|

به بهانه نمایشگاه مریم کوهستانی در گالری اینجا

روایتی از «درون گوشت و استخوان»

کیانوش معتقدی : مریم کوهستانی هنرمندی چند‌رسانه‌ای است که در دو دهه اخیر بی‌وقفه خلق کرده و در این تلاش هنرمندانه به زبان بصری منحصربه‌فردی به‌ویژه در عرصه مجسمه‌سازی با ماده سفال دست‌ یافته است. مجسمه‌های او ساختاری پویا و درونی دارد و همواره تلاقی ایده و ظرفیت‌های اجرائی در آنها به شکل کم‌نظیری قابل رؤیت است. در این مجموعه او توانسته این مناسبات را در کار خود با رویکرد هنر تعاملی پیوند دهد. توجه و تمرکز مجسمه‌های کوهستانی اغلب بیش از هر چیزی به «تن» و نگره فیگوراتیو معطوف بوده است و همین درک و شناخت از بدن و امکانات آن به‌عنوان ابزاری برای بیان سبب شده است تا از خلال فرمی آشنا روایتی معناگرا و در‌عین‌حال انتزاعی را به نمایش ‌بگذارد تا مخاطب را در راهبردی زیبایی‌شناسانه و عمیق به جهان ذهن هنرمند دعوت کند.
کوهستانی همواره در جست‌وجوی درک معنای خود، از روابط میان انسان‌های پیرامونش الهام می‌گیرد تا در نهایت همین گستره معناها را پیش چشمان مخاطبانش به تصویر بکشد. ابزار کار او پیکره‌های کوچک و نحیف انسان‌هایی از جنس سفال هستند که بی‌محابا به ما خیره می‌مانند. تحولات فرمی در مجسمه‌های او در یک دهه اخیر و به‌خصوص نمایشگاه حاضر، کوششی است برای هرچه ساده‌تر دیدن روابط انسان امروز و بازسازی مفهومی عمیق از رابطه میان دو گزاره «تن» با تن.
در مجموعه «درون گوشت و استخوان» تأکید کوهستانی بر نوع رابطه خویشتن با خود و دیگری و فقدان مفهوم رابطه در فضایی آکنده از تعلیق است. بخش‌هایی از مجسمه‌ها (عموما سرها که خود این تأمل‌برانگیز است) این‌بار قابلیت جا‌به‌جایی دارند و به مخاطب اجازه مداخله می‌دهد یا بهتر است بگوییم مخاطب را دعوت می‌کند در خلق اثر شریک شود و به این شکل هر اثر در چیدمانی متغیر، کنش معنایی و وضعیت تازه‌ای می‌یابد. در نتیجه مجسمه که ماهیتی ایستا و ساکن دارد، به اثری پویا بدل می‌شود. به‌ واسطه همین تمهید است که او با عبور از دو مفهوم «هویت» و «جنسیت»، اشاره‌ای صریح به جایی نامعلوم اما ژرف در پس ذهن‌ مخاطب دارد؛ تجربه‌ای اشتراکی در زمینه فرم و حرکت که ویژگی‌های مدرنیستی مجسمه‌سازی امروز را به ما یادآوری می‌کند، هرچند به‌شدت بی‌زمان و بی‌مکان است.
این پیکره‌ها، بی‌ارتباط به زمان و مکان معین، چنان از محیط و شرایط تاریخی خاص، فاصله گرفته‌اند که گویی این انسان‌ها نه در اینجا بلکه در هر جای این جهان می‌توانند بوده باشند. این تن‌های به‌ هم پیوند‌خورده و درهم‌تنیده که گاه از درون خود دوباره زاییده می‌شوند، متعلق به «شکل رابطه‌های امروز» هستند. در روزگاری که بازشناسی هنرمند از غیر آن، دشوار می‌نماید، چنین رویکردی فرصتی است برای دموکراتیزه‌کردن هنر و فراهم‌کردن تجربه هنری برای عموم مخاطبان. از همین رو است که هنرمند نمی‌خواهد بیننده در برابر مجسمه‌هایش منفعل و بی‌عمل بماند؛ بلکه چیزی خلق کرده که مخاطب در وضعیتی خاص سازوکار چیدمانش را می‌تواند تغییر دهد و روایتی نو بیافریند.
آشکارگی بیش از حد سوژه‌ها و بازی‌های خیالی هنرمند، تأکید بر محتوایی است که از گذشته در مجسمه‌هایش حضور داشته؛ اما هیچ‌گاه تا این حد صریح نبوده و طرز مواجهه و تلقی‌اش از این «انسان‌واژه»‌های به‌کمال‌نرسیده به نوبه خود عمیق و دراماتیک است. چیزی که به روساخت و معنای مدنظر کوهستانی وسعت می‌بخشد، انتظام کلی فرم و محتوایی است که نه الزاما از دریچه نقد و نگاهی تکوینی، بلکه در تعاملی حسی و مبتنی بر روایتی شخصی از رابطه هنرمند با تن خود به منصه ظهور می‌رسد.
به نظر می‌رسد کوهستانی درک عمیقی نسبت به مقوله تنهایی و ارتباطات انسانی دارد و این احساس همواره در آثارش و به‌ویژه نمایشگاه پیش‌رو مفهومی نمادین یافته؛ اما شیوه بیان هنری‌اش در اینجا آن‌چنان سهل و ممتنع شده که برای اقشار مختلف جامعه قابل جذب و فهم است و این دستاوردی بزرگ برای یک هنرمند به حساب می‌آید.

