احتمال قطعی برق در زمستان به دلیل استخراج غیرمجاز رمزارزها
شرق: شرکت مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) اعلام کرد: تحمیل تقاضای اضافی و غیرقابل مدیریت برق و گاز به شبکه انرژی کشور بهخصوص در ایام اوج مصرف برق (تابستان) و گاز (زمستان) منجر به افزایش احتمال قطعی برق و گاز میشود. براساس این گزارش، بررسیها با استناد به آمار مراجع بینالمللی نشانگر آن است که برق مصرفی سالانه استخراج شبکه بیتکوین در کل جهان از مصرف برق کشورهایی مانند سوئیس و اتریش بیشتر است. به استناد تخمین مراجع بینالمللی (Cambridge, ۲۰۲۱) در حال حاضر مجموع مصرف برق سالانه شبکه جهانی بیتکوین تا پایان سال ۲۰۲۱ تقریبا برابر با صد میلیارد کیلووات ساعت برآورد میشود که این مقدار از مصرف سالانه برق در کشورهایی مانند سوئیس، اتریش، دانمارک، بلژیک و فنلاند بیشتر است. به طور معمول با افزایش قیمت بیتکوین، مصرف برق جهت استخراج آن نیز افزایش مییابد و در پی کاهش قیمت بیتکوین مصرف برق مربوط نیز کم میشود زیرا در این حالت درآمد ناشی از استخراج این رمزارز از هزینه برق مصرفی کمتر شده و در عمل روشنگذاشتن دستگاههای استخراج با راندمان پایین صرفه اقتصادی ندارد. با این حال، آنچه در کشور ما رخ میدهد انطباقی با واقعیت فوق ندارد زیرا اکثریت قریب به اتفاق دستگاههای استخراج رمزارزها در ایران به صورت غیرمجاز و با استفاده از برق یارانهای فعالیت میکنند (از مجموع دو هزار مگاوات ظرفیت مربوط به استخراج رمزارزها که توسط شرکت توانیر در بهار سال جاری اعلام شد، فقط یکدهم آن یعنی ۲۰۰ مگاوات به صورت مجاز و با برق غیریارانهای فعالیت میکنند). از آنجایی که قیمت برق یارانهای ارائهشده به فعالان اقتصادی در ایران در مقایسه با قیمت واقعی آن (اعم از هزینه سوخت مصرفی در نیروگاهها و هزینه تبدیل سوخت به برق) و همچنین در مقایسه با قیمتهای جهانی ناچیز است، لذا هزینه برق مصرفی توسط ماینرهای غیرمجاز در ایران در عمل قابل چشمپوشی بوده و به همین دلیل با کاهش قیمت بیتکوین نه تنها از میزان برق مصرفی جهت استخراج رمزارز در کشور ما کاسته نمیشود بلکه بر مقدار آن افزوده میشود زیرا علاوه بر تجهیزات استخراج موجود در کشور، دستگاههای با راندمان پایین که استفاده از آنها در سایر کشورها صرفه اقتصادی خود را از دست داده است، از طریق مبادی غیرمجاز وارد ایران شده و از برق یارانهای به صورت غیرقانونی استفاده میکنند. این واقعیت ابعاد نگرانکنندهای دارد از بعد دستاندازی به منابع انرژی کشور، استفاده غیرمجاز از برق یارانهای به معنای غارت بخش قابل توجهی از منابع ملی است که میتواند صرف توسعه زیرساختها در بخش انرژی به منظور تأمین برق و گاز مطمئن و پایدار شود. از بعد اجتماعی، تحمیل تقاضای اضافی و غیرقابل مدیریت برق و گاز به شبکه انرژی کشور بهخصوص در ایام اوج مصرف برق (تابستان) و گاز (زمستان) منجر به افزایش احتمال قطعی برق و گاز میشود. واقعیت تلخی که در تابستان امسال به خوبی برای همه هموطنان و فعالان اقتصادی ملموس شد زیرا متوسط کمبود برق در فصل گرم سال جاری حدود ۱۰ هزار مگاوات بود، به این معنا که تقریبا ۲۰ درصد کمبود برق امسال ناشی از مصرف دستگاههای استخراج رمزارز غیرمجاز بوده است. همچنین در صورتی که توان متوسط مصرفی توسط ماینرهای غیرمجاز در ماههای پیشرو افزایش نیابد و کمبود گاز در فصل