هشت صفحه رسیده بود، قرار است دیگر چاپ نشود و فقط به شکل مجازی منتشر شود. این اولین اقدام مدیریت جدید روزنامه همشهری است، احتمالا برای کمکردن هزینهها. اما همه اینها برای چه کسی اهمیتی دارد؟ چه کسی مسیری را که دوچرخه در ۲۱ سال آمده دنبال کرده است؟ برای کسی اهمیت دارد که مطبوعات وجود داشته باشند یا نه؟ بازمانده مطبوعات کودک و نوجوان چطور؟ اصلا کسی به نوجوانها فکر میکند؟
۱. کمتر از دو ماه دیگر، اگر بمانیم، ۲۱ساله میشویم! و اگر از اهالی فرهنگ باشید، میدانید ۲۱سالهشدن یک هفتهنامه، آن هم نشریه نوجوان، چقدر مهم است! دوچرخه با همین اگرها به امروز رسیده. هیچ وقت نبوده که از نگرانی بودنش رها باشیم. حتی در آن روزهای پرکار، روزهایی که دوچرخه دوشنبهها هم منتشر میشد، روزهای دوچرخههای ۲۴ صفحهای و ۳۲ صفحهای، وقتهای ویژهنامههای جلددار، وقتی سهچرخه هنوز بود، بعد از ویژهنامههای تابستانی، بعد از تولدها و نوروزها، وقتی از هزار هزار کار شبانهروزی رها شده بودیم، وقتی میخواستیم برای آینده برنامهریزی کنیم، میگفتیم... اگر بودیم.... دوچرخه با همین اگرها بزرگ شده، ما با همین اگرها، با همین نگرانیها، با همین احساس ناامنی از نامعلومی فردا در کنارش ماندهایم. در همه این سالها، با کمترین بودجه و امکانات برای کار، با بیتوجهی و بیمهری مکرر مسئولان وقت، با جملههای تکراری سرباربودن و هزینهداشتن و درآمدزانبودن، دوچرخه همیشه کسانی را داشته که جا خالی نکنند و بایستند. طعنهها را بشنوند و کار کنند. جدی گرفته نشوند و ادامه بدهند. تنگناهای مالی را طاقت بیاورند و جا نزنند. در رکود مطبوعات و قحطی نشریات کودک و نوجوان، کسانی بودهاند که به کار برای نوجوانها اعتقاد داشته باشند و چراغ دوچرخه را روشن نگه دارند.
۲. دوچرخه وقتی شروع به کار کرد که مخاطبانش نوجوان دهه شصتی بودند و اگر بگذارند بماند، بهزودی مخاطبانش دهه نودی خواهند بود. چهار دهه ایستادن در کنار نوجوانها، برایشان نوشتن، آثارشان را خواندن، حرفزدن، شنیدن، بودن، اتفاق کمی نیست. دوچرخه سالهاست که دیگر فقط یک نشریه نیست. یک جریان فرهنگی است. دوچرخه نقطه وصل و حلقه ارتباط چند نسل از نوجوانهاست. جریانی که با ادامهاش بین نسلها ارتباط برقرار میکند و خاطره مشترکشان میشود. از نوجوانهای دوچرخه چه بسیار که نویسنده و روزنامهنگار و شاعر و تصویرگر و عکاس و مترجم شدهاند. چه بسیار که معلم و پزشک و صنعتگر و مهندس شدهاند. چه بسیار که... اما مهمتر از آن این است که دوچرخه پناه نوجوانهای زیادی در سالهای بحرانی نوجوانی بوده و کمک کرده گذر از کودکی به بزرگسالی راحتتر باشد.
۳. دوچرخه که در بحران کاغذ، از ۱۶ صفحه همیشگیاش به هشت صفحه رسیده بود، قرار است دیگر چاپ نشود و فقط به شکل مجازی منتشر شود. این اولین اقدام مدیریت جدید روزنامه همشهری است، احتمالا برای کمکردن هزینهها. اما همه اینها برای چه کسی اهمیتی دارد؟ چه کسی مسیری را که دوچرخه در ۲۱ سال آمده دنبال کرده است؟ برای کسی اهمیت دارد که مطبوعات وجود داشته باشند یا نه؟ بازمانده مطبوعات کودک و نوجوان چطور؟ اصلا کسی به نوجوانها فکر میکند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.