کیانوش معتقدی : مریم کوهستانی هنرمندی چند‌رسانه‌ای است که در دو دهه اخیر بی‌وقفه خلق کرده و در این تلاش هنرمندانه به زبان بصری منحصربه‌فردی به‌ویژه در عرصه مجسمه‌سازی با ماده سفال دست‌ یافته است. مجسمه‌های او ساختاری پویا و درونی دارد و همواره تلاقی ایده و ظرفیت‌های اجرائی در آنها به شکل کم‌نظیری قابل رؤیت است. در این مجموعه او توانسته این مناسبات را در کار خود با رویکرد هنر تعاملی پیوند دهد. توجه و تمرکز مجسمه‌های کوهستانی اغلب بیش از هر چیزی به «تن» و نگره فیگوراتیو معطوف بوده است و همین درک و شناخت از بدن و امکانات آن به‌عنوان ابزاری برای بیان سبب شده است تا از خلال فرمی آشنا روایتی معناگرا و در‌عین‌حال انتزاعی را به نمایش ‌بگذارد تا مخاطب را در راهبردی زیبایی‌شناسانه و عمیق به جهان ذهن هنرمند دعوت کند.
کوهستانی همواره در جست‌وجوی درک معنای خود، از روابط میان انسان‌های پیرامونش الهام می‌گیرد تا در نهایت همین گستره معناها را پیش چشمان مخاطبانش به تصویر بکشد. ابزار کار او پیکره‌های کوچک و نحیف انسان‌هایی از جنس سفال هستند که بی‌محابا به ما خیره می‌مانند. تحولات فرمی در مجسمه‌های او در یک دهه اخیر و به‌خصوص نمایشگاه حاضر، کوششی است برای هرچه ساده‌تر دیدن روابط انسان امروز و بازسازی مفهومی عمیق از رابطه میان دو گزاره «تن» با تن.
در مجموعه «درون گوشت و استخوان» تأکید کوهستانی بر نوع رابطه خویشتن با خود و دیگری و فقدان مفهوم رابطه در فضایی آکنده از تعلیق است. بخش‌هایی از مجسمه‌ها (عموما سرها که خود این تأمل‌برانگیز است) این‌بار قابلیت جا‌به‌جایی دارند و به مخاطب اجازه مداخله می‌دهد یا بهتر است بگوییم مخاطب را دعوت می‌کند در خلق اثر شریک شود و به این شکل هر اثر در چیدمانی متغیر، کنش معنایی و وضعیت تازه‌ای می‌یابد. در نتیجه مجسمه که ماهیتی ایستا و ساکن دارد، به اثری پویا بدل می‌شود. به‌ واسطه همین تمهید است که او با عبور از دو مفهوم «هویت» و «جنسیت»، اشاره‌ای صریح به جایی نامعلوم اما ژرف در پس ذهن‌ مخاطب دارد؛ تجربه‌ای اشتراکی در زمینه فرم و حرکت که ویژگی‌های مدرنیستی مجسمه‌سازی امروز را به ما یادآوری می‌کند، هرچند به‌شدت بی‌زمان و بی‌مکان است.
این پیکره‌ها، بی‌ارتباط به زمان و مکان معین، چنان از محیط و شرایط تاریخی خاص، فاصله گرفته‌اند که گویی این انسان‌ها نه در اینجا بلکه در هر جای این جهان می‌توانند بوده باشند. این تن‌های به‌ هم پیوند‌خورده و درهم‌تنیده که گاه از درون خود دوباره زاییده می‌شوند، متعلق به «شکل رابطه‌های امروز» هستند. در روزگاری که بازشناسی هنرمند از غیر آن، دشوار می‌نماید، چنین رویکردی فرصتی است برای دموکراتیزه‌کردن هنر و فراهم‌کردن تجربه هنری برای عموم مخاطبان. از همین رو است که هنرمند نمی‌خواهد بیننده در برابر مجسمه‌هایش منفعل و بی‌عمل بماند؛ بلکه چیزی خلق کرده که مخاطب در وضعیتی خاص سازوکار چیدمانش را می‌تواند تغییر دهد و روایتی نو بیافریند.
آشکارگی بیش از حد سوژه‌ها و بازی‌های خیالی هنرمند، تأکید بر محتوایی است که از گذشته در مجسمه‌هایش حضور داشته؛ اما هیچ‌گاه تا این حد صریح نبوده و طرز مواجهه و تلقی‌اش از این «انسان‌واژه»‌های به‌کمال‌نرسیده به نوبه خود عمیق و دراماتیک است. چیزی که به روساخت و معنای مدنظر کوهستانی وسعت می‌بخشد، انتظام کلی فرم و محتوایی است که نه الزاما از دریچه نقد و نگاهی تکوینی، بلکه در تعاملی حسی و مبتنی بر روایتی شخصی از رابطه هنرمند با تن خود به منصه ظهور می‌رسد.
به نظر می‌رسد کوهستانی درک عمیقی نسبت به مقوله تنهایی و ارتباطات انسانی دارد و این احساس همواره در آثارش و به‌ویژه نمایشگاه پیش‌رو مفهومی نمادین یافته؛ اما شیوه بیان هنری‌اش در اینجا آن‌چنان سهل و ممتنع شده که برای اقشار مختلف جامعه قابل جذب و فهم است و این دستاوردی بزرگ برای یک هنرمند به حساب می‌آید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.