|

‌سرانجام اولین قرارگاه ‌شهردار تهران

نورا حسینی: قرار بود نخستین قرارگاه از قرارگاه‌های پنج‌گانه‌ای که علیرضا زاکانی، شهردار تهران ایجاد می‌کند، قرارگاه اجتماعی باشد. او در هفته پایانی شهریور اعلام کرده بود یک هفته دیگر قرارگاه اجتماعی در تهران ایجاد می‌شود و درخصوص آن اطلاع‌رسانی می‌کند. شهردار تهران همچنین در روز نخست که به‌عنوان شهردار تهران از شورای شهر تهران رأی گرفت هم درخصوص ایجاد قرارگاه اجتماعی گفته بود: اگر شهرداری تهران قرارگاه اجتماعی را ایجاد کند و همه دستگاه‌ها را پای کار بیاورد، می‌تواند مشکلات مربوط به معتادان متجاهر، تکدی‌گری و کودکان کار را برطرف کند. به گفته شهردار تهران، وزارت کشور، استانداری، بهزیستی، دستگاه‌های انتظامی و دانشگاه‌های علوم پزشکی می‌توانند با ایجاد قرارگاه اجتماعی در سالم‌سازی ساخت اجتماعی با هم همکاری کنند. ۲۱ هزار معتاد متجاهر در تهران وجود دارد که با مجوز دستگاه قضائی باید جمع‌آوری و بعد از آن سم‌زدایی و ماهر شوند و دوباره به اجتماع برگشته و اشتغال و پذیرش اجتماعی پیدا کنند. با شکل‌گیری قرارگاه اجتماعی مراحل و روند رفع این معضل انجام خواهد شد و ماحصل آن زدودن چهره زشت فعلی از شهر است. زاکانی همچنین در دیدار با فرمانده نیروی انتظامی کشور بر ایجاد قرارگاه اجتماعی تأکید و در این خصوص به دو حوزه کودکان کار و معتادان متجاهر اشاره کرده که شهرداری باید سهم خود را بپذیرد و اقدامات لازم را انجام دهد. زاکانی در دیدار با اشتری گفته بود مسئله معتادان متجاهر و کودکان کار هرچند مستقیما به شهرداری ارتباطی پیدا نمی‌کند اما شهرداری باید سهم خود را بپذیرد و با همکاری ناجا و سایر نهادها چهره شهر را تغییر دهد. حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی کشور هم در این دیدار اعلام کرد نیروی انتظامی برای هرگونه همکاری میان ناجا و شهرداری تهران اعلام آمادگی می‌کند. اما سرانجام ایجاد نخستین قرارگاه شهرداری تهران چه شد؟ علیرضا زاکانی به «شرق» می‌گوید‌: مقدمات کار در حال انجام است و باید هماهنگی لازم با همه دستگاه‌ها انجام شود. شناسایی امکانات محیطی و... کاری جدی است و نیاز به هماهنگی کامل بین‌دستگاهی دارد. او پیش از این درباره دستگاه‌های مرتبط با قرارگاه اجتماعی به رسانه‌ها گفته بود: قرارگاه اجتماعی که می‌گویم خاص معتادان متجاهر نیست، جمع مسئولان مرتبط با حوزه اجتماعی است. به گفته شهردار تهران استانداری، فرمانداری، بهزیستی، دستگاه‌های انتظامی و مجموعه‌های مختلف نیازمند این هستند که دور هم جمع شوند و درخصوص ساخت اجتماعی و سالم‌سازی ساخت اجتماعی همکاری کنند. یعنی اکنون قانون ظرفیت‌ها را تقسیم کرده و هرکسی یک ظرفیت و بخشی دارد و هیچ‌کس ناظر به اینکه پاسخ‌گو باشد نسبت به رفع یک معضل و پیشگیری از یک معضل، کمتر اهتمام می‌بیند. تأکید بر حل چالش‌های اجتماعی به صورت فوری و ایجاد قرارگاه این نگرانی را ایجاد می‌کند که آیا برای حل چالش‌های اجتماعی قرار است برنامه‌های ضربتی و جمع‌آوری در دستور کار قرار گیرد با خیر؟ مهدی عباسی، عضو شورای شهر تهران، در این رابطه می‌گوید: ماهیت ایجاد قرارگاه به معنای جمع‌شدن برای یک اقدام مشترک است و این اقدام لزوما سخت‌افزاری نیست؛ بنابراین می‌توان ایجاد قرارگاه را برای کارهای نرم‌افزاری تعریف کرد.