سرد سال حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب در روز باشد، نزدیک به ۱۰ درصد از این کمبود ناشی از مصرف دستگاههای استخراج غیرمجاز رمزارزها خواهد بود. در نهایت از بعد اقتصادی، در مواقع کمبود برق یا گاز، تأمین انرژی بخش قابل توجهی از صنایع با اختلال مواجه شده و این مسئله به تورم و بیکاری در کشور دامن خواهد زد. با توجه به موارد مذکور و از آنجایی که تجربه چند سال اخیر در کشور نشان داده است که مجازاتهای موجود در قوانین فاقد بازدارندگی کافی برای مبارزه با استخراج غیرمجاز رمزارزهاست، یکی از راهکارهایی که میبایست در کوتاهمدت برای کاستن از تبعات این پدیده شوم اتخاذ شود، افزایش هزینهها و مجازاتهای قانونی مربوط به آن تا حدی است که انگیزه از متخلفانی که سرمایههای ملی را به تاراج برده و امنیت اقتصادی و تأمین انرژی کشور را به مخاطره میاندازند، گرفته شود. ماینر، دستگاه تولیدکننده رمزارز است. رمزارز نوعی دارایی دیجیتال است که به طور غیرمتمرکز تولید و نگهداری میشود و برای استخراج رمزارزها باید محاسبات ریاضی پیچیدهای توسط رایانه به صورت مستمر انجام شود که مستلزم مصرف برق زیادی است. متوسط انرژی مورد نیاز برای استخراج هر بیتکوین به عنوان اولین رمزارز ساختهشده، حدود ۳۰۰ مگاوات ساعت برآورد میشود که این انرژی به صورت متوسط معادل مصرف برق بیش از ۳۵ هزار واحد مسکونی در یک روز است. به استناد تخمین مراجع بینالمللی (Cambridge، ۲۰۲۱) در حال حاضر متوسط مصرف برق سالانه کل شبکه جهانی بیتکوین حدود ۹۶ میلیارد کیلووات ساعت برآورد میشود که این مقدار از مصرف سالانه برق در کشورهایی مانند بلژیک، فنلاند و اتریش بیشتر است.
شرق: شرکت مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) اعلام کرد: تحمیل تقاضای اضافی و غیرقابل مدیریت برق و گاز به شبکه انرژی کشور بهخصوص در ایام اوج مصرف برق (تابستان) و گاز (زمستان) منجر به افزایش احتمال قطعی برق و گاز میشود. براساس این گزارش، بررسیها با استناد به آمار مراجع بینالمللی نشانگر آن است که برق مصرفی سالانه استخراج شبکه بیتکوین در کل جهان از مصرف برق کشورهایی مانند سوئیس و اتریش بیشتر است. به استناد تخمین مراجع بینالمللی (Cambridge, ۲۰۲۱) در حال حاضر مجموع مصرف برق سالانه شبکه جهانی بیتکوین تا پایان سال ۲۰۲۱ تقریبا برابر با صد میلیارد کیلووات ساعت برآورد میشود که این مقدار از مصرف سالانه برق در کشورهایی مانند سوئیس، اتریش، دانمارک، بلژیک و فنلاند بیشتر است. به طور معمول با افزایش قیمت بیتکوین، مصرف برق جهت استخراج آن نیز افزایش مییابد و در پی کاهش قیمت بیتکوین مصرف برق مربوط نیز کم میشود زیرا در این حالت درآمد ناشی از استخراج این رمزارز از هزینه برق مصرفی کمتر شده و در عمل روشنگذاشتن دستگاههای استخراج با راندمان پایین صرفه اقتصادی ندارد. با این حال، آنچه در کشور ما رخ میدهد انطباقی با واقعیت فوق ندارد زیرا اکثریت قریب به اتفاق دستگاههای استخراج رمزارزها در ایران به صورت غیرمجاز و با استفاده از برق یارانهای فعالیت میکنند (از مجموع دو هزار مگاوات ظرفیت مربوط به استخراج رمزارزها که توسط شرکت توانیر در بهار سال جاری اعلام شد، فقط یکدهم آن یعنی ۲۰۰ مگاوات به صورت مجاز و با برق غیریارانهای فعالیت میکنند). از آنجایی که قیمت برق یارانهای ارائهشده به فعالان اقتصادی در ایران