وی با تأکید بر اینکه آسیب‌های اجتماعی یک موضوع محوری و رفع چالش‌های این حوزه از مطالبات مردمی و دغدغه حاکمیتی است، اضافه می‌کند: آسیب‌های اجتماعی باید با کمک و مشارکت مردم رفع شود؛ بنابراین مطلقا برنامه مدیریت شهری در حوزه آسیب‌های اجتماعی سلبی و برخوردی نیست. البته با علت‌ها مانند توزیع‌کنندگان مواد مخدر و کسانی که دام‌هایی برای گرفتارکردن دیگران پهن می‌کنند، برخوردهای سلبی امری اجتناب‌ناپذیر است، اما برای بیماران و مبتلایان برنامه‌های مدیریت شهری درمانی و فرهنگی خواهد بود.
پرویز سروی، نایب‌رئیس شورای شهر تهران هم با تأکید بر اینکه نگاه مدیریت شهری به موضوعات و آسیب‌های اجتماعی سلبی نیست و در نگاه پلیس هم چنین نگاهی وجود ندارد، می‌گوید: ما جلسه خیلی خوبی با پلیس داشتیم و اساسا نگاه سلبی به آسیب‌های اجتماعی در نگاه پلیس نبود. اتفاقا نیروی انتظامی معتقد بود که باید آسیب‌های اجتماعی را در فرایندهای اجتماعی حل کرد و یک بخش از این فرایند است نه همه آن. وی ادامه می‌دهد: اگر پلیس تنها نهاد برای رفع چالش‌های اجتماعی باشد رسیدگی به این موضوع محدود به برخورد سلبی می‌شود اما وقتی یک فرایندی برای رسیدگی به معضلات اجتماعی در نظر گرفته شود، آن زمان پلیس یک قطعه از این پازل می‌شود و زمانی کار به نتیجه می‌رسد که برای رفع معضلاتی که شهر درگیر آن است تمام بخش‌ها مشارکت کنند.‌‌علیرضا زاکانی در فصل اجتماعی و فرهنگی برنامه‌هایش، به مقابله با ناهنجاری‌ها و آسیب‌‌های اجتماعی اشاره کرده است. او می‌گوید: اگر شهرداری تهران قرارگاه اجتماعی را ایجاد و همه دستگاه‌ها را پای کار بیاورد می‌تواند مشکلات مربوط به معتادین متجاهر، تکدی‌گری و کودکان کار را برطرف کند. او در روزهای نخست وعده داده بود بخشی از این مشکلات را شش‌ماهه حل کند. اما چقدر این وعده زاکانی به واقعیت نزدیک بوده و قابل اجراست؟ برخی از اعضای شورای شهر تهران معتقدند که بخشی از آسیب‌های اجتماعی در شهر تهران با همراهی همه‌ دستگاه‌ها و بسیج نیروها حتی کمتر از شش‌ماهه هم قابل حل‌شدن است. پیش از او میثم امرودی زمانی که معاون اجتماعی محمدباقر قالیباف در شهرداری تهران بود چنین وعده‌ای را مطرح کرده بود. او در نشستی خبری کشیده محکمی به صورت خود زد که از شدت آن عینکش چند متر آن طرف‌تر پرتاب شد و بعد از این سیلی قول داد هرندی را تا نوروز 95 پاکسازی کند و پروژه ساماندهی هرندی را به نقطه پایان برساند. این نشست در آبان سال 94 برگزار شده بود. اما هنوز هم هرندی یکی از نقاط پرآسیب شهر تهران است. نه رنگ به دیوارهای فرسوده و نم‌گرفته خانه‌های هرندی، تغییری در حال و هوای این محله ایجاد کرد و نه بوستان زندگی که دور تا دورش را حصار گرفته، زندگی را به این بخش از شهر بازگرداند. هنوز هم کوچه پس‌کوچه‌های این محله پر از معتادانی است که در مقابل چشم کودکان و رهگذران موادشان را مصرف می‌کنند. دو ماه از فعالیت‌های مدیریت شهری گذشته اما نه قرارگاه اجتماعی تشکیل شده و نه خبری از برنامه‌ریزی برای تحقق وعده شش‌ماهه است. آیا اولین وعده اجتماعی شهردار محقق می‌شود؟ علیرضا نادعلی درخصوص اینکه آیا وعده‌ علیرضا زاکانی، شهردار تهران درخصوص حل شش‌ماهه برخی از آسیب‌های اجتماعی قابل‌ تحقق است، می‌گوید: آقای زاکانی گفتند جنس خاصی از آسیب‌های اجتماعی و در بخش‌های خاصی از شهر. ما در شورای شهر با نگاه‌های سازنده ایشان در حوزه اجتماعی و ایجاد قرارگاه آسیب‌های اجتماعی موافق هستیم. وی ادامه می‌دهد: آسیب‌های اجتماعی با جان و روان انسان‌ها سروکار دارد و افرادی که خود درگیر آن هستند باید برای حل آن مداخله کنند و پروژه‌ای نیست که برای حل آن روزشمار نصب شود. ما نیازمند همراهی مخاطبان، ‌جامعه و تمامی دستگاه‌های درگیر با حوزه آسیب‌ها هستیم؛ اما به اعتقاد من با پای کار آمدن همه دستگاه‌ها بخشی از آسیب‌های اجتماعی قابل‌ حل است. وی اضافه می‌کند: در تهران که حرکت می‌کنیم تعداد زیادی از معتادان متجاهر را می‌بینیم که در بلوارها و بزرگراه‌ها حضور دارند که رسیدگی به این افراد مهم است و در مدت کوتاهی نیز می‌توان در این حوزه‌ اقدامات مؤثری را انجام داد، حتی در کمتر از شش ماه.

نورا حسینی: قرار بود نخستین قرارگاه از قرارگاه‌های پنج‌گانه‌ای که علیرضا زاکانی، شهردار تهران ایجاد می‌کند، قرارگاه اجتماعی باشد. او در هفته پایانی شهریور اعلام کرده بود یک هفته دیگر قرارگاه اجتماعی در تهران ایجاد می‌شود و درخصوص آن اطلاع‌رسانی می‌کند. شهردار تهران همچنین در روز نخست که به‌عنوان شهردار تهران از شورای شهر تهران رأی گرفت هم درخصوص ایجاد قرارگاه اجتماعی گفته بود: اگر شهرداری تهران قرارگاه اجتماعی را ایجاد کند و همه دستگاه‌ها را پای کار بیاورد، می‌تواند مشکلات مربوط به معتادان متجاهر، تکدی‌گری و کودکان کار را برطرف کند. به گفته شهردار تهران، وزارت کشور، استانداری، بهزیستی، دستگاه‌های انتظامی و دانشگاه‌های علوم پزشکی می‌توانند با ایجاد قرارگاه اجتماعی در سالم‌سازی ساخت اجتماعی با هم همکاری کنند. ۲۱ هزار معتاد متجاهر در تهران وجود دارد که با مجوز دستگاه قضائی باید جمع‌آوری و بعد از آن سم‌زدایی و ماهر شوند و دوباره به اجتماع برگشته و اشتغال و پذیرش اجتماعی پیدا کنند. با شکل‌گیری قرارگاه اجتماعی مراحل و روند رفع این معضل انجام خواهد شد و ماحصل آن زدودن چهره زشت فعلی