در مقایسه با قیمت واقعی آن (اعم از هزینه سوخت مصرفی در نیروگاهها و هزینه تبدیل سوخت به برق) و همچنین در مقایسه با قیمتهای جهانی ناچیز است، لذا هزینه برق مصرفی توسط ماینرهای غیرمجاز در ایران در عمل قابل چشمپوشی بوده و به همین دلیل با کاهش قیمت بیتکوین نه تنها از میزان برق مصرفی جهت استخراج رمزارز در کشور ما کاسته نمیشود بلکه بر مقدار آن افزوده میشود زیرا علاوه بر تجهیزات استخراج موجود در کشور، دستگاههای با راندمان پایین که استفاده از آنها در سایر کشورها صرفه اقتصادی خود را از دست داده است، از طریق مبادی غیرمجاز وارد ایران شده و از برق یارانهای به صورت غیرقانونی استفاده میکنند. این واقعیت ابعاد نگرانکنندهای دارد از بعد دستاندازی به منابع انرژی کشور، استفاده غیرمجاز از برق یارانهای به معنای غارت بخش قابل توجهی از منابع ملی است که میتواند صرف توسعه زیرساختها در بخش انرژی به منظور تأمین برق و گاز مطمئن و پایدار شود. از بعد اجتماعی، تحمیل تقاضای اضافی و غیرقابل مدیریت برق و گاز به شبکه انرژی کشور بهخصوص در ایام اوج مصرف برق (تابستان) و گاز (زمستان) منجر به افزایش احتمال قطعی برق و گاز میشود. واقعیت تلخی که در تابستان امسال به خوبی برای همه هموطنان و فعالان اقتصادی ملموس شد زیرا متوسط کمبود برق در فصل گرم سال جاری حدود ۱۰ هزار مگاوات بود، به این معنا که تقریبا ۲۰ درصد کمبود برق امسال ناشی از مصرف دستگاههای استخراج رمزارز غیرمجاز بوده است. همچنین در صورتی که توان متوسط مصرفی توسط ماینرهای غیرمجاز در ماههای پیشرو افزایش نیابد و کمبود گاز در فصل سرد سال حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب در روز باشد، نزدیک به ۱۰ درصد از این کمبود ناشی از مصرف دستگاههای استخراج غیرمجاز رمزارزها خواهد بود. در نهایت از بعد اقتصادی، در مواقع کمبود برق یا گاز، تأمین انرژی بخش قابل توجهی از صنایع با اختلال مواجه شده و این مسئله به تورم و بیکاری در کشور دامن خواهد زد. با توجه به موارد مذکور و از آنجایی که تجربه چند سال اخیر در کشور نشان داده است که مجازاتهای موجود در قوانین فاقد بازدارندگی کافی برای مبارزه با استخراج غیرمجاز رمزارزهاست، یکی از راهکارهایی که میبایست در کوتاهمدت برای کاستن از تبعات این پدیده شوم اتخاذ شود، افزایش هزینهها و مجازاتهای قانونی مربوط به آن تا حدی است که انگیزه از متخلفانی که سرمایههای ملی را به تاراج برده و امنیت اقتصادی و تأمین انرژی کشور را به مخاطره میاندازند، گرفته شود. ماینر، دستگاه تولیدکننده رمزارز است. رمزارز نوعی دارایی دیجیتال است که به طور غیرمتمرکز تولید و نگهداری میشود و برای استخراج رمزارزها باید محاسبات ریاضی پیچیدهای توسط رایانه به صورت مستمر انجام شود که مستلزم مصرف برق زیادی است. متوسط انرژی مورد نیاز برای استخراج هر بیتکوین به عنوان اولین رمزارز ساختهشده، حدود ۳۰۰ مگاوات ساعت برآورد میشود که این انرژی به صورت متوسط معادل مصرف برق بیش از ۳۵ هزار واحد مسکونی در یک روز است. به استناد تخمین مراجع بینالمللی (Cambridge، ۲۰۲۱) در حال حاضر متوسط مصرف برق سالانه کل شبکه جهانی بیتکوین حدود ۹۶ میلیارد کیلووات ساعت برآورد میشود که این مقدار از مصرف سالانه برق در کشورهایی مانند بلژیک، فنلاند و اتریش بیشتر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.