از شهر است. زاکانی همچنین در دیدار با فرمانده نیروی انتظامی کشور بر ایجاد قرارگاه اجتماعی تأکید و در این خصوص به دو حوزه کودکان کار و معتادان متجاهر اشاره کرده که شهرداری باید سهم خود را بپذیرد و اقدامات لازم را انجام دهد. زاکانی در دیدار با اشتری گفته بود مسئله معتادان متجاهر و کودکان کار هرچند مستقیما به شهرداری ارتباطی پیدا نمی‌کند اما شهرداری باید سهم خود را بپذیرد و با همکاری ناجا و سایر نهادها چهره شهر را تغییر دهد. حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی کشور هم در این دیدار اعلام کرد نیروی انتظامی برای هرگونه همکاری میان ناجا و شهرداری تهران اعلام آمادگی می‌کند. اما سرانجام ایجاد نخستین قرارگاه شهرداری تهران چه شد؟ علیرضا زاکانی به «شرق» می‌گوید‌: مقدمات کار در حال انجام است و باید هماهنگی لازم با همه دستگاه‌ها انجام شود. شناسایی امکانات محیطی و... کاری جدی است و نیاز به هماهنگی کامل بین‌دستگاهی دارد. او پیش از این درباره دستگاه‌های مرتبط با قرارگاه اجتماعی به رسانه‌ها گفته بود: قرارگاه اجتماعی که می‌گویم خاص معتادان متجاهر نیست، جمع مسئولان مرتبط با حوزه اجتماعی است. به گفته شهردار تهران استانداری، فرمانداری، بهزیستی، دستگاه‌های انتظامی و مجموعه‌های مختلف نیازمند این هستند که دور هم جمع شوند و درخصوص ساخت اجتماعی و سالم‌سازی ساخت اجتماعی همکاری کنند. یعنی اکنون قانون ظرفیت‌ها را تقسیم کرده و هرکسی یک ظرفیت و بخشی دارد و هیچ‌کس ناظر به اینکه پاسخ‌گو باشد نسبت به رفع یک معضل و پیشگیری از یک معضل، کمتر اهتمام می‌بیند. تأکید بر حل چالش‌های اجتماعی به صورت فوری و ایجاد قرارگاه این نگرانی را ایجاد می‌کند که آیا برای حل چالش‌های اجتماعی قرار است برنامه‌های ضربتی و جمع‌آوری در دستور کار قرار گیرد با خیر؟ مهدی عباسی، عضو شورای شهر تهران، در این رابطه می‌گوید: ماهیت ایجاد قرارگاه به معنای جمع‌شدن برای یک اقدام مشترک است و این اقدام لزوما سخت‌افزاری نیست؛ بنابراین می‌توان ایجاد قرارگاه را برای کارهای نرم‌افزاری تعریف کرد.
وی با تأکید بر اینکه آسیب‌های اجتماعی یک موضوع محوری و رفع چالش‌های این حوزه از مطالبات مردمی و دغدغه حاکمیتی است، اضافه می‌کند: آسیب‌های اجتماعی باید با کمک و مشارکت مردم رفع شود؛ بنابراین مطلقا برنامه مدیریت شهری در حوزه آسیب‌های اجتماعی سلبی و برخوردی نیست. البته با علت‌ها مانند توزیع‌کنندگان مواد مخدر و کسانی که دام‌هایی برای گرفتارکردن دیگران پهن می‌کنند، برخوردهای سلبی امری اجتناب‌ناپذیر است، اما برای بیماران و مبتلایان برنامه‌های مدیریت شهری درمانی و فرهنگی خواهد بود.
پرویز سروی، نایب‌رئیس شورای شهر تهران هم با تأکید بر اینکه نگاه مدیریت شهری به موضوعات و آسیب‌های اجتماعی سلبی نیست و در نگاه پلیس هم چنین نگاهی وجود ندارد، می‌گوید: ما جلسه خیلی خوبی با پلیس داشتیم و اساسا نگاه سلبی به آسیب‌های اجتماعی در نگاه پلیس نبود. اتفاقا نیروی انتظامی معتقد بود که باید آسیب‌های اجتماعی را در فرایندهای اجتماعی حل کرد و یک بخش از این فرایند است نه همه آن. وی ادامه می‌دهد: اگر پلیس تنها نهاد برای رفع چالش‌های اجتماعی باشد رسیدگی به این موضوع محدود به برخورد سلبی می‌شود اما وقتی یک فرایندی برای رسیدگی به معضلات اجتماعی در نظر گرفته شود، آن زمان پلیس یک قطعه از این پازل می‌شود و زمانی کار به نتیجه می‌رسد که برای رفع معضلاتی که شهر درگیر آن است تمام بخش‌ها مشارکت کنند.‌‌علیرضا زاکانی در فصل اجتماعی و فرهنگی برنامه‌هایش، به مقابله با ناهنجاری‌ها و آسیب‌‌های اجتماعی اشاره کرده است. او می‌گوید: اگر شهرداری تهران قرارگاه اجتماعی را ایجاد و همه دستگاه‌ها را پای کار بیاورد می‌تواند مشکلات مربوط به معتادین متجاهر، تکدی‌گری و کودکان کار را برطرف کند. او در روزهای نخست وعده داده بود بخشی از این مشکلات را شش‌ماهه حل کند. اما چقدر این وعده زاکانی به واقعیت نزدیک بوده و قابل اجراست؟ برخی از اعضای شورای شهر تهران معتقدند که بخشی از آسیب‌های اجتماعی در شهر تهران با همراهی همه‌ دستگاه‌ها و بسیج نیروها حتی کمتر از شش‌ماهه هم قابل حل‌شدن است. پیش از او میثم امرودی زمانی که معاون اجتماعی محمدباقر قالیباف در شهرداری تهران بود چنین وعده‌ای را مطرح کرده بود. او در نشستی خبری کشیده محکمی به صورت خود زد که از شدت آن عینکش چند متر آن طرف‌تر پرتاب شد و بعد از این سیلی قول داد هرندی را تا نوروز 95 پاکسازی کند و پروژه ساماندهی هرندی را به نقطه پایان برساند. این نشست در آبان سال 94 برگزار شده بود. اما هنوز هم هرندی یکی از نقاط پرآسیب شهر تهران است. نه رنگ به دیوارهای فرسوده و نم‌گرفته خانه‌های هرندی، تغییری در حال و هوای این محله ایجاد کرد و نه بوستان زندگی که دور تا دورش را حصار گرفته، زندگی را به این بخش از شهر بازگرداند. هنوز هم کوچه پس‌کوچه‌های این محله پر از معتادانی است که در مقابل چشم کودکان و رهگذران موادشان را مصرف می‌کنند. دو ماه از فعالیت‌های مدیریت شهری گذشته اما نه قرارگاه اجتماعی تشکیل شده و نه خبری از برنامه‌ریزی برای تحقق وعده شش‌ماهه است. آیا اولین وعده اجتماعی شهردار محقق می‌شود؟ علیرضا نادعلی درخصوص اینکه آیا وعده‌ علیرضا زاکانی، شهردار تهران درخصوص حل شش‌ماهه برخی از آسیب‌های اجتماعی قابل‌ تحقق است، می‌گوید: آقای زاکانی گفتند جنس خاصی از آسیب‌های اجتماعی و در بخش‌های خاصی از شهر. ما در شورای شهر با نگاه‌های سازنده ایشان در حوزه اجتماعی و ایجاد قرارگاه آسیب‌های اجتماعی موافق هستیم. وی ادامه می‌دهد: آسیب‌های اجتماعی با جان و روان انسان‌ها سروکار دارد و افرادی که خود درگیر آن هستند باید برای حل آن مداخله کنند و پروژه‌ای نیست که برای حل آن روزشمار نصب شود. ما نیازمند همراهی مخاطبان، ‌جامعه و تمامی دستگاه‌های درگیر با حوزه آسیب‌ها هستیم؛ اما به اعتقاد من با پای کار آمدن همه دستگاه‌ها بخشی از آسیب‌های اجتماعی قابل‌ حل است. وی اضافه می‌کند: در تهران که حرکت می‌کنیم تعداد زیادی از معتادان متجاهر را می‌بینیم که در بلوارها و بزرگراه‌ها حضور دارند که رسیدگی به این افراد مهم است و در مدت کوتاهی نیز می‌توان در این حوزه‌ اقدامات مؤثری را انجام داد، حتی در کمتر از شش ماه.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.